Qoǵam • 06 Tamyz, 2019

Eńbek naryǵyndaǵy jańa trend: Korporatıvtik ýnıversıtetter – ýaqyt talaby

273 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

Qyzmetkerlerdiń naryqtaǵy básekege saı bolýy, bilimi men tájirıbesi kompanııalardyń negizgi strategııalyq resýrsyna aınaldy. Sondyqtan jaqsy nátıjege qol jetkizý úshin kez kelgen resýrs sııaqty jumysshylardy da únemi jetildirip, baǵyttap, synap otyrý shart. Osynyń tıimdi bir joly – korporatıvtik ýnıversıtetter. Mekemeniń ekonomıkalyq jaǵdaıynyń turaqtylyǵyn saqtaı otyra, jumysshylaryn kez kelgen ýaqytta kompanııanyń qalyptasqan júıesinen shyǵarmaı oqytý búginde kóptegen halyqaralyq kompanııanyń tájirıbesinde bar.

Eńbek naryǵyndaǵy jańa trend: Korporatıvtik ýnıversıtetter – ýaqyt talaby

Korporatıvtik ýnıversıtet uǵymy eńbek naryǵynda 1950 jyldary qoldanysqa endi. 1914 jyldan beri qyzmetkerlerin oqytýdyń tıimdi ádisterin izdep kelgen General Electric kompanııa­sy 1956 jyly júıelengen oqý ornyn ashady. Odan keıin 1961 jyly áıgili McDonald's korporasııasy restoran menedjmentin oqytatyn Hamburger University-diń jumysyn bastaıdy. Búginde 80 000 túlegimen maqtanatyn oqý ordasy áli de korporatıvti ýnı­ver­sıtetter kóshin bastap tur. AQSh-ta bastalǵan fenomen kóp uzamaı álemniń basqa da mem­­le­ketterinde jalǵasyn tapty. 1988 jyly AQSh-ta korpo­ratıvti ýnı­ver­sıtetter sany 400 bolsa, búginde 4000-ǵa jetipti.

Korporatıvti ýnıversı­tet­terdiń mindetteri ár alýan. De­genmen negizgi maqsaty – qyz­metkerler men basqarý júıesin úzdiksiz damytyp otyrý. Álemdik korporasııalardan úlgi alǵan kompanııalar elimizde de bar. Búginde qurylys salasyndaǵy úzdik kompanııalardyń biri sanalatyn BI Group pen «Samuryq-Qa­zyna» ulttyq ál-aýqat qo­ry» AQ ózderine tıesili ýnı­ver­sıtetterimen maqtana alady.

Ár ýnıversıtettegi dáris­ter­diń formattary men oqý mer­zimi ártúrli. Biraq tek óz qyz­met­ker­lerimen shektelip qoımaı, ma­man daıarlaýdyń qalyptasqan úl­gisin basqa da kompanııalarmen bó­lisýge ázir. «Samuryq-Qazyna» kor­poratıvtik ýnıversıteti al­­ǵa­­shynda «QazMunaıGaz» kom­­pa­nııasynyń bastamasymen ka­dr­­lardy damytý ortalyǵy re­tin­de ashyldy. 2009 jyly «Sa­mu­ryq-Qazyna» kompanııasyna ótip, ýnıversıtet retinde qaıta qu­­rylady. Sodan beri oqý orny 223 semınar ótkizip, 19 903 ma­man oqytqan. Oǵan qosa qashyq­tyq­­tan oqytý júıesi de qolǵa alyn­­ǵan. Vırtýaldy ýnıversıtet baǵ­­dar­­lamasy boıynsha 78 kýrs usynady.

Kompanııa mamandardy daıarlaý mindetin tolyqtaı ýnıversıtetke júktegen. О́ıtkeni oqý ornynyń kýrstary basshylarǵa arnalǵan baǵdarlamadan bastap, «HR Qyzmet» dep atalatyn kadr mamandary kýrstary, komanda qurýǵa arnalǵan sharalardy da qamtyǵan. Sonymen birge korporatıvti semınarlar ótkizip turady. Jyl sa­ıyn ýnıversıtet túlekteri arasynda konkýrs jarııalanyp, úzdikterin ýnıversıtette tegin oqytyp, kompanııaǵa jumysqa ornalasýǵa múmkindik beredi. Al BI Group kompanııasyna tıesili BI University elimizde ǵana emes, Reseıdiń Irkýtsk qalasynda da maman daıarlaıdy. Oqý orny tórt baǵytta jumys isteıdi. Kásibı baǵyt sala boıynsha mamandardyń bilimin jetildirse, kor­poratıvti baǵdarlamalar kompa­nııa etıkasy, bıznes strategııasy sııaq­ty daǵdylardy úıretedi. Basqarý baǵdar­la­malary kóshbasshylardy daıar­lap, eńbek naryǵyndaǵy qajetti bi­likti­lik­terdi oqytyp, tek kompanııa me­ned­­jer­lerimen shektelmeı, basqa da uıym­dar­dyń basshylaryna qabiletin artty­­rýǵa múmkindik beredi. Sonymen birge tul­ǵalyq damý baǵdarlamalary adam bo­ıyndaǵy jeke qasıetter, kásibı da­mýǵa qajetti daǵdylardy oqytyp, stý­dentterge baǵyt-baǵdar beretin trenıngterden turady. Ýnıver­sıtet búginde Nur-Sultan, Almaty jáne Ir­­kýtsk qalalarynda jumys isteıdi. BI Uni­versity de otandyq JOO stý­dent­terin iriktep, olarǵa kompanııa­nyń qa­lyptasqan erejeleri men mádenıe­tin úıretip, keleshekte qurylys sala­syn­daǵy úzdik kompanııaǵa jumysqa orna­lasýǵa múmkindik beredi. Oqý orny 2012 jyly ashylǵannan beri 7000-nan astam maman daıarlaǵan. Olardyń 58-i búginde korporatıvti ýnıversıtet trenerleri.

