Rýhanııat • 09 Qyrkúıek, 2019

Sulý ónerdiń syry

87 retkórsetildi

Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mý­zeıinde qazaq qyzda­ry­nyń arasynan shyqqan alǵashqy gobelen sýret­shileriniń biri Kúlıpa Jubanııazovanyń «Sulý ónerdiń syry» atty jeke kórmesi ótýde.

Kúlıpa Esimqyzy – elý jylǵa jýyq óz shyǵarmashylyǵynda qazaqtyń dalasyn, ondaǵy tyl­sym dúnıeniń bolmysyn sheber beınelep, ulttyq máde­nıet pen dástúrli ónerdi dá­rip­tep kele jatqan kásibı sý­ret­shi. Ol árbir týyndysyn qa­­zaq tarıhyna, mádenıetine já­­ne keńes dáýirindegi keń ta­ra­ǵan beıbitshilik, dostyq, eńbek, áıel baqyty, týǵan jer sııaqty ta­qyryptarǵa baıla­nys­tyra jazyp, ómirlik ob­razǵa baı, jan taza­lyǵynan týǵan shyǵarmalary arqyly kóp­shilikke estetıkalyq láz­zat syılaýdan jalyqpaı ke­ledi. Bıyl ashylyp otyrǵan avtor­lyq kórmesine de ol ja­ńa týyndylarymen birge, jurt qy­zyǵýshylyǵyn týdyryp, laıyqty baǵasyn alǵan il­geri­rektegi ju­mystaryn da or­na­­lastyrdy. Onyń alǵashqy «Ba­qyt» gobeleni 1975 jyldan Á.Qas­teev atyndaǵy Mem­le­ket­tik óner mýzeıiniń qo­ry­na alynsa, «Mamyr» gobe­leni AQSh elshiliginde ilýli, al «Qy­zyl­qum» tekemeti Mem­lekettik Or­talyq mýzeıdiń sánin kir­­giz­gen qolóner buıym­da­ry­nyń qa­tarynda saqtaýly tur.

Shyǵarmashylyq izdenisten shar­shamaıtyn K.Ju­banııazo­vanyń gobelenderi men kes­kin­demeleriniń astaryndaǵy kór­kem plastıkalyq yrǵaqta kórinetin ulttyq dástúrdiń saryndary tama­shalaǵan adamnyń janyna ja­qyn ári túsinikti. Qazaqtyń klas­sıkalyq qolóner na­qyshtary men zamanaýı óner­di sheberlikpen úılestire oty­ryp, ekeýin birtutas etip qı­ys­tyrǵannan jańa obrazdar ashylǵan.

1

Sýretshi týyndylaryndaǵy tabıǵat kórinisteriniń ashyq, qa­nyq tústi boıaýlar palıtrasynda kórinýi ómirdiń tańǵajaıyp ja­ńarýy, túlegen, túrlengen álem­niń sulýlyǵy sııaqty qabyl­danady. «Sheberler» kartınasy turmystyq janrda oryndalýymen kóz tartady. Qart ana ómir boıy serik etken urshyq ıirý, alasha, kıiz, tekemet basý ónerin eki jasóspirim nemeresine uǵyn­dyryp, anasynan qyzyna sa­baqtasa jalǵasyp kele jatqan eski ónerdi umyttyrmaý úshin jadyna sińirip, janyn sala úı­retip otyrǵany baıqalady. Sha­ǵyn týyndydaǵy «urpaqtar sa­baqtastyǵy» degen taǵylym áserli beınelengen.

Sheberdiń kórmedegi «Qas­qasý», «Dastarqan», «Baqtaǵy na­­tıýr­mort», «Ulttyq rýh», «О́mir jal­­ǵasy», «Ana mahabbaty» sekildi týyn­dylary shym­qaı qyzyl, altyn qum is­pet­ti sar­ǵysh, qanyq jasyl tús­ter­diń basymdyǵymen dala­lyq dás­túrdi, aýyl ómiriniń shynaıy kó­­rinisterin beredi. Ult­tyq rýh­tyń qalyby men qazaqy salttyń qasıeti seziledi.

Kúni búginge deıin Norvegııa, Chehııa, Rýmynııa, Bol­garııa, Fran­sııa, Italııa, Ger­manııa, AQSh, Shvesııa, Aýs­tra­lııa, Gvı­neıa syndy memleketterde ótken shyǵarmashylyq kórmelerge salmaqty týyndylarymen qa­tysqan K.Jubanııazova kásibı qoldanbaly ónerdiń ult­tyq deńgeıde órkendeýine óz úlesin qosyp keledi.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Keshe

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar