Sport • 02 Qyrkúıek, 2019

Japonııada jalǵyz júlde buıyrdy

101 retkórsetildi

Tokıoda dzıýdodan erler men áıelder arasyndaǵy álem chempıonaty óz máresine jetti. Bir aptaǵa sozylǵan báseke barysynda 143 memleketten kelgen 828 balýan 14 júlde jıyntyǵyn sarapqa saldy. Kúnshyǵys eline attanǵan Qazaqstan quramasy jalǵyz ǵana júldege qol jetkizdi. Atap aıtsaq, asa jeńil salmaqta óner kórsetken Eldos Smetov qola medaldy moınyna ildi.

Birden aıta keteıik, Qazaqstannyń erler quramasy úshin bul jaman nátıje emes. Máselen, 1993-2018 jyldar aralyǵynda aıtýly jarystyń jalaýy 16 márte jelbiredi. Sol básekelerdiń 10-ynan qorjynymyz bos qaıtty. Nebári 6 jarysta ǵana baǵymyz jandy.  Atap aıtsaq, jerlesterimiz 2001 jyly Mıýnhende 2 qola (Ashat Shaharov pen Ashat Jıtkeev), 2009 jyly Rotterdamda 1 altyn (Maksım Rakov), 2011 jyly Parıjde 1 kúmis (Maksım Rakov), 2013 jyly Rıo-de-Janeıroda 1 kúmis (Azamat Muqanov), 2015 jyly Nur-Sultanda 1 altyn men 1 kúmis (Eldos Smetov pen Rýstam Ybyraev) jáne 2018 jyly Bakýde 1 kúmiske (Erlan Serikjanov) ıelik etti. Bar-joǵy 8 júlde (2 altyn + 4 kúmis + 2 qola).

Tokıodaǵy álem chempıonatynda qazaqstandyqtar arasynan 60 kılo salmaq dárejesinde beldesken Eldos Smetov pen Ǵusman Qyrǵyzbaevtyń ǵana óneri kópshilik kóńilinen shyqty. Shyny kerek, Eldostyń bastapqy básekelerdegi qarsylastary – kýveıttik Saýd Alamırı men ıemendik Álı Hosroftyń esimi qalyń kórermenge múlde tanys emes. Sondyqtan da olar qandasymyzǵa esh qıyndyq týǵyzǵan joq. Alǵashqy aınalymdarda jolyqqandardyń arasynda eń ákkisi Elıos Mansı edi. Italııalyq balýannyń Eýropa birinshiliginiń qola júldegeri degen ataǵy bar Smetov Mansıdi utty. Biraq tórtinshi kezdesýinde Eldos 2018 jylǵy álem chempıonatynyń qola júldegeri, japonııalyq Rıýdzıý Nagaıamaǵa eki vazarımen jeńildi. Osy sátsizdiktiń saldarynan qazaqtyń uly bas júlde úshin talasý múmkindiginen aıyryldy. Jubanysh beldesýinde ol taıpeılik Iýn Veı Iаnnan basym tústi. 

Kelesi topta Ǵusman Qyrǵyzbaevtyń qarqyny óte kúshti boldy. Gvatemala, Bolgarııa jáne Qyrǵyzstannyń ókil­deri­nen bólek, ol London Olımpıadasynyń qola júldegeri, Panamerıka oıyndary­nyń jeńimpazy, brazılııalyq Fılıpe Kıta­daıdy jáne álem chempıonaty men Eý­ropa oıyndarynda eki retten jeńis tu­ǵyryna kóterilip, qurlyq chempıony atanǵan grýzııalyq Amıran Papınash­vılıge san soqtyrdy. Alaıda jartylaı fınalda ózbekstandyq Sharafýddın Lýt­fýllaevqa jol berdi. Osylaısha, eli­shilik jarystarda jıi jolyǵyp júr­gen qos qandasymyzdyń joly Tokıo tórinde qaıta qıysty. Bul tartys Eldos Smetovtiń (sýrette) jeńisimen aıaqtalyp, qola medaldy ıelense, Ǵusman besinshi satyǵa taban tiredi.

Eldos Jumahanov pen Erlan Serik­janov (66 kılo), Jansaı Smaǵulov (73 kılo), Dıdar Hamza (81 kılo) jáne Aıbek Serik­baev (100 kılo) ózderiniń tusaýkeser kezdesýlerinde qarsylastaryna tize búkti. Rýslan Musaev (81 kılo) pen Islam Bozbaev (90 kılo) ekinshi kezeńde jeńi­lis tapty. Sóıtip senim artqan serke­lerimiz jarystyń bel ortasyna jetpeı súrindi. Biz soǵan kúıindik. Eldos pen Aıbektiń bolgarııalyq Bojıdar Te­melkov pen Danıel Dıchevti, Jansaı­dyń ızraıldik Tohar Býtbýldy jáne Dıdar­dyń germanııalyq Domınık Resseldi jeńe­tindeı jóni bar edi. Olardyń pálendeı ataqtary joq. Sheberlik deńgeıleri de bizdiń jigitterden esh artyq emes. 

Al Rýslan Musaevqa esh ókpeleı almaımyz. Ol tym kúshti qarsylasqa tap boldy. Álemdik reıtıngte ekinshi orynda turǵan Izraıldiń myqtysy, Eýropa oıyndary men Eýropa birinshiliginiń jeńimpazy Sagı Mýkıge Rýslan Musaev­tyń áli jetpedi. Sol sekildi Erlan Serikjanovtyń da qarsylasy azýly edi. Ázerbaıjandyq Nıjat Shıhalızadeniń álem jáne Eýropa chempıonattarynyń júldegeri degen ataǵy bar. Jasy 30-dan asqan sańlaq odan da basqa dúbirli dodalarda atoı salǵan. Desek te qazaq balýany da qara jaıaý emes edi. Ol byltyr álem chempıonatynda kúmis medaldy moınynda jarqyratyp, Azııa birinshiliginde aldyna jan salmady. Desek te bul básekede Shıhalızade shań qaptyryp ketti. 

Al áıelderdiń jaı-kúıi belgili. Biraz ýaqyttan beri jahandyq jarystarda tek asa jeńil salmaqtaǵy Otgonseseg Galbadrahqa ǵana úmit artyp kelemiz. Biraq bul joly onyń da baǵy janbady. Izraıl men Kolýmbııadan kelgen qyz­dardy qapy qaldyrǵan qazaqstandyq dzıý­doshy odan keıin óziniń syralǵy qarsy­lasy, mońǵolııalyq Uranseseg Muńh­bat pen ıspanııalyq Laýra Martınez Abelen­dege jol berip, jetinshi oryndy qanaǵat tutty. Eń úzdik nátıjemiz osy. Al ózge qyz­dary­myzdyń barlyǵy da alǵashqy aına­lymnan keıin kórermender qataryna qosyldy.

Erler arasyndaǵy jeńimpazdar men júldegerler

60 kılo: 1. Lýkým Chhvımıanı (Grýzııa), 2. Sharafýddın Lýtfýllaev (О́zbekstan), 3. Eldos Smetov (Qazaqstan) pen  Rıýdzıý Nagaıama (Japonııa).

66 kılo: 1. Dzesıro Narýıama (Japonııa), 2. Kım Nım Hvan (Ońtústik Koreıa),
3. Hıfýme Abe (Japonııa) men Denıs Vıerý (Moldova). 

73 kılo: 1. Seheı Ono (Japonııa), 2. Rýstam Orýdjev (Ázerbaıjan), 3. Hıdaıat Geıdarov (Ázerbaıjan) pen Denıs Iаrsev (Reseı).

81 kılo: 1. Sagı Mýkı (Izraıl), 2. Mattıas Kasse (Belgııa), 3. Antýan-Valýa Forte (Kanada) men Lýka Maısýradze (Grýzııa).

