Rýhanııat • 26 Shilde, 2019

Qupııaǵa toly Kókkól

2180 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Áýlıeata aýmaǵynda Alataýdyń bes salasyn asyp túsip, Qaraqystaq jaılaýyna jetken jerde Kókkól bar. Taýdyń ushar basyndaǵy bul kól Merki aýdanynyń Aqtoǵan aýylynan júz shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan.

Qupııaǵa toly Kókkól

Aıta keterligi, Kókkóldi kór­gisi keletin týrısterdiń sany da jyl sanap artyp keledi eken. Tipti jergilikti tur­ǵyndar munda jol bolmasa da jyl saıyn sheteldik týrıster kelip, qupııaǵa toly kóldi tamashalaıtynyn aıtady. Alaıda, búginde bul jerdi týrıstik ortalyqqa aınaldyrý maqsatynda jumystar da atqarylýda.

Jalpy, bul kól jergilikti turǵyndardyń arasynda «Áýlıekól» atanyp ketken. Sonymen qatar jurt «Áý­­lıekól» ataıtyn erekshe kólge qatysty ańyzdar da kóp. Máselen, keıbir tur­ǵyn­dar munda aıdahar bar dese, endi biri aqyrǵan býrany kór­genderin aıtady. Sondaı-aq bir ańyzda bul jerdi jylanbasty, moıyny uzyn, bir órkeshti túıege uqsaıtyn maqulyqtyń da mekendeıtini aıtylady. Sebebi kól betimen ushqan barlyq qus, sý ishýge kelgen mal ataýly ǵaıyptan taıyp, sýǵa tartylyp ketedi eken. Alaıda, atalǵan kól osy ýaqytqa deıin tolyq zerttelmeı, jumbaq kúıinde qalyp keledi. Al Kókkóldi erekshe deıtinimiz, áýeli kóldiń aýmaǵy júrekke uqsas. Sondaı-aq bul kólge esh­qandaı da aǵyn sý kelip qosylmaıdy. О́zi de eshqaıda sý jibermeıdi. Biraq sýdyń deńgeıi tórt maý­symda da bir qalypta tura beredi eken. О́lketanýshy Serik Qural­baevtyń aıtýyn­sha, túpsiz kólge keńestik ke­zeńde túrli ekspedısııalar da uıym­das­tyrylǵanymen, odan eshqan­daı nátıje shyqpap­ty. Sodan osy ýaqytqa deıin kól­diń tereńdigi de anyqtalmaǵan.

Qazaq dalasynda qupııaǵa toly jerler az emes. Al Kók­kóldiń qupııasy áli kúnge deıin jergilikti jurtshylyqtyń tańdanysyn týdyryp keledi. Máselen, kól aıdynynda eshqandaı qoqys nemese ja­pyraq jatpaıdy eken. Sý betindegi ýltradirilden sýǵa tús­ken kez kelgen zat syrtqa shyǵyp ketedi. Qulama jartas­ty ótkelderi bar qupııaǵa toly bul kóldiń zerttelý ta­­rı­hy endi bolashaqtyń en­shi­sin­de.

 

Jambyl oblysy