Jolaýshy tasymaldaýdaǵy júıelilik pen qaýipsizdik

Degenmen jolaýshylardy tasymaldaıtyn kólik ıeleri zańǵa baǵynýy kerek. Byltyr Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Erkebulan Daýylbaev bastaǵan top avtobeket mańynda tekseris jumystaryn júrgizgen bolatyn. Sodan keıin munda zańsyz júrgen taksıler azaıyp qalǵan sııaqty edi. Alaıda búginde avtobeket syrtynda «sybyrlap» jolaýshy jınap júrgender qaıta kóbeıgen. Iаǵnı, kúndelikti taksıletip júr­gender sııaqty baratyn je­rin aıqaılap emes, kólik izdep júrgen adamdarǵa kelip jaımen aıtady. Bylaı qarasaq, eshkim de bilmeıdi. Ásirese mun­daılar Almaty baǵytynda kóp. Endigi jerde Taraz qala­synan Almaty qalasyna qaraı jolaýshy tasymaldaıtyn keıbir taksı júrgizýshilerine ty­ıym salynatyn bolady. Se­be­bi Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq standartynyń tasymal­daý­shylarǵa qoıylatyn talaptary men sharttary boıynsha 300 shaqyrymnan artyq jolaýshy tasymaldaýǵa bolmaıdy eken. Máseleniń mánisin oblystyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń basshysy Baqyt­jan Jánibekovten sura­ǵanymyzda, ol taksı júrgi­zýshilerimen kezdesip, atalǵan máseleni sheshý joldary qaras­tyrylǵanyn aıtty.

 Jol – adamnyń taǵdyry. Sondyqtan da jolaýshy tasymaldaýda asa qyraǵylyq pen jaýapkershilik qajet. Keıde sapar kezinde bolatyn túrli jaǵdaılardy jazym retinde qabyldaıtynymyz shyn. Biraq kóptegen adamdardyń kóshedegi kezdesken kólikke mine ketetin ádeti áli de bar. Búgingi tańda jolaýshylardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda Taraz qalasynda sala mamandary taksı júrgizýshileriniń kásipterin zańdastyrý úshin jumys isteýde. Sonymen qa­tar avtobeket mańyndaǵy kó­likter qyzmetin zańdastyrý da basty nazarda bolyp otyr. Jalpy, qazirgi kezde el arasynda «Mınıven» atalyp ketken «D1» sanatyndaǵy kólik ıeleri kóp. Olardyń jolaý­shylar tasymalymen aınalysyp júrgenine de biraz bolǵan. Alaıda, atalǵan kóliktermen zań talaptary boıynsha 300 shaqyrymnan asatyn jerge jo­laýshylardy tasymaldaýǵa bolmaıdy. Basqarma basshysy Baqytjan Jánibekov bul sa­nattaǵy kólikterdiń turaqty emes tasymalmen aınalysýy zańsyz ekenin aıtty. «Bıyl naý­ryz aıynan bastap jadynamalar taratyp, olarǵa zań talaptaryn túsindirdik. Sondaı-aq memlekettik kirister jáne polısııa departamentterimen de birigip jumys atqarýdy qolǵa aldyq. Bul turǵyda 300 shaqyrym bolatyn oblystyń basqa da aýmaqtaryna júrý týraly nusqalardy usyndyq. Biraq kólik ıeleri Almaty qala­syna qaraı jolaýshy tasymaldaı bergisi keledi», deıdi ol. Máselen, avtobeket aýmaǵyndaǵy «Mınıven» kólikteriniń 70-ke jýyǵy 15 jyldan beri jú­rip keledi. Aldaǵy ýaqytta olar­dyń júrýine bolmaıtyn kórinedi. Deı turǵanmen tak­sı júrgizýshilerine bir she­shim shyǵarý úshin bir aı ýaqyt ta berilipti. Baqytjan Jáni­bekovtiń aıtýynsha, Taraz qala­synan bastaý alǵan bul jumys­tar endi oblystyń ózge de aýdandarynda jalǵasady.

 Talaı jyldan beri Almaty men Tarazdyń arasyn jol qylyp «Mınıven» mingender endi kási­bimen qosh aıtyspaq. Atalǵan máseleni sheshýdiń jalǵyz joly retinde olarǵa arnaıy tapsyrys aıasynda taksı retinde ǵana júrý usynylyp otyr. Iаǵnı, osy kásippen aınalysyp júrgen árbir azamat tirligin zańdastyrý nátıjesinde ǵana buǵan qol jetkize alady. Onyń ústine olardyń avtokóliktik 4 esigi, arnaıy kassalyq apparaty jáne baılanys quraldary bolýy kerek. Sonymen qatar kóliktiń júrgen qashyqtyǵy 500 myń shaqyrymnan aspaýy kerek. «Jambyl oblysynda qashyqtyǵy 300 shaqyrymnan aspaıtyn, biraq turaqty túrde kólik qatynamaıtyn aýdandar bar. Búgingi tańda olarǵa sol jaqtarǵa baǵyt ashyp berý de usynyldy», deıdi basqarma basshysy óz sózinde.

 Alaıda, Almatyny betke alyp úırengen taksı júrgizý­shileri bul usynystardan bas tartyp otyr. Birqatar azamattarmen sóıleskenimizde, olar ózderi úshin munyń tıimsiz eke­nin aıtty. Kólik ıeleriniń aıtýynsha, ózderi minip júrgen «Mınıven» kóligin satyp, «D1» sanatynan shyǵyp, keıin «V» sanatyna túsýdiń ózi ájeptáýir qıyndyq týdyrady. Sonymen qatar olar ózderine berilip otyrǵan bir aı ýaqytty tym az dep esepteıdi. Tym bolmasa kásipterin jyl sońyna deıin jalǵastyrýǵa ruqsat berýdi surap otyr. Degenmen, zańnyń ózi talap pen tártipti qajet etedi. Biraq kólik júrgizýshileri aǵymdaǵy jylǵy 10 qyrkúıekke deıin jumystaryn jalǵastyra beredi. Al odan keıin «D1» sanatymen qosh aıtysyp, kólikterin aýystyrýlaryna týra keledi. Rasynda, tehnıka júrgen jerde tártip buzýshylyq ta bolady. Alaıda, jolaýshylardyń qaýipsizdigi bas­ty nazarda eke­nin umytpaǵan jón. Taraz qa­la­lyq polısııa basqarmasy po­lı­sııa patrýldik batalony komandıriniń orynbasary, polısııa maıory Dáýlet Janǵabylovtyń aıtýyn­sha, bıylǵy 7 aı kóleminde tártip buzýǵa baılanysty 2652 hattama toltyrylǵan. Búgingi tań­da avtobeket mańyndaǵy tár­tip jergilikti polısııa bas­qar­masynyń nazarynda eken. Osy ýaqytqa deıin Taraz qa­lasynan Almatyǵa qaraı shyǵa beriste «Madı» janarmaı beketiniń mańynda taksı júr­gizýshileri qaptap turatyn. Bul jerge kelgen árbir jolaýshy Almaty, Qordaı, Shý baǵytyna qaraı arzan baǵamen minip kete alady. Búginde osy máseleni retteý úshin Taraz qalalyq polısııa basqarmasynan kúndiz 2, túnde 2 ekıpaj turady. Endi «Madı» janarmaı beketiniń mańynan kólik júrgizýshileri tolyqtaı ketip qalmasa da, máseleniń ret­telip kele jatqan syńaıy bar.

 Shyny kerek, qazir bir jer­den ekinshi jerge jetý asa qıyn­dyq týdyrmaıdy. Baǵasyna ke­lisip, bolmasa jol-jónekeı kólik tosyp minip ketýge bolady. Alaıda jolaýshy tasymaldaýda da talap pen tártiptiń bolǵa­ny durys. Árbir taksı tıisti meke­me­lerdiń qadaǵalaýynda bolsa, jolaý­shylardyń da qaýipsizdigi artady. Eń bastysy, Tarazdaǵy avto­beket mańy zańsyz taksı júrgi­zýshilerden tazarsa oń bolar edi...

Jambyl oblysy