Rýhanııat • 02 Qyrkúıek, 2019

Men tanyǵan Rasýl (esse)

147 retkórsetildi

«Keıde maǵan – qaıtpaı qalǵan maıdannan

Qaıran erler – erte úzilgen gúlderdeı.

Qabyrda emes, sonaý bıik zańǵarda

Appaq-appaq qus bop ushyp júrgendeı».

Rasýl Ǵamzatov

Almaty. Alataý

1966 jyldyń kúzi bolatyn. Jaz boıy elderinde demalǵan stýdentter Almatydaǵy Ortalyq stadıonǵa endi ǵana jınalyp jatqan. Instıtýtta al­ǵashqy leksııalar da bastalyp ketip edi.

«Jalpy geologııadan» sabaq beretin uly geolog, uly ustaz Georgıı Medoev alǵashqy leksııaǵa qalyp jetken bizderge, keń qushaǵyn ashyp: «Jas daryndar, jas geologtar, tórletińder, oqýǵa eshqashan kesh emes!»  dep bizdi kótere sóılep qarsy alatyn. Georgıı aǵaıdyń leksııala­ry­­na keshigý kúná edi. Biz jorǵalap ba­ryp­ ornymyzǵa jaıǵasa bastaıtynbyz. Ol kisi kelistirip leksııa oqıtyn. Men ómirimde kóp leksııa tyńdadym. Dál Georgıı aǵaıdaı leksııa oqıtyndar Ke­ńes Odaǵynda az edi. Telegeı teńiz bilim, qýaqy til, ashyq, adal oı, bizdeı jas­­tardy baýrap alyp ketýshi edi-aý. О́mirimde ǵulama ǵalymdardan alǵan tár­bıe men bilim, maǵan Allanyń syıy bolyp kórinedi.

Leksııadan soń, dene shynyqtyrý kafedrasynyń bastyǵyna jolyqtym.

– Daǵystanda erkin kúresten stýdentter arasynda Keńester Odaǵynyń birinshiligi ótedi. Sen baramysyń?

– Bilmeımin. Ábilseıit aǵa Aıhanov ruqsat berse, barýǵa bolady.

– Onda Ábekeńmen sóıles.

– Kóreıin, – dedim. – Ol kisiniń minezi aýyr ǵoı. Amangeldi Ǵabsattarov bolsa erkin aıtýǵa bolar edi.

– Amangeldi aǵaı áli bir jyl sport rotada bolady.

– Bilemin, – dedim. – Búgin jattyǵýǵa kelmek.

– Ekeýimen de sóıles. Seniń bar­­­ǵanyń durys bolady, – dedi kafedra meń­gerýshisi.

Keshki jattyǵýǵa Ortalyq stadıon­daǵy zalǵa bardym. Jastar arasyndaǵy qurama komanda úlkendermen bir zalda jattyǵa beretin kez.

Meniń jas kóńilim zalda emes, Daǵys­tandy sharlap ketken. Daǵystanda uly aqyn Rasýl Ǵamzatov pen bes dúrkin álem chempıony Álı Álıevpen kezdesýdi ar­mandaǵaly qashan!

O, Daǵystan! O, Kavkaz taýlary! O, Kaspıı teńizi! – dep daýystap-daýystap alamyn. Kóshedegi jurt maǵan ańtaryla qarap qoıady. Esinen adasqannan aman ba myna bala?.. – dep shoshyna oılaıtyn bolsa kerek.

Al men Rasýldyń óleńderin daýys­tap Almatynyń kóshesinde oqyp kele jatyrmyn.

...О́zge bir til emder basqalaryńdy,

Men onymen aıta almaımyn ánimdi.

Eger tilim erteń bolsa qurymaq,

Men daıynmyn ólýge de búgin-aq.

 

Men janymmen súıem osy tilimdi,

Kedeı dep-aq aıta bersin bilimdi.

Assambleıada estilmesin sózi de,

Ana tilim – uly meniń ózime.

 

Mahmud jyryn oqý úshin jas qaýym

Kúte me álde aýdarýyn basqanyń?

Men boldym ba eń sońǵy aqyn búginde,

О́leńderin jazar avar tilinde.

Qazaq tili de orystyń aıdaýynda qýǵyn­ǵa túsip jatqan. Orys ımperııasy ózi­niń qanquıly saıasatynan taıǵan emes. Keńes Odaǵy degen memleket bar, al onyń basty maqsaty – orystandyrý saıasa­ty, ózge ulttardy tizerletý saıasaty. Orys­tarda odan ózge saıasat ta joq, tárbıe de joq. Bizdiń babalarymyz, «oryspen dos bolsań, aıbaltań qasyńda bolsyn» degen. Bul oıdy qazaq qana emes, orystyń bodanynda kún keshken bar halyqtar aıtady. Daýys kóterýge shama joq. Qarsy shyǵýǵa qaı­rat joq. Qarý orystarda. Bılik te orystarda.

Qazaqstan eliniń erkin kúresten qurama komandasy zalǵa endi ǵana jınalyp­ jatyr eken. Men birden Ábilseıit aǵama jaqyn baryp, Mahachkalada ótetin jarys týraly aıttym.

– Bilem, – dedi asyp-saspaıtyn Ábil aǵam. – Sen ol jarysta ne istemeksiń?..

– Kúresem.

– Eki aı boıy kilem kórmeı, Semeıdi taptaýryn qylǵan bozbala, sen qalaı kúrespeksiń?..

– Jarysqa áli jıyrma kún bar ǵoı, Ábil aǵa. Daıyndalam.

– Seniń tynysyń-dyhalkań bir beldesýge de jetpeıdi.

– Bestikke kire alam dep oılaımyn.

– Búkil Keńes Odaǵynyń jarysynda úsh­tikke kirý kerek. Ol úshin arnaıy, tııanaqty jattyǵý kerek. Bar, sheshin, – dedi Ábil aǵa.

Meniń jattyǵýdaǵy qımyl-qozǵaly­sym­dy Ábil aǵanyń erekshe baıqap otyrǵanyn sezdim. Árıne tynys joq edi. Bulshyq etterdiń qataıyp qalǵanyn ózim de sezgem. Bulshyq etter oınamasa, jas shiliktiń talyndaı ıilmese, boıda keń tynys bolmasa, kúresip qaryq qyla almaısyń degen oı meni de ishteı qınap jatqan. Biraq júrekti týlatqan uly Daǵystan kóz aldymnan ketpeı tu­ryp alǵan. Avardyń uly aqyny Rasýl Ǵam­zatovtyń óleńderi de kóńil esigin toqpaqtap jatqan bolatyn.

Jattyǵýdyń sońynda Ábil aǵama teńdessiz palýan, meniń dosym Amanjol Buǵybaev taqap bardy.

– Ábil aǵa, men bilsem, Rollandy Mahachkalaǵa jibergen durys bolady. Rasýl Ǵamzatovtyń bar óleńin jatqa biledi. Ony ózińiz de bilesiz, – dep maıdalap sóılep bergen. – Kavkazda aqyn aǵasymen kezdessin...

Ábil aǵa úndegen joq. Tek Amanjolǵa qabaǵyn túıip jalt qarady. Amanjol artqa salto jasap, kilemniń syrtyna qaraı oıysa berdi. Batyr aǵam endi meniń kózime týralaı qarap bógeldi.

Rasýldyń bir óleńin oqy! – dedi buıyra sóılep.

Qaptaǵan sózdiń ishinen

Alamyn sózdi bir órtteı –

Arnap bir kelgen kisige

Tańdap bir salǵan súr etteı.

 

Myqtyraq shyǵar ózgeler,

Barym da osy bir meniń.

Jettiń be jerge kózdegen,

Jetpedim be, ony bilmedim.

О́leńniń Ábil aǵaǵa unaǵanyn sezdim. Endi men de batyr aǵamnyń kózine tikteı qarap qaldym.

– Osy sen ádebıetti unatasyń. Túri jazýshy bolmaqsyń ǵoı, a?..

– Ábil aǵa, ondaı oıym bary ras. Biraq ony Alla ǵana biledi ǵoı, – dedim.

– Daǵystanǵa barǵyń kelse bar. Qar­sy emespin. Úshtikke kire almassyń. Bes­tikke kirýge tyrys. Sen ózi qalaı-qalaı sóıleısiń?!. Allaǵa tabynǵansyń-aý osy.

– Tabynǵam, aǵa!..

Ábil aǵa túk aıta almaı turyp qaldy. Qazaqstan qurama komandasynyń bas jattyqtyrýshysy Fedor Matýshak:

 – Bala saǵan ne aıtty? Úndeı almaı qaldyń ǵoı, – dedi.

 – Ol balanyń ne aıtqanyn meniń ózim de uqpaı turmyn, – dedi Aıhanov.

Men zaldan dalaǵa shyqqanda, qarsy aldymda kókpeńbek uly Alataý tur edi...

 

Daǵystan. Teńiz

Túnde Mańǵystaýdan Mahachkalaǵa deıin Kaspıı teńiziniń ústimen ushtyq. Men ıllıýmınatordan kóz almaımyn. Biraq kóretinim Kaspıı teńizi ǵana. Qap-qarańǵy túnek. Sol kezde esime «Ahvahta» degen Rasýl aǵamnyń óleńi tústi.

...Janymdy bul án jaıly etti,

Bilmedim biraq, neni uqty,

Jigitter kózdep áınekti,

Jiberdi qyzǵa bórikti.

 

Qyz biraq meni jubatyp:

– Toqtaı tur, – dedi alaıda –

Erterek kepsiń unatyp

Keıin kel, qalqam, jaraı ma?

 

Bórikter iske kiristi,

Men de oǵan úmit artamyn.

Áınekke qaraı tik ushty

Meniń de sándi qalpaǵym.

 

Bir kezde ózim baıqadym –

Bárinen asyp ár qaraı,

Jalp ete qaldy qalpaǵym

Jaraly bolǵan qarǵadaı.

 

Kóńilge medeý bergeli,

Kózime qarap ol meniń:

– Keshigip qaldyń sen, – dedi –

Erterek nege kelmediń?

 

Osylaı ylǵı ómirde

Armandy qýam kósilip.

Erterek kelip men birde,

Qalamyn birde keshigip.

Mahachkalanyń ottary kórindi-aý aqyry!.. O, Daǵystan! O, Rasýl aǵa! Tań endi ǵana ata bastaǵan. Samolet qondy. El oryndarynan tura bastady. Men ǵana turǵam joq. Eldiń sońynan bir-aq shyǵaıyn dep oıladym. Men samoletten shyqqan kezde, kóz aldymda Daǵystannyń kókshil Tarkı taýy kólbeńdep tur edi.

O, sulýlyq dep osyny aıt!..

 

Mahachkala. Daǵystan shaldary

Qonaqúıde jatyp demaldym da, Mahachkalanyń bazary qaıda ekenin porteden suradym. Batyr tulǵaly jigit:

 – Taksı shaqyrtaıyn, – dedi.

 – Joq, jaıaý jetemin, – dedim.

 – Onda biz saǵan jas jigitti qosaıyq, aparyp salady. Siz palýandardyń ortasynansyz ǵoı.

– Iá, – dedim. – Búgin Daǵystannyń Jazýshylar úıin, sonan soń Álı Álıevtiń kúres mektebin, sonan soń Mahachkalanyń bazaryn kórgim kelgen.

Batyr tulǵaly jigit kúrkiregen daýysymen:

– Magomed, – dep daýystady.

Jap-jas jigit bólmeden atyp shyqty.

– Myna jigit Qazaqstannan kelgen palýan eken, kóretin jeri bar, sonyń bárin kórset, – dedi. Buıyryp aıtty. Maǵan kúlimsiredi. – Sizge demalý kerek edi.

– Rasýl aǵamdy, Álı Álıevti, Daǵys­tannyń shaldaryn kórsem, men baqytty bolamyn, – dedim. – Atyń kim, batyr aǵa?

– Magomed!..

– Búkil Daǵystan Magomed eken ǵoı, – dep kúlimsiredim.

– Mahmýd bar, Rasýl bar, Shamıl bar, bizder Magomedter de barmyz, – dep ol kúlimsireı qolyn sozdy, – Myna Magomed Sizge bárin kórsetip, qonaqúıge alyp keledi.

Rasýl aǵa Máskeýde eken, Álı Álıev te Máskeýde eken, biz bazardy betke ustadyq.

Magomed únsiz, men de únsizbin. Kún ystyq edi. Bazarǵa kelgenimizde Daǵys­tannyń aqsaqaldary qaz-qatar otyr eken.

– Assalaýmaǵaleıkým! – dep sálem berdim.

– Ýaǵaleıkýmassalam, – dep olar meniń sálemimdi qabyl aldy.

Men qastaryna jaıǵastym.

– Bazarǵa kir, – dedi olar.

– Men Sizderdiń qastaryńyzda otyra turǵym keledi.

– Qaıdansyń?

– Qazaqstannanmyn.

– Deshti-Qypshaqtan ǵoı, balamyz, – dedi bireýi.

– Qashan keldiń?

– Tańerteń.

– Samoletpen keldiń be?

– Iá, samoletpen.

– Kaspııdi Mańǵystaýdan assań, bizge týra jetesiń.

– Ne qylyp júrsiń?

– Keńes Odaǵynyń stýdentteriniń chempıonatyna kelip edim. Áýeli sizderge sálem bereıin, – dedim.

– Allahý Akbar!.. Kelýiń jarassyn!

– Sizderdiń otyrystaryńyz da jarassyn!

– Rasýl Ǵamzatovqa sálem bereıin dep edim, tappadym. Ol kisi Máskeýde eken.

– Rasýl ylǵı Máskeýde.

– Onyń jumysy kóp.

– Ol Daǵystannyń elshisi ǵoı.

– Uly elshisi, – dep men sózge aralas­tym.

– Ony ózi biledi. Biz bilmeımiz, – dedi bir papahaly-bórik kıgen aqsaqal. Aqsaqaldardyń báriniń basynda eltiri bórik bar edi. Aq, kók, sarǵysh, qońyr – bári de sulý tústi bolatyn.

– Álı Álıevtiń kúres mektebine de bardym. Álı aǵam da Máskeýde eken.

– Uly Daǵystandardyń bári de Más­keýde, – dedi bir aqsaqal.

– Al Daǵystanda kim bar? – dedim kúlip.

– Daǵystanda ar-uıat bar, namys bar, saýap­ bar, borysh bar, Shámildiń rýhy bar.

 – Qajymurattyń rýhy she?

 – Ol da bar. Mynaý sóılegish jigit eken. Sharap usynaıyq.

 – Durys aıtasyń, – dedi taǵy biri.

Shaldar múıiz qutyǵa talasyp sharap quıdy.

Men Rasýldyń bir óleńin oqıyn dedim.

– Sen avarsha bilemisiń?

– Oryssha oqımyn.

– Oqy! – dedi kók bórikti shal. – Oqy.

Men Rasýldyń birneshe óleńin oqydym. Shaldar únsiz tyńdady.

– Qalaı eken? – dedi Magomed.

– Avarshasy keremet qoı. Orysshasyna bizdiń óremiz jetpeıdi, – dedi kók bórikti aqsaqal.

– Daǵystanda on tórt til bar. Sol on tórt tilde Daǵystannyń aqyndary óleń jazady. Orystyń tili bolmasa, bizder bir-birimizdi túsine almaımyz, – dedi sary bórikti qaǵilez shal.

– Oý, aqsaqaldar, qazaq palýany Rasýl aǵamyzdyń óleńderin orys tilinde keremet oqydy ǵoı, – dedi Magomed.

– Kelisti oqydy.

– Sóz joq.

– Oryssha yrǵaǵyn keltirdi.

– Qol soqpaısyzdar ma? – dedi Magomed. – Qol soǵý kerek.

– Qol soǵatyn bul saǵan teatr emes, – dedi kók papahaly shal. – Qazaq palýany Rasýldyń óleńderin jaqsy kóredi eken. Jarap tur!..

– Jarasyp tur! – dep qostady shaldar.

– О́leń úshin sharap kótereıik! – dedi Magomed.

