Dóńgelek ústel barysynda sarapshylar Joldaýdyń Qazaqstan halqynyń muń-muqtajyn, suranysy men ózekti máselelerin eskerip, naqty sheshim joldary men arnaıy sharalardy qarastyrǵanyn atap ótti. Jıyn moderatory-saıasattanýshy Erlan Saırovtyń aıtýynsha, Joldaýdyń tarıhı mańyzy zor. «Eń aldymen, bul zańdy saılanǵan ekinshi Prezıdentimizdiń alǵashqy halyqqa Joldaýy, ıaǵnı, biz qoǵamdyq-saıası damýdyń belgili bir belesin baǵyndyrdyq. Ekinshiden, Joldaýda elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq, saıası damýy jan-jaqty qozǵalǵan. Al Qazaqstannyń ekonomıkalyq damýy qoǵamdyq-saıası salanyń jańǵyrýynsyz múmkin emes», dedi saıasattanýshy.
Dóńgelek ústel qatysýshysy, tarıh ǵylymdarynyń doktory Búrkitbaı Aıaǵan «Joldaýdyń mańyzdylyǵy – halyqtyń saýalyna jaýap bergeni» dep atap ótti. «Joldaýda aıtylǵan sybaılas jemqorlyqpen kúres pen Qazaqstannyń ekonomıkalyq damýy, shıkizattyń shetke ketýi máselelerin erekshe atap ótkim keledi», dedi B.Aıaǵan. «Joldaýda joǵaryda aıtylǵan máselelerdi sheshýge naqty qadamdar usynylǵan. 90-jyldary Qazaqstan aldyna qoıylǵan saıası-ekonomıkalyq máseleler basqa bolsa, qazir elimizdiń aldynda álemdegi ozyq memleketterden qalmaı, damyǵan elderdiń qataryna qosylý maqsaty tur», dedi ol.
Reseılik sarapshy, Máskeý qalasy Eýrazııalyq kommýnıkasııa ortalyǵynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Alekseı Pılko Joldaýda kóterilgen tórt basym baǵytqa toqtaldy. «Birinshiden, qoǵamdyq dıalogtyń mehanızmderin jetildirý týraly kóp aıtyldy. Bılik pen qoǵam bir-birin túsine bilýi kerek, keri baılanystyń bolýy mańyzdy. Bul rette Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi elde týyndaǵan túıtkildi máselelerdi anyqtap, olardy alǵashqy satylarda sheshedi», dedi sarapshy. Joldaýda aıtylǵan kóppartııaly saıası júıe básekelik ortanyń paıda bolyp, qabiletti jáne úzdik basshylardyń iriktelýine alyp keletinin aıtty. «Postkeńestik elder arasynda Qazaqstan birinshi bolyp saıası tranzıtti bastady. Qazaqstannan keıin bul joldy júrip ótetin Reseı, Belarýs jáne ózge de elder úshin jeńilirek bolmaq», dedi Alekseı Pılko.
Jıyn qatysýshysy saıası ǵylymdardyń kandıdaty Elena Nechaeva bıylǵy Joldaýda qoǵamda talqylanyp jatqan eń ózekti máselelerge basymdyq berilip, sheshý joldary qarastyrylǵanyn basa aıtty. Onyń aıtýynsha, bul – bılik qoǵamda týyndaǵan saýaldar men áleýmettik jelide qyzý talqyǵa túsip jatqan taqyryptardy jáne halyqty mazalaǵan máselelerdi muqııat saralap otyr degen sóz. Sondaı-aq densaýlyq saqtaý, bilim berý, zeınetaqy sekildi áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdiń jan-jaqty qarastyrylǵanyn atap ótti. «Eń bastysy, bıylǵy Joldaý bir-birimizdi tyńdap úırený kerek ekenimizdi kórsetti», dedi Elena Nechaeva.
Shara barysynda Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń áleýmettik-saıası zertteýler bóliminiń basshysy Alýa Joldybalına elimizde azamattarmen keri baılanys qalaı júretinine toqtaldy. Sarapshy jergilikti ákimdikterdiń jumysyn baǵalaýda halyqtyń pikirine júginý óte mańyzdy ekenin aıtty. Alaıda turǵyndar kóp jaǵdaıda shaǵym nemese ózge de saýalmen óz aımaqtaryndaǵy tıisti mekemelerge barýdyń ornyna, birden ortalyq organǵa júginedi eken. «Bul – óńirlerde halyqpen keri baılanys ornatýdy qolǵa alý kerek ekenin bildiredi», dedi maman. Derekterge sáıkes, sońǵy bes jylda azamattardyń suraýy men shaǵymdar sany edáýir kóbeıgen jáne bul tendensııa aldaǵy ýaqytta da jalǵasa bermek. Áli kúnge deıin jazbasha suraýlardyń kórsetkishi joǵary eken. Sondyqtan sarapshy Joldaýda kórsetilgen basty baǵyttardyń biri – halyqpen baılanys ornatýda elektrondy suraý salý deńgeıin ulǵaıtý kerek ekenin atap ótti. Ásirese aımaqtarda bılik pen halyq arasyndaǵy dıalogty odan ári nyǵaıtý úshin elektrondy úkimetti paıdalanýdy damytý kerek dep esepteıdi.
Sonymen qatar jıynǵa qatysqan birqatar sarapshy bilim berý júıesindegi reformalar men olardyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Jasulan Nurbaev saladaǵy oń ózgeristerdi aıta kele, shalǵaı aýyldardaǵy talapqa saı kelmeıtin mektepterdiń jabylýy úlken qalalarǵa halyqtyń jappaı kóshýi, ýrbanızasııa máseleleriniń ýshyǵýy men qalalarda mektepterdiń jetispeýi sekildi qıyndyqtarǵa alyp keletinin alǵa tartty. Al Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń «Teleradıo jáne qoǵammen baılanys» kafedrasynyń meńgerýshisi Indıra Rystına «Bilim salasyndaǵy reformalardy iske asyrýdyń barlyq kúshi oqytýshylar men muǵalimderge túsedi. Sol sebepti olarǵa kórsetilgen qoldaý óte mańyzdy dep esepteımin», dedi.
Jıyn sońynda qatysýshylar Prezıdent Joldaýy ýaqyt talaby men qoǵam suranysyna tolyqtaı jaýap beredi degen qorytyndyǵa keldi.
