Holdıngtiń qarjylyq ahýalynyń nasharlaýy 2013-2017 jyldardaǵy Qazaqstannyń qarjy naryǵyndaǵy turaqsyzdyq pen teńge devalvasııasyna jáne elimizdiń agroónerkásip keshenin nesıelendirýshi birqatar bankterdiń defoltqa ushyraýyna baılanysty órbidi. Holdıng mundaı jaǵymsyz jaıtqa ázir emes bolyp shyqty.
«Memleket basshysy QazAgroǵa qatysty ádil syn aıtty. Prezıdent ony túbegeıli reformalaýǵa basymdyq berdi. Ernst end Iаng aýdıtorlyq kompanııasy rastaǵan holdıngtiń jınaqtalǵan boryshy 2019 jyldyń basynda 399,1 mlrd teńgeni qurady. Bul somanyń jartysy – devalvasııa joǵaltqan qarajat bolsa, jartysy ekinshi deńgeıli bankterdiń defoltqa ushyraýynan joǵaldy. Bul 2013-2018 jyldar aralyǵyndaǵy QazAgro menedjmentiniń qabyldaǵan sheshimderiniń nátıjesi. Máselen, 2018 jyly bas holdıng 148,3 mlrd teńgege kem shyqty», dedi «QazAgro» basqarma tóraǵasy Erbol Qarashúkeev.
Bas holdıngte qalyptasqan kúrdeli ahýalǵa qaramastan, holdıngtiń Agrarlyq nesıe korporasııasy, Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory jáne QazAgroQarjy sııaqty úsh iri enshiles uıymdary tabysty kompanııalar bolyp qalýda jáne jyldan-jylǵa aýyl sharýashylyǵyn qarjylandyrý kólemin kóbeıtip keledi. Atalǵan enshiles kompanııalar tarapynan salany qarjylandyrýdyń jalpy kólemi byltyr 400 mlrd teńgeni qurady. Bul holdıng qurylǵan ýaqyttan bergi eń joǵary kórsetkish. Onyń negizgi sebebi, agroónerkásip keshenin ekinshi deńgeıli bankter tarapynan qarjylandyrý úlesi jyldan-jylǵa tómendep barady. Aıtalyq, 2011 jyldan 2018 jylǵa deıin bankterdiń agroónerkásip keshenin qarjylandyrýy 6 esege azaıǵan, ıaǵnı 448 mlrd teńgeden 76 mlrd teńgege deıin tústi. Osyǵan oraı holdıng agroónerkásip keshenindegi jappaı kúıreýge jol bermeý maqsatynda qarjylandyrý kólemin arttyrýǵa májbúr boldy. 2011 – 2018 jyldar aralyǵynda nesıeleý kólemi 4 esege artyp, 93 mlrd-tan 400 mlrd teńgege deıin ósti.
«Jaǵdaıdy túzeý mindeti – óte kúrdeli jáne holdıng menedjmenti men Úkimet sheshimin úılestirýdi qajet etedi. QazAgro ahýaly týraly aıtqanda, onyń enshiles kompanııalarynda búginde 77 myń zaem alýshy bar ekenin este ustaýymyz qajet. Olar – qazirgi ýaqytta QazAgronyń qoljetimdi nesıesin paıdalanyp otyrǵan aýyl sharýashylyǵy kásiporyndary, sharýa qojalyqtary jáne fermerlik sharýashylyqtar. Sondyqtan jaqyn keleshekte qabyldanatyn kez kelgen sheshim eń áýeli olardyń jaǵdaıyna nuqsan keltirmeýi tıis», dedi «QazAgro» basqarma tóraǵasy Erbol Qarashúkeev.
Jańa top-menedjment qurý aıasynda holdıng zııan shekpeý jáne tıimdilikti tómendetpeý máselesin sheshýge arnalǵan úsh negizgi baǵdardy jarııalady.
Birinshi, holdıngtiń qarjylyq jaǵdaıyn turaqtandyrý boıynsha jedel sharalar qabyldaý. Atalǵan jumys aıasynda bıylǵy mamyr aıynyń sońynda búkil valıýtalyq qaryz túgelimen óteldi. Teńge baǵamynyń terbelýi endi taqyrǵa otyrýǵa bastamaıdy. Aldaǵy 15 jylǵa arnalǵan qarjylyq damý modeli ázirlendi. Bul holdıngtiń kúrdeli jaǵdaıdan shyǵýyna múmkindik beredi.
Ekinshi, holdıngti ońtaılandyrý. Ońtaılandyrý aıasynda enshiles kompanııalardy joıý, olardyń sanyn 7-den 3-ke deıin qysqartý kózdelip otyr. Ońtaılandyrý jetekshilerdi, artyq quramdy, tıimsiz kompanııalar men bólimshelerdi qysqartýǵa múmkindik beredi. Aıta ketý kerek, holdıng qazirgi kezde shtat birligin 20 paıyzǵa azaıtty. Jaqyn arada 25 paıyzǵa kezeń-kezeńimen qysqartý kózdelip otyr.
Úshinshi, barlyq úderisti avtomattandyrý. Zaem alýshylardyń 70 paıyzy – óz qajettilikteri úshin 4 mln teńgege deıin qaryz alatyn fermerler. Holdıngtiń jańa basqarmasy barlyq ótinimdi qaraý ýaqytyn 30 kúnnen 3 saǵatqa túsirýdi aldyna mindet etip qoıdy. Basty mindet – zaemshylar ártúrli anyqtamalar úshin ınstansııalar boıynsha júgirmeýi qajet. Fermer QazAgro qurylymy bólimshesine jeke kýáligimen ǵana kelýi tıis. Sonymen birge nesıe alýdy maquldaýdy 3 saǵattan artyq sozbaýy kerek.
Esterińizde bolsa, 15 shildede Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Úkimetke QazAgro holdıngin jedel reformalaý boıynsha eki aı merzimde usynystar ázirleý keregin tapsyrǵan bolatyn.
