Qoǵam • 12 Qyrkúıek, 2019

Birjan Nurymbetov: Múgedekterdi ońaltýdy qamtamasyz etý qajet

22 retkórsetildi

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov óńirlerdegi múgedekterdi ońaltý quraldary men qyzmetterimen qamtamasyz etý máselesin jeke qadaǵalaýyna almaq. Bul týraly ol mınıstrliktiń Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý máseleleri jónindegi alqa otyrysy barysynda aıtty.

Vedomstvo basshysy aǵymdaǵy jylǵy mamyrda 2025 jylǵa deıin múgedektigi bar adamdardyń quqyqtaryn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý jónindegi jańa ulttyq jospar qabyldanǵanyn eske saldy.

«Bizdiń búgingi basty mindetimiz – barlyq deńgeıdegi Ulttyq jospardyń sharalaryn sapaly iske asyrý, múgedektigi bar adamdardy tehnıkalyq quraldarmen jáne ońaltý qyzmetterimen qamtamasyz etý. Olardyń ómir súrý sapasyn arttyrýdy, táýelsizdikke qol jetkizýdi, áleýmettik, kásibı qabiletterin saqtaýdy jáne ómirdiń barlyq aspektilerine qosýdy qamtamasyz etý qajet», dedi B.Nurymbetov.

Bul rette mınıstr birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndysy bo­ıynsha tehnıkalyq quraldarmen jáne ońaltý qyzmetterimen qamtamasyz etilýi tıis muqtajdardyń jalpy sany 421,1 myń múgedek bolǵanda, barlyǵy 34,8%-dy quraıtynyn atap ótti.

«Qamtamasyz etýdiń eń tómen kórsetkishteri Shymkent qalasynda bar-joǵy 13%; Soltústik Qazaqstan oblysynda shamamen 24%; Qaraǵandy oblysynda – 26%; Qostanaı oblysynda – 28%. Múgedektigi bar adamdardy áleýmettendirý deńgeıin arttyrý, tehnıkalyq quraldarmen jáne ońaltý qyzmetterimen qamtamasyz etý úshin 2020-2022 jyldarǵa respýblıkalyq bıýdjetten 58,1 mlrd teńge bólindi. Jergilikti atqarýshy organdar ońaltýdyń tehnıkalyq quraldarymen (budan ári – OTQ) qamtamasyz etý boıynsha bıýdjet qarajatyn tıimdi josparlaýdy jáne ıgerýdi qamtamasyz etýdi, ońaltýdyń jeke baǵdarlamalarynyń oryndalýy boıynsha baqylaýdy kúsheıtýi qajet. Biz múgedektigi bar adamdardyń quqyqtaryna qysym jasaýǵa jol bermeýimiz qajet, olardy qoǵam ómirine tolyq ıntegrasııalaý úshin qajetti quraldarmen jáne ońaltý qyzmetterimen qamtamasyz etý mindetin sheshýimiz qajet. Mınıstrlik osy másele boıynsha óńirlerdiń esepterin turaqty negizde tyńdaıtyn bolady» dep atap ótti B.Nurymbetov.

Qajetti quraldarmen qamtamasyz etýdi jaqsartý úshin búginde Áleý­met­tik qyzmetter portalyn kezeń-kezeńimen engizý júrgizilýde. Bul Aqtóbe qalasynda iske qosylyp, oǵan 3 medısınalyq-áleýmettik mekeme qosyldy. Sonyń nátıjeleri boıyn­sha portaldy basqa óńirlerde kezeń-kezeńimen engizýdi josparlap otyr. Bul 2021 jylǵa qaraı tehnıkalyq quraldarmen qamtamasyz etýdi 70%-ǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi.

Sondaı-aq ásirese aýyldyq jerlerde ońaltý ortalyqtarynyń jetispeýshiligin atap ótkim keledi. Búginde 11 óńirde (Atyraý, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Mańǵystaý, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar, Túrkistan oblystary jáne Almaty qalasy) qarttar men múgedekterge arnalǵan 25 ońaltý ortalyǵy jumys isteıdi, onyń ishinde 14-i múgedek balalarǵa arnalǵan. 6 óńirde ońaltý ortalyqtary joq (Aqmola, Aqtóbe, Almaty, Batys Qazaqstan oblys­tary jáne Nur-Sultan, Shymkent qalalary). Osy óńirlerde turatyn múgedekter áleýmettik ońaltýdyń tıisti sharalaryn ala almaıdy. Múgedektigi bar adamdardy ońaltý qyzmetterimen qamtý, qoǵamǵa áleýmettendirý maqsatynda óńirlerge olardyń tikeleı turatyn jerlerine múmkindiginshe jaqyn jerlerde múgedekter úshin qoljetimdiligin eskere otyryp, ońaltý ortalyqtaryn salýdy josparlaý qajet» dedi mınıstr. Sondaı-aq qoldanystaǵy ońaltý ortalyqtaryn zamanaýı jabdyqpen qamtamasyz etý qajettigin qosa aıtty.

 

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Keshe

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar