Jalǵasyn tapqan jaqsy ister

Qazirgi kúni oblystaǵy JRO-lar­dyń qyzmeti jastardyń áleýmettik jáne jeke turǵydan damýyna jár­demdesýdi murat tutady. Munyń ishin­de jastar uıymdarynyń qyzmetin qoldaýǵa basymdyq berilgen. Sonyń nátıjesinde olardyń qoǵam ómirine belsene qatysýyna múmkindik beretin quzyretteri keńeıip keledi. Búginde JRO-lardyń kómegi arqyly óńir jastarynyń eleýli bóligi turaqty jáne ýaqytsha jumystarǵa ornalastyryldy. Sondaı-aq bos ýaqytty tıimdi ári mazmundy túrde uıymdastyrýǵa basa kóńil bólingen. Jyl basynan beri oǵan 60 myńnan astam jas tartylǵan.

Búgingi kúni jastardy kásipkerliktiń qyry men syryna qanyqtyrýdyń róli joǵary. Bul úshin bıylǵy jyldyń shilde aıynda «Jas kásipker» baǵ­dar­lamasynyń tusaýy kesildi. Onyń aıasynda kásipkerlikpen aınalysýǵa bel býǵan jastar úshin tegin trenıngtik oqytý kýrstary ótkizildi. Ári oqýǵa jol­dama alǵan jastarǵa stıpendııa tólendi. Sondaı-aq olar osy kezde jańa kásiptik daǵdylardyń álippesin ashýmen birge, tanymal bıznesmenderdiń is-tájirıbesimen tanysýǵa múmkindik aldy. Taǵy bir jaǵymdy jaıt: arnaý­ly kýrstan ótkenderge qaıtarymsyz memlekettik granttar bólinedi. Sonyń kómegimen olar ózderiniń startap jobalary boıynsha jeke kásipterin asha alady.

Oblysta «Eńbek» memlekettik baǵdar­lamasy sheńberindegi jastar tájirıbesi de oń nátıjeler berýde. Buǵan myńǵa jýyq jumyssyz jas túlek joldandy. Sonymen birge osal toptaǵy jas­tardy jumyspen qamtý maqsatynda 163 joba qarjylandyrylǵan. Dúnıejúzilik damý bankiniń qoldaýymen qurylǵan ár jobanyń quny 1 mln teńgeni qu­raıdy. Bıyl «Dıplommen – aýylǵa!» baǵ­dar­lamasy boıynsha 691 jas mamandy jumysqa ornalastyrý kózdelgen. Soǵan saı bıylǵy jyldyń 1 shildesine deıin kóterme járdemaqylar jáne bıýdjettik nesıeler berilgen.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bıyl Qostanaı qalasynda ótkizilgen jastardyń halyqaralyq forýmynda volonterlyq qyzmet pen bastamalarǵa qatysty jańa talaptar qoıǵany má­lim. Sonyń biri «Shaǵyn granttar» baǵdar­lamasyn iske asyrý bolyp otyr. Aqtóbe oblystyq jastar saıasaty basqarmasy Mem­leket basshysynyń tapsyrmasyna oraı volonterlyq toptardyń qyzmetin jańa mazmunmen baıytý sharalaryn belgiledi.

Qazirgi kezde aımaqta árqaısysynyń quramynda myńnan astam múshesi bar 20 eriktiler toby qyzmet etedi. Olar óńirdegi is-sharalardyń bárine derlik qatysyp, qoǵamdyq uıymdarmen tyǵyz baılanysta jumys júrgizýde. Atap aıt­qanda, mundaǵy qyzmetterdiń arnasy múm­kindigi shekteýli jandardy qoldaý, jalǵyzilikti qarııalar men muqtaj jandarǵa, jetimderge moraldyq jáne rýhanı turǵydan kómekter kórsetý sharalaryn qamtıdy. Bul oraıda «Aqtóbe qaıyrymdy jandar», «Nur Shapaǵat», «D.A.R.» jáne «Júrekten júrekke» atty volonterlyq toptar júıeli jumystar júrgizip keledi. Al «Meıirim» men «Qyzyl Jarty Aı» qoǵamynyń volon­terlary jastardyń reprodýktıvtik densaýlyǵy máseleleri men alǵashqy medısınalyq kómek baǵytynda qyzmet atqarýdy jón kóripti.

Qazirgi kezde oblystaǵy volonterlyq qozǵalysty ortalyqtandyrý isi qolǵa alynǵan. Bul is volonterlyq klýbtar qurý jobasyn júzege asyrýdan bas­taý aldy. О́ńirde jas volonterlarǵa arnalǵan trenıngke qatysýshylarǵa qyzyǵýshylyq tanytýshylar qatary kúnnen-kúnge óse túsýde. Olarǵa vo­lon­terlyq qyzmet pen qoǵamdyq qa­rym-qatynastardyń jaı-kúıi jáne áleýmettik máseleler jóninde jan-jaqty aqparattar berý belgilengen.

Búgingi kúni Jastar saıasaty basqar­masy «Jasyl el» baǵdarlamasyn júr­gizýge bastamashy bolyp keledi. Buǵan bıyl oblystyq bıýdjetten 205 mln teńge bólinip, 5500 jasty jumyspen qamtý josparlanǵan. Jastardyń bo­ıynda otanshyldyq sezimdi damytýda áskerı-patrıottyq tárbıe berýdiń bereri mol. Ásirese aýǵan soǵysy ardagerleriniń qa­tysýymen «Erlik» sabaqtaryn ótkizý «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda kelisti kelisimin tabýda.

Bul baǵytta ótkizilip júrgen kezde­sýlerge 100 jańa esim jobasyna engi­zilgen aqtóbelik azamattar qatysýda. Jas­tar jónindegi Jol kartasyna sáıkes oblysta 2025 jylǵa deıingi áskerı-patrıottyq tárbıe berý baǵdarlamasy belgilenip, onyń tıisti is-jospary jasalǵan. Mundaǵy basty maqsat – óz eli men ultyn súıe bilý qasıetterin ornyqtyrý jáne Otanǵa degen sheksiz súıispenshilik qalyptastyrý. Bul úshin óńirdegi áskerı-patrıottyq klýbtardyń ózara is-qımylyn úılestire júrgizýge basym­dyqtar berilgen. Qazaqstan Qarý­ly Kúshteri qatarynda áskerı qyzmetti óteý úshin buǵan qajetti daǵdylar men eptilikti aldyn ala sińirý baǵytynda «Jiger» jıyndaryn ótkizý dástúrge aınalyp keledi.

Jastar júrgen jerde dýman da bólek bolady. Tipti kezdeısoq qaıǵy­ly oqıǵalar men tosyn jaıttar da bo­lyp turady. О́ıtkeni ómir solaı. Ásirese qazirgi kezde kámelettik jas­qa tolmaǵandar arasynda sýısıd kóri­nisteri oryn alyp júrgeni belgili. Árıne mundaı derttiń aldyn alýǵa ábden bolady. Ony osy baǵytta quryl­ǵan baǵdarlamalardyń kómegimen iske asyrǵan jón.

Bıylǵy jyldyń birinshi jarty- jyl­dyǵynda oblys aýmaǵynda 89 ózi­ne ózi qol jumsaý deregi tirkelgen. Onyń 23-i 14 pen 29 jas aralyǵyndaǵy jasós­pirimder men jastar bolyp otyr. Mundaı teris áreketke umtylý deregi budan da kóp. Munyń 50 paıyzdan astamy taǵy da jastar ekeni oılandyrmaı qoımaıdy. Sondyqtan oblysta jastardyń boıyndaǵy buǵyp jatqan sýısıdtik minez-qulyqtardyń tamyryna balta shabý úshin Jol kartasy jasalǵan.

Bul baǵytta 492 mektep psıhology men 160 emhana dárigeri arnaıy baǵdarlama boıynsha ázirlikten ót­kizildi. Oǵan qatysýshylarǵa arnalǵan avtomattandyrylǵan aqparattyq júıe engizildi. Atalǵan júıe saýaldama tá­siline arqa súıeıdi. Onyń nátıjeleri qaýip-qater tobyna kiretinderdi tez arada baıqaýǵa múmkindik beredi. Ári psıhologtardyń qyzmet ýaqytyn bir­shama únemdeýge de yqpal jasaı alady. Jańa júıeniń taǵy bir ereksheligi – saýaldama nátıjelerin óńdeý kezinde adam faktorynyń áseri azaıa túsýinde, deıdi osy istiń basy-qasynda júrgender.

