Eńbek jolyn aýylda bastaıdy

Osy oraıda M.Ospanov atyn­daǵy Batys Qazaqstan mem­­­­­leket­tik medısınalyq ýnıver­sıtetiniń bıylǵy túlekteriniń 40 paıyzy eńbek jolyn aýyldarda bastamaq. Olar elimizdiń batys óńirindegi Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý, Batys Qazaqstan jáne Qyzylorda oblystarynyń medısınalyq uıymdary men mekemelerinde qyzmet atqarmaq. Búginde atalǵan joǵary oqý ornynda túlekterdi tıisti jumys oryndaryna bólý úderisteri aıaqtalǵan. Endigi jerde osy kókeıkesti máseleniń basty qo­ry­tyndylary qandaı boldy degen suraqtarǵa jaýap bere ket­kendi jón kóremiz.

Eń aldymen aıtarymyz, M.Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetinde stýdentterdiń kásibı tájirıbesi men túlekterdi jumysqa ornalastyrý monıtorıng kafedrasy qurylǵandyǵy. Bul ómirdiń búgingi qajettiligi men suranystarynan týyndaǵan qadam ekeni kámil. О́ıtkeni dá­ri­gerlik bilim alǵan ár jas maman­nyń el-jurttyń qajetine «bir kir­pish bolyp qalanýynyń orny» aıryqsha dep bilemiz. Atalǵan ka­fedranyń meńgerýshisi Altyn Almaǵambetovanyń aıtýynsha, bıyl ýnıversıtetti aıaqtap, dıplom alǵan 838 túlektiń 583-i klınnıkalyq ınternatýra jáne rezıdentýra mamandyqtary bo­ıynsha memlekettik bilim grantymen oqyǵandar. Negizinen olar­dyń bári de jalpy tájirıbe dári­gerleri. Pedıatrlar men te­ra­pevter jáne akýsher-gıneko­logtar men hırýrgtar. Búgin­gi kúni el óńirlerinde, onyń ishin­­de aýdandyq aýrýhanalar­da dál osyndaı sıpattaǵy joǵa­ry bilimdi dárigerler jetise ber­meı­tinin eskersek, olarǵa asa qa­jet mamandar bolyp shyǵady. О́ıt­keni olarǵa suranys kóp ekenin qaıtalap aıt­qan­nyń ar­tyqshylyǵy bola qoımas.

El Úkimetiniń qaýlysyna sáı­kes respýblıkamyzdaǵy dá­rigerlik bilim beretin joǵary oqý oryndaryn memlekettik grant boıynsha aıaqtaǵan túlekter mem­lekettik medısınalyq mekeme­lerde kem degende úsh jyl ju­mys isteýi tıis. Sondyqtan da medı­sı­nalyq bilim beretin joǵary oqý oryndary sońǵy jyldary bolashaq dárigerlerdi kóp ke­shiktirmeı, ıaǵnı qyrkúıek aıynan bastap jumysqa ornalastyrý joldaryn belgileı bastady. Muny tek oń nıetten týǵan, dá­ri­gerler jetispeýshiligin azaı­týǵa baǵyttalǵan is-shara dep baǵalaǵanymyz jón. Bul ba­ǵytta búgingi áńgimemizdiń bas­ty ar­qaýyna aınalǵan ýnıversıtette túlekterdi jumysqa ornalastyrý isi júıeli jolǵa qoıylǵany qýanyshty jaıt. Sonyń nátıjesinde munda grant boıynsha oqyǵan túlekterdiń 40 paıyzy, ıaǵnı 185 jas dáriger aýyldyq aımaqtarǵa jiberilgen. Olar joǵaryda atalǵan 5 oblys­tyń otbasylyq-dárigerlik ambýlatorııalar men aýrýhanalarynda halyq densaýlyǵyn qorǵaý men jaqsartýǵa óz úlesterin qos­paq. 40 paıyz degenimiz aıta qa­larlyqtaı úlken kórsetkish bolmaýy da múmkin. Áıtse de munyń aldyndaǵy jyldarda aýyldyq jerge baratyn medısınalyq jo­ǵary oqý oryndaryn bitirgen túlekterdiń sany onyń shıregine de jetpeıtinin eskersek, salys­tyrmaly túrde muny tómen kór­setkish deýge bolmaıdy.

Osy oqıǵaǵa oraılas taǵy bir derekti ortaǵa sala ketsek. Taıaýda Densaýlyq saqtaý mınıstri El­jan Birtanov elimizdegi medı­sı­nalyq joǵary oqý oryn­da­rynyń túlekterimen onlaın re­jiminde kezdesý ótkizgeni má­lim. Osy basqosý barysynda ol «Dıplommen – aýylǵa!» mem­le­kettik baǵdarlamasy eń aldymen jas dáriger mamandar úshin óte ońtaıly ári tıimdi eken­diginde ekpin túsirdi.

Mınıstrdiń málimdeýinshe, atalǵan baǵdarlama boıynsha eńbek jolyn bastaǵan medısına joǵary oqý oryndarynyń tú­lekterine barlyq jaǵdaı ja­salmaq. Onyń alǵashqysy – Úki­met tarapynan kórsetiletin áleýmettik qoldaý. Sonymen birge qosymsha qarjylandyrý kóz­deri esebinen jas maman­dar tegin jáne jaldamaly­ turǵyn úımen qamtylmaq. Ári olarǵa bıylǵy 2019 jyldan bastap nesıe jeńildikteri qarastyrylǵany da qaltqysyz kómektiń bir kórinisi. Sondaı-aq aldaǵy ýaqytta me­dısınalyq oqý ornyn bitirgen túlekterge beriletin ótemaqy men jalaqy kólemi óse­di dep kú­tilýde. Munyń syrtynda ózge de moraldyq jáne materıaldyq turǵydan yntalandyrý sharalary qolǵa alynbaq.

Oıdan – oı týady. Aıtalyq, aýyl turǵyndaryna qalalardaǵy se­kildi sapaly medısınalyq qyz­met kórsetilýi kerektigi eshqandaı talas týǵyzbaıdy. Áıtse de bú­gingi tańda ekeýiniń arasynda aıyr­mashylyq bar ekeni de qupııa emes. Onyń basty sebebiniń biri – aýyl­darda anestezıolog, reanımatolog, aýtoarengotolog jáne oftalmolog sekildi salalyq mamandar múldem jetispeıtindigi. Árıne, munyń bárin az ýaqytta sheshe salý esh múmkin emes. De­genmen osyndaı sanattaǵy dárigerler ornyn toltyrý úshin M.Ospanov atyndaǵy Batys Qa­zaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetinde keń aýqymdy sharalar qolǵa alynǵany úlken úmit kúttiredi.

Bir máseleniń basy aıqyn. Búgingi kúni medısınalyq oqý oryndarynyń túlekterine jasalyp jatqan kómek pen qoldaý az emes. Onyń birqatar mysa­ly joǵaryda aıtyldy da. Medal­dyń eki jaǵy bar degendeı, en­digi kezekte túlekter osy qam­qorlyqqa ispen jaýap berip, óz­derine júktelgen júk pen se­nim­niń salmaǵyn tereń sezinse, aýyl medısınasy alatyn asýlar bıikteı bermek.

AQTО́BE