Sport • 12 Qyrkúıek, 2019

Aty ańyzǵa aınalǵan alyp

519 retkórsetildi

Aldymyzdaǵy senbi kúni elorda tórinde kúres túrlerinen álem chempıonaty bastalady. Bul Tokıo Olımpıadasy qarsańynda uıymdastyrylyp otyrǵan lısenzııalyq mártebesi bar resmı jarys bolǵandyqtan kúlli dúnıede kúresten úmiti bardyń bári qatysary anyq. Qysqasy, alýan-alýan myqtylar bozkilemde beldesip, bilek qarymyn tanytar alapat aıqas bolaıyn dep tur.

Atalǵan jarysqa balýandarmen qatar, qurmetti qonaq retinde ǵalam moıyndaǵan myqtylar da kelip, chempıonattyń nárin kir­gizip, sánin kórkeıtpek kórinedi. Sonyń biri – adamzattyń alyby, klassıkalyq kúresten (grek-rım kúresi) asa aýyr salmaqta 3 dúrkin Olımpıada, 9 dúrkin álem, 12 dúrkin Eýropa chempıony Aleksandr Karelın.

Aty ańyzǵa aınalǵan alyp jaıly áńgime kóp. Birde Novosibir qa­la­synyń shetinde ornalasqan ári tártibi nashar oqýshylarǵa arnalǵan mektepke Karelın kezdesýge barypty. Oqýshylar odan nashaqorlyq jaıly suraǵanda: «It isteıtin isi bolmaǵandyqtan, butyn jalaıdy, al aqymaq adam ǵana  nasha she­gedi» dep dúńk etkizipti. Bar bol­ǵany osy bir aýyz sózden keıin mek­teptiń esirtkige áýes balalary sap ty­ıyl­ǵan kórinedi.

Aleksandr Karelınniń eń bir jek kóretin isi – týǵan kún me­rekesin dańǵazalap toılaý. «Nege olaı?» degenderge  dastarqan basyna jınalyp alyp bir-birimizdi asyra maqtaý, onsyz da belgili oqıǵany kóbirshiktetip kóbeıtý qısynsyz qylyq deıtin kórinedi.    

Osy oraıda bolashaq urpaq úshin, sondaı-aq bozkilemde bel­desip, sporttyq ómirge qadam bas­qan jasóspirimder úshin ataqty balýannyń ómirde qatań ustanatyn qaǵıdattary jaıly aıta ketsek artyq bolmas. Sonymen A.Karelın­niń qaǵıdattaryna nazar salyńyz.

 О́mirde men úlgi tutatyn adam  – ákem. Birde ákem meni shaqyryp aldy da,  teledıdardan ataqty bal­ýan Ivan Iаrygındi kórsetip, «Myna adamǵa jaqsylap qarap al. Bul krasnoıarlyq dańqty balýan. Dál osy adamdaı bol» dep buıyrdy. Men áke úkimin oryndaý úshin kúres kilemine shyqtym. 

Alǵash kúresti bastaǵanymda ákeı: «Upaı sanymen utý degendi umyt. Tek qana taza jeńisti qanaǵat tutatyn bol!» dedi. Bul sóz meniń ǵu­myrlyq qaǵıdatyma aınaldy.

 Taǵdyr adam balasyna qaıtken kúnde óte kóp múmkindik syılaıdy. Eń bastysy, ony ańǵarmaı bosqa jiberip alýdan saq bolǵan jón. 

 «Jarys degenimiz – kórermeni bar jattyǵý» degendi tanymal bap­ker, meni jattyqtyrǵan maman Vık­tor Mıhaılovıch Kýznesov únemi aıtatyn. Men jylyna on­daǵan ja­rysqa qatysyp, jeńis­ke jetý arqyly basqalarǵa «Karelın­di jeńý qıyn» degen túsinik qalyp­tastyryp úlgerdim.

  Jetken jetistigimniń 5 paıyzy – talant, qalǵany eńbek, ıaǵnı tógilgen ter. Chempıon bolýdy ar­­man­daǵan adam – eńbek etýden qash­paǵany jón.

Balýan retinde kúrestiń óte kóp ádis-tásilin bilemin. Biraq to­lyq ıgergenim úsh-aq ádis. Udaıy jeńiske jetýime osynyń ózi jet­kilikti boldy.

Barselona Olımpıadasynan (1992) keıin kúresti doǵarǵym keldi. Bapkerler maǵan «Sasha, qarasańshy seniń aldyńda kim turǵanyn. Aleksandr Vasılevıch Medved. Bul adam 3 dúrkin Olımpıada chempıo­ny. Al sen she?». Osy sózden keıin qolma-qol jattyǵýǵa kiristim.

Barlyq álem birinshiligin bi­rik­tirseń de, bir Olımpıadanyń júldesine  tatymaıdy.

О́zime yńǵaıly, klassıkalyq kúreske toǵys­tyrǵan taǵdyrǵa rızamyn. Eger bul kúres pen meniń ıkemim úılespese, zor jetistikke jetpes te edim. 

Dýmaǵa depýtat bolǵan al­ǵash­qy jyly ımıdjmeıkerler kelip: shashyńdy tym qysqartpa, sóz mánerińdi túze, djınsı kıme, djıpke otyrma dep aqyl aıta bastady. Bul maǵan unamady. Men: «Odan da osy mártebeli jıynǵa er­nim­di boıap kelsem qalaı?» dedim. Shyn má­ninde adam óz bolmysymen qym­bat. Jasandy qylyq jaraspaıdy. Meni saılaǵan halyq. Olar tipti boqmu­ryn kezimnen biledi. Uıat emes pe?.

Ereje ózgergendikten jeńildim deıdi kóptegen balýandar. Naǵyz balýan erejesiz de jeńedi. Tóreshige jaltaqtap odan «syı» dámetý jigit­ke jaraspaıdy.

«Álem memleketteri Olım­pıa­daǵa qatysýshy­lardy daıyndaıdy, al Reseı Olımpıada chempıondaryn daıyndaıdy» degen támsil bar. Bul ras endi. 

Balalaryma balýan bol de­meımin. Biraq ınternettiń bu­ǵaýynda bolǵannan góri sportpen shuǵyldanǵan artyq ekenin esker­temin. Qaıtken kúnde sportshy bolý mindet emes, biraq azamat bolý adamǵa paryz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Garrı Kasparov robottardan saq bolýdy eskertti

Tehnologııa • Búgin, 09:11

Áriptestik ornatýǵa kelisti

Tehnologııa • Búgin, 08:16

Investorlardyń alǵysy

Aımaqtar • Búgin, 08:10

Qoǵamdyq keńester qyzmeti jandanady

Parlament • Búgin, 08:08

Áskerde tártip bolmasa...

Qoǵam • Búgin, 07:56

Estaıdyń jańa sýreti tabyldy

Tanym • Búgin, 07:49

«Egemen» – ómirsheń basylym

Rýhanııat • Búgin, 07:45

Adaldyq qundylyqtary dáripteldi

Aımaqtar • Búgin, 07:44

Jańa formattaǵy mamandar daıyndaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:41

Bos jatqan jerlerge baqylaý kúsheıdi

Aımaqtar • Búgin, 07:36

San salaǵa serpin bergen Túrkistan

Aımaqtar • Búgin, 07:31

Álimjettikke qandaı jaza bar?

Tanym • Búgin, 07:29

Parıjdi moıyndatqan qazaq qyzy

Álem • Búgin, 07:26

«Áıteýir aqsaqaldar aıtpady dep...»

Rýhanııat • Búgin, 07:24

Úkilim-aı

Tanym • Búgin, 07:21

Donbass neden dúrlikti?

Álem • Búgin, 07:19

Tasqynǵa – tosqyn

Úkimet • Búgin, 07:12

Uqsas jańalyqtar