Elimizde korporatıvti bilim berýdi qolǵa alýǵa múmkindigi bar kompanııalar barshylyq. Máselen, «QazMunaıGaz», «Qazaqmys», «Qazaqstan temir joly» nemese jylyna 19,2 mlrd teńge tabys kóretin 2000 jumysshysy bar «Baıan Sulý» kondıterlik kompanııasy óz mamandaryn ózderi daıarlaýǵa múm­kin­dikteri bar. Korporatıvtik ýnıversıtetter, ıaǵnı óz kadrlaryn ózderiniń qalyptastyryp úlgergen erejeleri, júıesine saı oqytý kompanııa shyǵynyn azaıtpaq. О́ıtkeni onsyz da jıi ózge­retin eńbek naryǵynyń suranysyna sáı­kes mamandardy qaıta oqytý, bilik­tiligin arttyrý kompanııanyń ósýi­niń alǵysharty. Training Magazine ha­lyq­aralyq jýrnaly 2017 jyly shaǵyn kásiporyndar qyzmetkerlerin qaıta oqytý úshin adam basyna 1 886 AQSh dollaryn jumsaǵanyn anyqtaǵan. Oǵan qosa, ár qyzmetkerge qaıta daıarlaý kýrstary úshin ortasha eseppen 33,5 ju­mys saǵaty qajet eken. Patriot Soft­ware kompanııasy jumysshylar jala­qy­synyń 21,4 paıyzyn qaıta daıar­laý kýrstaryna jumsaıtynyn aıta­dy. Elimizdegi statıstıkaǵa kóz júgirt­sek, 2017 jyly 89 myń otandyq muǵalim­di qaıta daıarlaýǵa 13,3 mlrd teńge bólin­gen. Dál sol jyly respýblıka boıynsha muǵalimderdiń jalpy sany 325 myń bolǵanyn eskersek, qalǵan muǵalimderdi jańa baǵdarlamaǵa saı qaıta daıarlaý úshin taǵy da 35 mlrd teńge qajet eken.

Sarapshylar korporatıvtik ýnıversıtetter arqyly kompanııanyń kadr­lardy oqytýǵa ketetin shyǵynyn 10 paıyzdan 50 paıyzǵa deıin qysqartýǵa bolatynyn aıtady. Kórshiles Reseıde korporatıvtik ýnıversıtetter sany jyl sanap artyp keledi. «Gazprom», «IýKOS», «Rosınter Restorans», «Ingosstrah», «Evrosıb», «Sberbank» kompanııalarynyń basshylary korpo­ratıvtik ýnıversıtet materıaldyq shyǵyndardyń azaıýymen qatar, mekeme jumysynyń tıimdiliginiń artqanyn aıtady. «Ingosstrah» kompanııasynyń mamandardyń biliktiliktiligin arttyrý ortalyǵynyń basshysy Lıýbov Gvozdılına qyzmetkerlerdi kompanııa ishinde oqytý arqyly bir jylda 76 000 AQSh dollaryn únemdegenin aıtady. Onyń aıtýynsha, 2000 jyly kompanııa qyzmetkerleriniń 76 paıyzy erikti túrde qaıta daıarlaý kýrstaryna jazylýdy bastaǵan.

Joǵarydaǵy statıstıka men álem­dik kompanııalardyń mysaldary ma­mandardy kompanııa ishinde oqytý tek ekonomıkalyq turǵydan bólek, qyzmetkerlerdi yntalandyrý, jańa tehnologııalarǵa qyzyqtyrý, ýaqyt únemdeý jaǵynan da tıimdi ekenin dáleldep otyr. Jańa deńgeıdi baǵyn­dyrǵan mamannyń jańa laýazymǵa kóte­rileri sózsiz. Bul qyzmetkerge jiger men senim berip, úzdiksiz damýǵa jeteleıdi. Ekonomıkalyq shyǵyny bylaı qalǵanda, ýnıversıtet túlekteriniń arasynda úzdikterin tańdaýǵa, olardy qalyptasyp úlgergen erejeler men júıede oqytyp, kompanııanyń dástúri men mádenıetin, maqsaty men mindetin eńbek naryǵyna endi qadam basqan jas mamanǵa sińirýge, beıimdeýge múmkindik beredi. Ýnıversıtet túlekteri óz túı­genderin áriptesterine úıretip, mekeme ishinde qyzmetkerlerdiń birin biri qol­daý sııaqty mańyzdy ári jaqsy dás­túr qalyptastyrady. Basqasha aıt­qanda, korporatıvti ýnıversıtet mekeme shyǵynyn azaıtyp qana qoımaı, jumys tıimdiligin arttyrý, eńbek na­ryǵyndaǵy suranysqa daıyn bolý, mekeme ishindegi atmosferany jaqsartý, qyzmetkerler arasyndaǵy, jumys be­rýshi men jumysshy arasyndaǵy baıla­nysty nyǵaıtýǵa sebep bolatyn orta.

Sońǵy jańalyqtar

Denıs Nıkısha kelesi kezeńge óte almady

Olımpıada • Búgin, 16:16