90 kılo: 1. Noel van t’ End (Gollandııa), 2.Seıtıro Mýhaı (Japonııa), 3. Aksel Klerje (Fransııa) men Nemanııa Maıdov (Serbııa).

100 kılo: 1.Jorje Fonseka (Portýgalııa), 2. Nııaz Ilııasov (Reseı), 3. Mıkael Korrel (Gollandııa) men Aoron Volf (Japonııa).

+100 kılo: 1. Lýkash Krpalek (Chehııa), 2. Hısaeshı Harasava (Japonııa), 3. Kım Mın Iong (Ońtústik Koreıa) pen Roı Meıer (Gollandııa).

 

Áıelder arasyndaǵy jeńimpazdar men júldegerler

48 kılo: 1. Darıa Beloded (Ýkraına), 2. Fýna Tonkı (Japonııa), 3. Uranseseg Muńhbat (Mońǵolııa) pen Dıstrııa Krasnıkı (Kosovo)

52 kılo: 1. Ýta Abe (Japonııa), 2. Natalıa Kýzıýtına (Reseı), 3. Meılında Kelmendı (Kosovo) men Aı Sısıme (Japonııa).

57 kılo: 1. Krısta Degýchı (Kanada), 2. Sýkasa Esıda (Japonııa), 3. Iýlııa Kovalchık (Polsha) pen Rafaela Sılva (Brazılııa). 

63 kılo: 1. Klarıss Agbenbený (Fransııa), 2. Mıký Tasıro (Japonııa),
3. Martına Traıdos (Germanııa) pen Fýl Franssen (Gollandııa)

70 kılo: 1. Marı-Iv Gaıe (Fransııa), 2. Barbara Tımý (Portýgalııa), 3.Sallı Konveı (Ulybrıtanııa) men Margo Pıno (Fransııa).

78 kılo: 1. Madelaına Malonga (Fransııa), 2. Sorı Hamada (Japonııa),
3. Lorıana Kýka (Kosovo) men Maıra Agııar (Brazılııa).

+78 kılo: 1.Akıra Sane (Japonııa), 2. Idalıs Ortıs (Kýba), 3. Kaıra Saıýt (Túrkııa) pen Sara Asahına (Japonııa).

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Kórik DÚISEEV (1936-2007)

Basylym basshylary • Búgin, 16:26

«Jas kásipker» – jemisti joba

Aımaqtar • Búgin, 16:06

Basylym basshylary - Balǵabek QYDYRBEKULY (1929-1995)

Basylym basshylary • Búgin, 15:50

Basylym basshylary - Sapar BAIJANOV (1930-1999)

Basylym basshylary • Búgin, 15:27

Basylym basshylary - Uzaq BAǴAEV (1930-1973)

Basylym basshylary • Búgin, 15:12

Irjı Pachınektiń shyny baǵy

Aımaqtar • Búgin, 14:44

Almatyda áli de qar kóshkini qaýpi bar

Aımaqtar • Búgin, 11:42

Dzıýdo: Eýropa kýbogy aıaqtaldy

Sport • Búgin, 10:30

Keleli kelisim kepili

Saıasat • Búgin, 07:34

Kópbalalyǵa járdem de kóbirek

Úkimet • Búgin, 07:32

Jańalyǵy kóp jańa joba

Aımaqtar • Búgin, 07:29

Aýdandar ózin ózi qamtamasyz ete ala ma?

Ekonomıka • Búgin, 07:25

Tıimdi memleketke aparar jol

Qoǵam • Búgin, 07:18

El qorjynyna kezekti joldama tústi

Jeńil atletıka • Búgin, 07:09

Qarasazǵa aqpanda aqqý qondy

Aımaqtar • Búgin, 06:45

О́z teatryn ózgelerge tanystyrady

Aımaqtar • Búgin, 06:40

Esqaranyń Tanıa – Tana ájesi

Rýhanııat • Búgin, 06:40

Uqsas jańalyqtar