Taǵy bir aıta keterlik másele, avto­mattandyrylǵan baǵdarlamany engi­zý qaýip-qater tobyndaǵy jasóspirim­derdiń der kezinde medısınalyq-sanı­tarlyq kómek alýyna tıisti jaǵdaı týǵyzatynynda. Sondaı-aq mundaı kezde psıhıkalyq densaýlyq qyzmetinen alǵashqy kómek alýǵa da jaǵdaı jasalmaq. Bul rette Shalqar aýdanyndaǵy «Jan nury» psıhologııalyq qoldaý kórsetý kabıneti men Aqtóbe qalasyndaǵy №31 orta mekteptiń bazasynda ashylǵan «Senim» psıhologııalyq keńes berý orta­lyǵynyń oń qyzmetterin atap kórsetken oryndy. Munda ata-analar men balalarǵa otbasylyq psıhologııa erekshelikteri boıynsha psıhologtar men áleýmettik pedagogtar júıeli túrde aqyl-keńester beredi.

Kelesi kezekte aımaqta «Baqytty otbasy» jas analar men ákelerdiń otbasylyq klýby sheńberinde tıisti is-sharalar júrgizilip júrgenin aıtqa­nymyz jón. Onyń mazmuny jastar qurǵan otbasynyń mártebesin kóterýge, neke men otbasy qundylyqtaryn dárip­teýge, urpaqtardyń áleýmettik jáne má­denı sabaqtastyǵyn qamtamasyz etýge qyzmet jasaıdy. Bul baǵyttaǵy baǵdarlamalar bıyl bekitilgen «Otbasy – memleket tiregi» atty jas otbasylarǵa arnalǵan is-sharalarmen baılanys­tyra júrgizilýde. Osy arqyly otba­sy músheleriniń bir-birine degen ystyq yqylasy jáne olardyń ózara jarastyǵy týraly tereń túsinistik qalyptastyrylýda.

Búgingi kúni oblysta balalar úıle­riniń túlekterin jumysqa ornalastyrý jáne olardy turǵyn úımen qam­tamasyz etý úshin jan-jaqty ju­mystar júrgi­zilýde. Sondaı-aq bıyl ob­lys­tyq Jas­tar saıasaty basqarmasy men Aqtóbe qala­synyń ákimdigi jáne «Turǵynúıqurylysjınaqbanki» «Nur­ly jer» baǵdarlamasy aıasynda jastardyń turǵyn úı alý jobasyn júzege asyrdy. Osy tártip boıynsha olar aýmaǵy 40-50 sharshy metr bolatyn bas­panaǵa ıe boldy. Munda bastapqy jarnanyń ortasha mólsheri 350 myń teń­geden aspaıdy. Al ár aı saıynǵy tó­lemi 35 myń teńge tóńireginde. Turǵyn úı­ge úmitkerdiń jalaqysy 63-80 myń tóńi­reginde bolsa páterdi resimdeı alady.

 – Atalǵan baǵdarlamaǵa 29 jasqa deıingi bıýdjettik jáne áleýmettik salanyń jas mamandary qatysty. Olarǵa Aqtóbe qalasyndaǵy «Nur-Aqtóbe» shaǵyn aýdanynan 100 jańa páter berildi. Sondaı-aq 29 jasqa deıin­gi jetimder 45 jańa páterge ıe boldy. Onyń 14 mıllıon teńge kóle­mindegi bastapqy jarnasyn «CNPC-Aqtó­beMunaıGaz» AQ tóledi, – dedi gazet tilshisine Aqtóbe oblystyq Jastar saıa­sa­ty basqarmasynyń basshysy Nurlan Kúntýov.

Mine, oblysta bıylǵy Jastar jylyna baılanysty júrgizilip jatqan keń aýqymdy is-sharalardyń birqatar mysaly osyndaı.

AQTО́BE