Batys Qazaqstan oblysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazarbaev bastamashy bolǵan «Nurly jer», «Nurly jol», Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrý barysy qalaı? Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń óńirler ekonomıkalaryn damytý jónindegi tapsyrmalarynyń oryndalýy qalaı júzege asýda? Úkimet basshysynyń Aqjaıyq óńirine sapary osy máselelerdi qamtydy.
Úkimet basshysy eń aldymen Bórli jáne Báıterek aýdandarynda ornalasqan Qarashyǵanaq jáne Chınarev munaı-gaz kondensatty ken oryndarynda boldy. Bul jerde Premer-Mınıstr «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng B.V.» jáne «Jaıyqmunaı» JShS kásiporyndarynyń jumysymen tanysty.
Tústen keıin Oral qalasyna kelgen Asqar Mamın óńirdegi azyq-túlik, jıhaz, qurylys jáne óńdeý ónerkásibi kásiporyndary «Jelaev astyq ónimderi kombınaty», «Kúbleı» JShS konservi zaýyty, «Akvakýltýra tájirıbelik-ónerkásiptik óndirisiniń oqý-ǵylymı kesheni», «Kvant» korpýsty jıhaz óndiretin fabrıka, «Bolashaq-T» turǵyn úı qurylysy kombınaty, Oral transformator zaýyty, shınalar men quramynda rezeńke bar qaldyqtardy óńdeıtin «Kama Sentr» kásiporny sekildi birqatar iri kásiporyndy aralady.
12 300 ga alqapqa egin ósirip, astyq ónimderiniń tolyq sıklyn ıgergen kásiporyn óz óniminiń 50%-yn eksportqa – Reseı, Tájikstan, Aýǵanstan jáne Túrikmenstanǵa shyǵarady. Premer-Mınıstr eksport kólemin odan ári ulǵaıtý úshin elimizdiń aýyl sharýashylyǵy kásiporyndary aldynda qandaı kedergi bar ekenin surap bildi. Keıbir úkimettik sýbsıdııanyń qysqarýynyń teris áserin zertteý úshin Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstrine tapsyrma berdi.
О́niminiń 95%-yn Reseıge, Grýzııaǵa, Ázerbaıjanǵa jáne Armenııaǵa eksporttap otyrǵan Oral transformator zaýyty elimizdegi Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasy aıasynda ashylǵan bolatyn. Zaýyttyń basqarýshy dırektory Aqjol Saýranbaev munda úsh aýysymda 300-den astam adam jumys isteıtinin, bıyl óndiris ósimi 35%-dy qurap, jalpy sany 9 myń transformator shyǵarý josparlanǵanyn aıtty. Kelesi jyly kásiporyn jobalyq qýatyna tolyq enip, óndiris kólemin jylyna 12 myń transformatorǵa deıin arttyrmaq.
Zaýyt keler jyly paneldi radıatorlardyń jańa óndirisin iske qosýdy da josparlap otyr. О́ndiris qýaty jylyna 3000 tonna radıator shyǵarýǵa jetedi. О́nimniń 30%-y ishki naryqqa jiberilse, 70%-y eksporttalmaq. Kásiporynda qosymsha 100-den asa jańa jumys orny ashylady.
Qalany jylýmen jáne ystyq sýmen qamtıtyn «Jaıyqjylýqýat» AQ kásipornyn aralaý barysynda Premer-Mınıstr óńirdi energııamen jabdyqtaý salasyndaǵy jaǵdaımen, sondaı-aq jergilikti tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń jumysymen tanysty. 100% aksııasy Oral qalalyq ákimdigine tıesili «Jaıyqjylýqýat» mekemesi jylyna 300 mln kVt/saǵat elektr qýatyn, 1,0 mln Gkal jylý óndiredi. Jylý maýsymy Oral qalasynda 200 kúnge sozylady, jylý júıesinde temperatýra 105-70°S talap etiledi. Oral jylý-qýat ortalyǵynyń qýat beretin jáne sý qaınatatyn qazandyqtary tabıǵı gazben jumys isteıdi.
Asqar Mamın Oral qalasyndaǵy «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda salynyp jatqan «Aqjaıyq» jańa shaǵyn aýdanynyń jáne 9 qabatty turǵyn úıdiń qurylysynyń barysymen tanysty. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda 2014 jyly qurylǵan «Bolashaq-T» JShS bes jyl ishinde 230 myń sharshy metr turǵyn úı alańyn paıdalanýǵa beripti. Kásiporyn dırektory Asqar Qoshanov Úkimet basshysyna úı qurylysy kombınatynyń qýatyn budan da arttyrý josparlanǵanyn aıtty. Premer-Mınıstr kombınat basshysynan iri paneldi tehnologııamen salynǵan úı sapasy turǵyndardyń kóńilinen qalaı shyǵyp jatqanyna nazar aýdardy.
Budan keıin Úkimet basshysy Joǵary agrarlyq-tehnıkalyq kolledjin aralap, oqý ornynyń oqytýshylary ázirlegen ǵımarattar men nysandardyń 3D-jobalaý júıesiniń jumysyn kórdi. Sondaı-aq óńirdi sıfrlandyrý jobalarymen tanysty. Aıta keteıik, atalǵan kolledj ákimshiligi Fınlıandııanyń «Kalaramp» kompanııasymen kelisimshartqa otyryp, oqytýshylar sol elde tájirıbeden ótken bolatyn.
Batys Qazaqstan oblysy