Petr Poroshenkonyń demalý úshin shetelge ketkendigi habarlandy. Ol otbasynyń keıbir múshelerin birneshe kún buryn Túrkııaǵa jibergen eken. Artynan ózi bastap, qalǵan jaqyndarymen birge Ystanbulǵa jolǵa shyǵypty. Ýkraınanyń eks-prezıdenti demalysqa keterdiń aldynda memlekettik kúzetten bas tartatyny týraly ótinish jazǵan. Biraq onyń naqty qansha merzimge sozylatyny anyq emes. Ýkraın zańyna sáıkes, burynǵy prezıdentterge ómir boıy memlekettik kúzet qyzmet etedi.
Osy kúnge deıin Petr Poroshenkonyń elden qashýdy josparlap júrgendigi týraly aqparat taraǵan. Biraz sarapshy onyń osy otbasylyq demalys degen jeleýmen shekara asqanyn aıtady. Qazir keıbir derekkózderde Petr Poroshenkonyń Ispanııany panalaýy múmkin ekeni aıtylady. О́ıtkeni eks-prezıdenttiń ol jaqta jyljymaıtyn múlki bar.
Bıyl sáýir aıynda Ýkraınada prezıdent saılaýy ótip, sonyń nátıjesinde Vladımır Zelenskıı Petr Poroshenkonyń aldyn orap ketken edi. Ýkraınanyń Memlekettik tergeý bıýrosynyń dırektory Roman Trýba burynǵy prezıdentke jáne basqa joǵary laýazymdy kisilerge qarsy 11 qylmystyq is qozǵalyp jatqanyn málimdedi. Olardyń qatarynda memleketke opasyzdyq, qylmystyq jolmen kelgen tabystardy zańdastyrý, sýdıalardyń qyzmetine aralasý sııaqty aıyptaýlar bar. Ýkraınanyń taǵy bir eks-prezıdenti Vıktor Iаnýkovıchtiń ákimshilik basshysynyń orynbasary bolǵan zańger Andreı Portnov Petr Poroshenkony aıyptap, Memlekettik tergeý bıýrosyna aryz bergen. Onyń aıtýynsha, Petr Poroshenko Ýkraına áskerinen urlanǵan qarajattyń esebinen bolmaǵan mámile jasap, ofshorlyq kompanııalar arqyly 300 mln dollar tabysty zańdastyrǵan.
Al osydan bes jyl buryn 2014 jyly aqpanda Vıktor Iаnýkovıch te sharasyz kúıge túsip, elin tastap ketken edi. Onyń mundaı qadamyna 100-den asa adam qaza tapqan Kıevtegi iri mıtıng alyp keldi. Sodan keıin Joǵarǵy rada onyń prezıdenttik ókilettiligin merziminen buryn toqtatqan. Sóıtip, amaly quryǵan Vıktor Iаnýkovıch Reseıden pana suraýǵa májbúr bolǵan. Kóterilisten keıin Ýkraınanyń jańa bıligi adamdardyń qazasy úshin Vıktor Iаnýkovıchtiń moınyna jáne IIM «Berkýt» arnaıy bólimshelerine jaýapkershilik júktedi.
Osyndaı mysaldy jaqyndaǵy kórshimiz Qyrǵyzstannan da keltirýge bolady. Qyrǵyzstandy 1991 jyldan beri basqarǵan prezıdent Asqar Aqaev 2005 jyly «qyzǵaldaq» tóńkerisinen keıin elin tastap qashýǵa májbúr boldy. Osy oqıǵadan soń Asqar Aqaevqa, onyń ulyna, sondaı-aq sol kezdegi bılik basynda bolǵan birqatar qaıratkerge qatysty 106 qylmystyq is qozǵaldy. Asqar Aqaevtyń ózi Qazaqstanǵa qaraı baǵyt alyp, keıinnen Reseıge turaqtady. Ol 2005 jyldan bastap M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ-de jáne 2011 jyldan bastap Ulttyq zertteý ýnıversıtetiniń Joǵary ekonomıka mektebinde jumys isteıdi.
«Qyzǵaldaq» tóńkerisinen keıin 2005 jyly bılik basyna kelgen oppozısııa kóshbasshysy Qurmanbek Bakıev te araǵa bes jyl salyp, burynǵy prezıdent Asqar Aqaevtyń kúıin keshti. Qurmanbek Bakıevtiń júrgizgen kadr saıasaty halyqtyń yzasyn keltirdi. Oǵan memlekettik qyzmetterdi týystary men burynǵy qylmys áleminiń ókilderine úlestirdi degen aıyp taǵyldy. 2009 jyly ekinshi merzimge saılanǵan Qurmanbek Bakıevtiń 2010 jyly otstavkaǵa ketýin talap etken jappaı narazylyq aksııalary bastaldy. Sol jyly 7 sáýirde oppozısııa jaqtaýshylary Bishkek pen negizgi ákimshilik ǵımarattaryn basyp alyp, Úkimet úıine jasalǵan shabýyl kezinde 80-ge jýyq adam qaza tapty. 19 sáýirde Belarýske qashqan eks-prezıdentke saıası baspana berildi.
Jaqynda Qyrǵyzstannyń taǵy bir eks-prezıdenti Almazbek Atambaevty Reseıge qashty degen qaýeset taraǵan. Biraq ol bul daqpyrtty joqqa shyǵaryp, bir kúnnen keıin eline qaıta oraldy.
TMD elderinen tys óz elinen bosyp ketken basqa da memleketterdiń basshylary barshylyq. Mysaly, Perýdi on jyl bılegen prezıdenti Alberto Fýhımorı 2010 jyly Japonııaǵa qaraı qashqan. Sybaılas jemqorlyqpen aıyptalǵan ony Tokıodan ekstradısııalaýdy talap etti. Alaıda Japonııa A.Fýhımorıdiń qos azamattyǵy baryn negizge alyp, ony qaıtaryp berýden bas tartty. Ol prezıdenttiń ata-anasy japondyq emıgranttar bolǵan. 2014 jyly Chılıge kelgen A.Fýhımorıdi polısııa ustap, Perý bıligine tapsyrǵan. Ony solshyl belsendilerdi azaptap óltirýge qatysy bar degen aıyppen 25 jylǵa abaqtyǵa qamady. A.Fýhımorı áli kúnge deıin qamaýda.
Týnısti 1987 jyldan beri 24 jyl boıy basqarǵan Zın ál-Abıdın Ben Alı «arab kóktemi» oqıǵasynan keıin 2011 jyly otbasymen birge Saýd Arabııasyna qashqan. Týnıste ony úkimetke qarsy sherýge oq atqany úshin syrttaı ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý týraly úkim shyǵardy. Eks-prezıdentti panasyna alǵan Saýd Arabııasy ony otanyna qaıtarýdan bas tartty.
Jalpy elde beıbereket jaılap, halyqtyń senimine selkeý túsirgen, sodan soń qýdalaýǵa túsip, basyn alyp qashqan osyndaı prezıdentterdiń tarıhtan talaıyn kezdestirýge bolady. Saıyp kelgende, basshysy bosqan elder aıtarlyqtaı shyǵynǵa ushyrap, biraz ýaqytqa deıin berekesi de kire qoımaıdy.