Bári birdeı múıiz qutylaryn tik kóter­di. Árkim óz tilderinde bir-bir aýyz sóz­ aıt­­ty. Men olardyń ne aıtqanyn tú­sin­gem joq. Tú­sinip keregi de joq edi. Bá­rin jaı­dary júzderi anyq ańǵartyp turǵan.

Bir mezgilde shaldar birin-biri buza ja­ryp sóz jarystyryp ketti. Maǵan kú­lim­sireı qaraǵan Magomed eki ıyǵyn kóterdi.

– Men avarsha ǵana bilemin, – dedi.

– Oqa emes, sóıleı bersin.

– Júr, bazardy bir aınalyp keleıik. Shaldar poezııa týraly daýlasa bersin, – dep kúldi Magomed.

Biz bir saǵattan keıin shaldarǵa qaı­typ oralsaq, olar birtalaı qyzyp qal­ǵan­ǵa uqsady. Báriniń de júzi jaıdary edi.

Keń keýdeli, iri tulǵaly, jasyl bó­rikti shal maǵan buryla qarap sóılep ket­ti. Men aýzymdy ashyp sileıip turyp qa­lyp­pyn. Keń keýdeli, iri tulǵaly shal taza qazaqsha sóılep tur edi.

– Balam, tańdanba, men qumyq tilinde sóılep turmyn. Bizdiń tilimiz qazaqqa, qazaq tili qumyq tiline jaqyn. О́te baýyrlas tilder. Qumyqtan oqymystylar kóp shyqqan. Olar qazaqty ózderine jaqyn kóredi. Týys, tektes, tileýles halyq­tarmyz. Myna shaldardyń bári óz ha­lyqtarynyń tekti adamdary. Osylardy úıime shaqyra almaı júr edim, sen jaqsy keldiń. Seni Qudaı Taǵala maǵan arnaıy jiberse kerek, – dep baryp, dosjar shaldarǵa til qatty. – Shaldar, júrińder, myna palýan balany ortamyzǵa alyp bizdiń úıge baraıyq. Qazaq jurtyna arnap qoı soıamyn. Meniń jaqsy sharabymnan dám tatasyńdar.

Shaldar oryndarynan asyqpaı turdy. Jeńil shapandaryn qaqty.

– Aqsaqaldardyń artynan ileseıik, – dedi Magomed.

Biz Daǵystannyń qaısar, aqyldy, kemeńger aqsaqaldarynyń sońynan erdik.

Qumyq aqsaqaldyń aýlasy aqsaqal­dar­ǵa toldy. Qara qoıdy qurbandyqqa shaldyq. Bári máre-sáre boldy. Bári kó­ńildi. Bárinen kóńildi qumyq shal bolatyn.

 – Men baqyttymyn, – dedi aqsaqal – Alystan qazaq baýyrym keldi. Daǵys­tannyń Asyl kóshbasshylary da osynda. Aman bolaıyq!..

Bul keremet tilek edi. Dostyq, baýyr­maldyq, týystyq tilek bolatyn.

Astan soń men Álı Álıevtiń kú­res mektebine baratynymdy aıttym. Aqsaqaldar gýildesip batalaryn berip jatty. Taýdyń tasyndaı gúrildegen Da­ǵys­tan aqsaqaldarynyń daýysy erekshe edi-aý! Keı-keıde sol aıaýly aqsaqaldar túsime enedi. О́zderin kórip, gúrildegen daýystaryn estip qalatynym bar.

 – Qazaq týǵan, biz seniń kúresińe baramyz. Sen úshin aýyratyn bolamyz. Qoryqpa! – desti olar. – Shabýylyń je­misti bolsyn. – Olar Magomed ekeýmizdi qaq­panyń aldyna deıin shyǵaryp saldy. Shep quryp turyp alyp qoldaryn soza kótergen Daǵystan aqsaqaldarynyń meıir­­ban júzderi men tiride umytylmas.

Al eńgezerdeı qumyq aqsaqaly qaqpa­synyń esigin keń alaqanymen basyp turyp, Rasýl Ǵamzatovtyń biraýyz óle­ńin qumyq tilinde oqydy. Maǵan tesile qa­rap aıtqan óleń sózderi joıqyn oıǵa toly edi.

Eı, jolaýshy, bizdiń úıge soqpasań,

Seni qara basqany!

Eı, jolaýshy, seni syılap baqpasam,

Meni qara basqany!

O, uly Rasýl aǵam, o, Daǵystannyń júrekterin jyr kúmbirletken shaldary, senderdi qalaı umytarsyń?! Sender tiri bolyńdar, áıtpese, pendeshilikke boı aldyrǵan bizder bu dúnıeden adasyp ta, aljasyp ta joǵalyp tynarmyz.

 

Álı Álıevtiń kúres zaly

Bes ret álem chempıony bolǵan uly palýan Álı Álıev erekshe adam bolatyn. Men kóp jyldar ótken soń Máskeýde Álı Álıevpen talaı ret kezdestim. Ol dáriger, ǵalym, asyl azamat edi. О́mirden erte ozdy. О́kinishti.

 – Men bes ret álem chempıony boldym, biraq birde-bir ret Olımpıada chem­pıony bola almadym. О́kinbeıtin adam bolmaıdy. Men de ókinemin. Men oı­laımyn, kimniń qashan, qaıda chempıon bolatyny da Aspanda jazylyp qoıady dep. Bári Allanyń qolynda!

Aǵynan jarylyp aıtqan Álı aǵamnyń tolqyn atqan sózderi esten ketpeıdi.

Álı Álıevtiń zaly jaqsy jab­dyq­talǵan kúres mektebi eken. Palýan bolýǵa tyrysqan jastar óte kóp. Daǵystanda eki uly adam bar. Bireýi, árıne uly aqyn Rasýl Ǵamzatov. Ekinshisi uly palýan Álı Álıev. Daǵystannyń jartysy aqyndar, jartysy palýandar-aý, – dep oıladym.

Kúres zalynda men qysqa jattyǵý ótkizdim. Keńester Odaǵynyń chempıony Aslan Záýirbekov meni tanyp, qushaǵyn ashyp sálem berdi. Novosıbırskide bolǵan úlken jarysta tanysqanbyz. Ol maǵan Reseı palýandaryna qarsy qoıatyn eki myqty ádisti kórsetti. Baýyrmaldyq ta­nytty. Jarys bastalýǵa úsh kún bar edi.

 – Kúnde keshke kelip, bizben birge jattyǵý jasaýyńa bolady, – dedi Aslan. – Jigitterge ózim tapsyramyn. Qonaqúıiń qolaıly ma? Qalasań, meniń úıimde bol.

– Rahmet. Qonaqúı yńǵaıly eken.

Sporttyq dostyq ózgeshe álem. О́z­geshe tamyrlyq. О́zgeshe tanym. О́zgeshe túsinik.

        

Kaspıı teńizi. «Volna» meıramhanasy

Tańǵy altyda turyp alyp, Kaspıı teńiziniń qumdaýyt jaǵalaýyn qýalap jarty saǵat júgirdim. Onan kópke shama joq bolatyn. Ábilseıit aǵamnyń aıtqan tynys-dyhalka problemasy aldymnan kóldeneń shyǵa bergen. Kókpeńbek teńiz sýyna súńgip ketip aqyryn júzdim.

Sonan keıin qumdaýyt jaǵalaýǵa shal­qamnan jatyp alyp kók aspanǵa tel­mirdim. Qum salqyn, al kókte bir shókim bult joq edi. Kún endi ǵana kókjıekten kóte­rile bergen. Osydan eki kún buryn ǵana Alataýdyń baýyrynda júr edim, keshe­den beri Daǵystannyń kógildir aspa­nynyń astynda, qudiretti Kaspıı teńiziniń jaǵasynda otyrmyn. Men jarys­­ty oılaǵam joq, Daǵystandy oılap ketip edim. Daǵystannyń shaldary da júregimdi baýrap alǵan. Daǵystannyń shaldary bir bólek edi. Biraq bulardyń qaısysy bolsa da meıirimge keń, dostyqqa berik jandar bolatyn. Ǵaıyptan oıyma Rasýldyń taǵy bir óleńi túsip, tilimdi qyshytty.

Elim jaıly mynaý jalpaq álemge

Bir durystap aıta almadym, –

Ne kerek...

 

О́z tilimde ánimdi bar álemge

Shyrqap, maýqym basa almadym, –

Ne kerek...

 

Bar edi bir syr sandyǵym áýelde,

Syr-sandyǵymdy asha almadym, –

Ne kerek...

Otany bar, sol Otannyń jan-júrek soǵysyn álemge pash ete almaı qınalysqa túsken aqyn jany jylap tur edi. Qaıran aqyndar-aı, sender bolmasańdar, elimizdi janymyzdan artyq qadirleýge bizdi kim baýlyr edi?! Bul tirlikte aqyndardan basqa eshkim de úırete almas. Al ol dú­nıede bizdiń kim bolatynymyz belgisiz. Tán ólip qara jerge kiredi, al jan shetsiz de sheksiz keńistikte aǵyp júre beredi.

Ǵumyr qysqa, oı sheksiz, jan máńgi.

Kaspııdiń jaǵasynda boı kótergen «Volna» meıramhanasy kóz tartady. Sol meıramhanadan tańǵy asymdy ish­tim. Ekinshi qabattan sheksiz Kaspıı teńi­zi kún astynda manaýrap jatyr edi. Tańǵy tolqyndary baıaý tynystap, jaǵa­laýdy aıalaı soǵady. Teńizde de jan joq. «Volna» meıramhanasynda da menen basqa jan joq bolatyn.

Al Daǵystan tańǵy aýada emin-erkin talyqsyp jatyr edi.

Meniń mahabbatym da – qos

butaqty shynardaı,

Biri jańa kóktegen,

biri shirip synardaı.

Meniń mahabbatym da –

qos qanatty qyrandaı,

Biri kókke qumartyp,

biri jatyr tura almaı.

 

Ketpeı júrgen qashannan qos

jara bar janymda,

Biri bitip keledi, bireýi júr qanymda.

Dál osylaı árdaıym:

bir-birine jalǵasyp,

Qýanysh pen qaıǵy da turady

ylǵı almasyp.

 

Rollan Seısenbaev

Deshti-Qypshaq dalasy,

Jıdebaı

 

(Jalǵasy bar)

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Aldabergen Kempirbaı

Eń qysqa áńgime • Búgin, 13:00

Eń qysqa áńgime. Erkeǵalı Beısenov

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:42

Eń qysqa áńgime. Kógedaı Shámerhan

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:39

Eń qysqa áńgime. Jasulan Serik

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:37

Eń qysqa áńgime. Aqjol Qalshabek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:28

Eń qysqa áńgime. Nurbek Nurjanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:24

Elbasy Takeo Kavamýramen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 11:34

Saǵynaıdyń beıiti tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 10:52

Aqmolanyń astyǵyna suranys mol

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Kúlki kerýeni № 7

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

Qazaqstan • Búgin, 10:09

Atalmaı nege qalsyn Musa aty?!

Rýhanııat • Búgin, 10:01

«Astana» Nıderlandqa attandy

Sport • Búgin, 08:53

Jaqsy dástúr jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 08:49

Alashtanýshy ǵalymnyń belesi

Rýhanııat • Búgin, 08:47

Igilikti eńbek ıesi

Qoǵam • Búgin, 08:46

Namazaly Omashuly: El shejiresi

Rýhanııat • Búgin, 08:42

Taraz shaharyndaǵy tamasha tún

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

Qoǵam • Búgin, 08:36

Patrıarhtyń oryndalǵan paryzy

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Kedergisiz keleshek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Endi mekenjaı anyqtamasyn suramaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:29

Joshy hanǵa eskertkish ornatylady

Rýhanııat • Búgin, 08:24

Qazaqtardyń atqa miný mádenıeti

Qazaqstan • Búgin, 08:22

Eýrony satyp alýshylar kóbeıdi

Ekonomıka • Búgin, 08:20

AQR: 14 bankti «saýyqtyrý» kerek pe?

Ekonomıka • Búgin, 08:15

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar