Jaǵdaıdy retteý úshin odaq músheleri Qazaqstanǵa 2020 jylǵa deıin ýaqyt bergen edi. Jyldyń aıaqtalýyna 5 aı qalǵanyn eskersek, otandyq óndirýshilerge sapa máselesin jaqsartýdy jyldamdatqan abzal. Nege deseńiz, ishki naryqty ımporttaýshylar jaýlap, otandyq sharýalar tabys kózinen aıyrylýy ábden múmkin. Osyǵan baılanysty Qazaqstan Sút odaǵynyń bastamasymen arnaıy jol kartasyna qol qoıyldy. Bul qaıta óńdeý kásiporyndaryna túsetin shıki súttiń Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglament talaptaryna saı bolýyn qamtamasyz etedi deıdi yntaly top. Atalǵan qujatty Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Veterınarlyq baqylaý jáne qadaǵalaý komıteti, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn jáne qaýipsizdigin baqylaý komıteti, sondaı-aq «Sapa» tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý ulttyq qoǵamy syndy múddeli taraptar quptady.
Bul jol kartasy – BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymynyń, Eýropa Qaıta qurý jáne damý bankiniń jáne «Atameken» UKP-men birlesken sarapshylar jumysynyń qorytyndysy. Osy qujat Qazaqstandaǵy shıki sút naryǵyn zertteýge jáne barlyq múddeli taraptardyń, onyń ishinde fermerler, qaıta óńdeý kásiporyndary jáne memlekettik organdarǵa deıin is-qımyldy úılestirýge septigin tıgizedi dep sendirdi agrarlyq sektordyń ókilderi.
– Tehnıkalyq reglamenttegi 21-shi jáne 33-shi talaptardy eskerip, óńdeýshi kásiporyndarda qabyldanyp jatqan shıki súttiń sapasyn arttyryp qana qoımaı, onyń básekege qabilettiligin joǵarylatý úshin belsendi jumys júrgizilip jatyr. Sondyqtan jol kartasyn ázirleý týraly bastamany kóterdik. Bul otandyq ónimniń ortaq talapqa sáıkes bolýyn qamtamasyz etedi. Ony ázirleýde BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy jáne Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki qoldaý kórsetti. Jol kartasy barlyq múddeli taraptarǵa baǵyttalǵan, – deıdi Qazaqstan Sút odaǵynyń atqarýshy dırektory Vladımır Kojevnıkov.
BUU-nyń Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy baǵdarlamasynyń úılestirýshisi Inna Pýnda taǵam quramyndaǵy zııandy komponentterdiń kesirinen jyl saıyn álemde 700 myńǵa jýyq adam kóz jumatynyn aıtady. Sol sebepti ol sútin saýdalap, jan baqqandarǵa qarapaıym sanıtarlyq normalardy saqtaýǵa keńes berdi.
– Ereje barlyǵyna ortaq. Áýeli fermerler sharýashylyqtarynda tazalyq ádebin ustansa ıgi. О́ıtkeni saýyndy sıyrlarda aýrý týdyrǵysh zııandy aǵzalar jıi kezdesip jatady. Buǵan qosa taǵam ónimderinen zııandy antıbıotıkterdiń tabylýy da kúrdeli másele. BUU Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymymen birlesip, osy antıbıotıktermen kúresti belsendi júrgizip keledi. Sebebi jyl saıyn onyń saldarynan bolatyn kisi ólimi azaımaı tur. Sondyqtan bul másele sapa turǵysynan bólek, adamnyń densaýlyǵyna qatysty mańyzdy másele. Osyny umytpaǵanymyz jón, – dedi I. Pýnda.
Qazaqstan Sút odaǵynyń taǵy bir ókili Sáýle Jankına jańa qujattyń mazmunynda saýyn maldarǵa qatysty talaptan bastap, zerthanalyq saraptamanyń jolǵa qoıylýy, sútti óndirýshiler men óńdeýshilerdi memlekettik organ ókilderin tartý arqyly oqytý kýrsyna deıin qarastyrylǵanyn atap ótti. Barshaǵa ortaq tehnıkalyq reglament jańa jyldan bastap óz kúshine enedi.
Osy salada ımportqa táýeldilik te baıqalýda. Máselen, «Sapa» tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý Ulttyq qoǵamnyń tóraǵasy Áliaqpar Mátishev elimizde qurǵaq sút óndirisi kenjelep qalǵanyn aıtty.
