Qazaqstan • 06 Qyrkúıek, 2019

Zııalylarmen keleli keńes ótti

48 retkórsetildi

Keshe elordadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev elimizge tanymal zııaly qaýym ókilderimen kezdesti. Oǵan Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev, Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov jáne birqatar mınıstrliktiń ja­ýapty ókilderi qatysty.

Jıyndy ashqan Berdibek Mashbekuly bul basqosýdyń basty maqsaty elimizdegi saıası salmaqty oqıǵa – Memleket basshysynyń halyqqa Jol­daýyn saralap, halyqtyń sózin ustaǵan qalamgerlerdiń oı-pikirin tyńdaý, keleli keńes qurý ekenin atap ótti.

Sondaı-aq vıse-premer Elbasy tarapynan da, qazirgi Memleket basshysynyń ustanymynan da, zııaly qaýymǵa beıtaraptyq kózqaras bolǵan emes, sonyń bir jalǵasy bú­gingi kezdesý ekenin aıtty. «Prezıdentimiz kezekti Jol­daýynda «Azamattardyń barlyq syndarly ótinish-tilekterin jedel ári tıimdi qarastyratyn «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn iske asyrý – bárimizge ortaq mindet. Bılik pen qoǵam arasynda tu­raqty dıalog ornatý arqyly ǵana qazirgi geosaıası ahýalǵa be­ıimdelgen úılesimdi memleket qalyptastyrýǵa bolady» degenin bilesizder. Eń bastysy, qoǵamdaǵy jastar tárbıesi men otbasylyq qundylyqty saqtap, atadan balaǵa jalǵasyp kele jatqan urpaq sabaqtastyǵyn úzbeı, jas býyndy eńbekke baý­lý, masyldyqtan ada etý ja­ıy qazirgi tańda asa mańyzdy. Ásirese, masyldyq pen muqtaj­dyqty ajyratyn kez keldi», dep atap ótti.
Zııaly qaýym arasynan al­ǵashqy bolyp sóz alǵan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Ulyqbek Esdáýlet Prezıdenttiń Joldaýynda aıtylǵan qazaq tiliniń mártebesin kóterip, ony ultaralyq qatynas tili dárgeıine jetkizý jónindegi oıyn tilimizdi ógeılikten aryltatyn durys qadam dep baǵalady. Sonymen qatar keler jyly toılanýy tıis ál-Farabıdiń 1150, Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoılary halyq ǵıbrat alarlyq basqasha sıpatta ótse, odan keıin «Mádenıet týraly» zańǵa ádebıet máselesin qaraıtyn quqyqtyq bap engizilse degen usynysyn aıtty.

Aqsaqaldar atynan sóz alǵan tanymal qalamger, Memlekettik syılyqtyń laýraety Ánes Saraı qalamgerlerdi yntalandyrý úshin qalamaqy máselesin sheshýdiń jolyn qarastyrýdy qadap aıtsa, jazýshy Dýlat Isabekov, qazirgi jahandaný dáýirinde ulttyq qaýipsizdik jaıyn eskerý kerektigine toqtalyp, ásirese aýyldy kórkeıtý, aýyl jastaryn jumyspen qamtý qajet, óıtpese aýyl usaq buza­qylyqtyń ordasyna aınalyp barady deı kele, búgingi tańdaǵy ádebıettiń ózekti býyny aýdarma isi naýqanshylyqqa ulasyp jatqanyn qynjyla jetkizdi.

Al qarymdy qalamger Qoı­shy­ǵara Salǵarauly Memleket basshysynyń Joldaýyndaǵy beıbit sherý uıymdastyrýdyń zańdylyq tetikteri bıliktiń halyqty tyńdaýǵa degen ońtaıly qadamy bolýy tıis degen paıymyn aıtyp, alash balasynyń ardaǵy Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyn atap ótý, urpaqtyń tarıhı sanasyn jańǵyrtýǵa qatysty jaqsy qadam ekenin jetkizdi.

Kelesi sóz ıesi Aldan Smaıyl myrza qazirgi kúndegi jazýshy men baspa isi arasyndaǵy na­ryqtyq qıǵashtyqqa toq­tal­dy. Ol memlekettik satyp alý zańy boıynsha baspa jazýshy qol­jazbasyn 70 jylǵa men­shik­teıdi eken, avtordy bulaı qu­qynan aıyrýǵa bolmaıdy dese, jazýshy Beksultan Nur­jekeev elimizdegi rýhanı reforma – latyn álipbıine kóshý úrdi­sinde oılanarlyq dúnıe kópti­gine toqtaldy. Ásirese, jańa­dan jasalyp jatqan qazaq tiliniń emle-erejesi til tabıǵa­tyn kompıýterlik júıege beıim­deýde, bul tildi buzady. Son­dyqtan bul isti jalpy halyqtyq talqylaýǵa usynǵan jón ekenin aıtty.

Jazýshy Mereke Qulkenov burynǵy Jazýshylar odaǵynyń qaramaǵynda bolǵan Ádebıetti nasıhattaý bıýrosyn qaıta ashyp, halyq pen qalamgerlerdiń jyly júzdesýin júrgizý kerek degen usynysyn jetkizse, aqyn Aqushtap Baqtygereeva «Buryn teatr halyqty tárbıeleıtin oshaq bolatyn, sol sebepti ol jerde tek klassıkalyq dúnıeler qoıylatyn, sol klassıkalardy qaıta jańǵyrtqan durys, eń bastysy biz urpaq tárbıesiniń sabaqtastyǵyn úzip aldyq, bul óte qaterli» degen oıyn ortaǵa saldy.

Jıynnyń qorytyndy keze­ńin túıindeı pikir aıtqan aqyn, Qazaqstannyń Eńbek Eri Oljas Súleımenov bundaı bas qosý­dyń hám pikir almasýdyń, saıasat tilimen aıtqanda, dıalog júr­gizýdiń memleket pen ha­lyq arasyndaǵy tutastyq­ty saq­taýdaǵy mańyzy zor ekenine toqtaldy. Sondaı-aq qalamger­ler men shyǵarmashylyq isti úıles­tiretin baıaǵydaı memleket­tik komıtet sııaqty isker qury­lym qajettigi týraly jeke piki­rin de jetkizdi.

Basqosýdy qortyndylaǵan vıse-premer Berdibek Saparbaev barlyq usynystar osynda otyrǵan Úkimet múshelerimen birge talqylanatynyn aıtty. «Aldaǵy ýaqytta da barlyq oblysta zııaly qaýymmen osyndaı júzdesýler bolady. Bul halyq pen bıliktiń yntymaǵy úshin qajet», dep atap kórsetti.

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar