Saǵatymyz qysqara ma dep qorqamyz
Gúlzına SÁTBAEVA,
Túrkistan oblysy, Nurtas aýylyndaǵy «Amangeldi» jalpy orta mektebiniń hımııa páni muǵalimi
2020 jyldan bastap 10-11 synyptardy kásibı baǵdar boıynsha oqytý kózdelgen. Osyǵan oraı qazaq tili, matematıka, aǵylshyn tili sekildi keıbir mindetti pánderden basqasyn oqytýdy oqýshylardyń óz tańdaýyna qaldyrmaq. Iri qalalarǵa bul júıe engizile bastapty. Aýyldyq jerdegi mektepte jumys isteıtindikten bizge áli jete qoıǵan joq. Biraq bul naqty qolǵa alynsa, biz sııaqty hımııadan sabaq beretin muǵalimderdiń saǵat sany sózsiz qysqarady. Kúndelikti ómirdiń ózi – hımııa, tirshiliktegi tutynatyn zattardyń bári osy saladaǵy izdenister arqyly paıda boldy. Oǵan qosa hımııa pánine matematıka men fızıkanyń esepteri, bıologııanyń teorııalary da syıyp ketken. Sol sebepti hımııanyń mindetti pánderdiń qataryna qosylýyn qalaımyz.
Kóz aldymyzdaǵy balalar ózi súıgen salaǵa emes, grantqa umtylady. Sony syltaýratyp, hımııadan qalap tursa da bas tartady. О́ıtkeni oǵan tapsyrsa, grantqa túsý múmkindigi tómen. Talap etiletin ball mólsheri joǵary ári tórtinshi pán retinde hımııany tańdaǵan talapkerlerge tapsyratyn mamandyqtar qatary tym az. Sol mamandyqtardyń aıasyn keńeıtse jón bolar edi.
Oqýshylardyń hımııa pánine degen qyzyǵýshylyǵyn arttyratyny – zerthanalyq jumystar. Ondaǵy túrli nátıjeler balalardyń hımııany tańdaýyna yqpal etip jatady. Biraq aýyl mektepterinde qaladaǵydaı zerthana túgili jabdyqtar jetispeıdi. Osy olqylyqtyń orny tolsa, hımııa salasyn damytýǵa úles qosatyn mamandar men bolashaq ǵalymdar aýyldardan da kóptep shyǵady. Zerthanalyq jumystar sabaq ýaqytynan basqa kezde uıymdastyrýdy qajet etedi. Oǵan arnaıy ýaqyt bóletindikten ári bul zııandy zattarmen jaqyn bolýdy talap etetindikten oǵan bólek aqy tóleýdi qarastyrýyn suraımyn.
Teorııa óndiristen qalys qaldy
Saǵıda NAZAROVA,
M.Mámetova atyndaǵy Qyzylorda pedagogıkalyq joǵary kolledjiniń oqytýshysy
Kásiptik-tehnıkalyq bilim berýde máseleler jeterlik. Sonyń ishinde eń bastysy – oqytý baǵdarlamalary. Olardy túbegeıli jańartý qajet. Sebebi bizdegi teorııa óndiristen áldeqaıda artta qalyp qoıdy. О́ndiristik tájirıbege barǵan, oqý bitirgennen keıin jumysqa turǵan túlekterimizden bilemiz. Kásiporyndar bizdiń bergen bilimge qanaǵattanbaıdy. Jańa tehnologııalar ǵasyrynda talap kún saıyn ózgerip otyr, oqytýdyń baǵyty da soǵan saı bolýy qajet. Árıne stýdentterdi daıarlaýda jańalyqtardan qur qalmaýyn qadaǵalap otyramyz. Degenmen, bekitilgen baǵdarlamadan ári asyp kete almaımyz.
Jaqynda bolashaq stýdentterimizben aldyn ala kezdesý maqsatynda mektepterdi araladyq. Kolledjge túskisi keletin, 9-synypqa ótken nemese bitirip jatqan oqýshylar áli qandaı mamandyqty tańdaıtynyn bilmeıdi. Kóbisine mamandyǵyn ata-anasy tańdap beredi. Damyǵan elderdegideı 5-synyptan bastap kásibı baǵdar beretin arnaıy pán júrýi kerek. Sonyń negizinde bala ýnıversıtet aldynda ǵana emes, kolledjge keler kezde de bolashaǵyn boljaı alatyn bolady.
Biz byltyrdan bastap joǵary kolledj boldyq, bedelimiz ben deńgeıimizdiń óskenine álbette qýandyq. О́ıtkeni bizge mamandardy bakalavr dárejesinde daıyndaýǵa bolatyn quqyq berildi. Osy boıynsha bir jyl boıy tabandap jumys istedik. Biraq bul stýdentterge, osy negizde bitiretin túlekterge tıimsiz. Sebebi bizge berilgen dáreje kolledj ben ýnıversıtet beretin dıplom deńgeıiniń ortasynda qalyp qoıdy. Joǵary bilimge de, kolledj bitirgenge de jatpaıdy. Joǵary kolledjden bakalavr dárejesin alyp shyqqandar joǵary bilimdi bolýy úshin qaıtadan ýnıversıtetke tapsyryp, taǵy oqýy kerek. Osy jumys júıeleýdi qajet etedi. Bálkim bizdi ınstıtýt deńgeıimen teńestirý kerek shyǵar. Bolmasa, túlekterge beretin dıplom dárejesin rettegeni jón.
