Qytaı Qazaqstandy strategııalyq áriptes dep sanaıdy. Prezıdenttiń baspasóz hatshysy Berik Ýálı baspasóz máslıhatynda osylaı dedi.
– Jalpy, Qytaı joǵary tehnologııalyq ónimder óndirý boıynsha jahandyq deńgeıdegi kóshbasshy elderdiń biri sanalady. Ony moıyndaýymyz kerek. Onyń ústine álemniń ekinshi ekonomıkasy. Osyndaı áleýeti myqty kórshimen aralaspaı, shekarany jaýyp otyrý múmkin de emes. Muny barshańyz jaqsy bilesizder. Sol sebepti mynany túsinýimiz kerek dep oılaımyn. Qytaı bizge óziniń ıdeologııalyq saıasatyn júrgizip otyrǵan joq. Basqa da qıturqy oıyn jasap otyrǵan joq, – dedi ol.
Prezıdenttiń baspasóz hatshysy aıtyp ótkendeı, Qazaqstan kórshi eldiń jańa tehnologııalaryn kúndelikti ómirde paıdalanýǵa, ınnovasııalyq jańalyqtaryn óndiris oryndaryna engizýge múddeli.
B.Ýálı atap ótkendeı, Memleket basshysynyń sıfrly ekonomıkaǵa kóshý týraly tapsyrmasyn júzege asyrý barysynda Qytaı tájirıbesine súıený de mańyzdy.
– Qytaı Qazaqstannyń jerine eshqashan da kóz alartyp qaramaıdy. Bul el bizdiń terrıtorııalyq tutastyǵymyzdy tolyq moıyndap otyr. Qazaqstanǵa tek strategııalyq áriptes retinde qaraıdy. Negizgi maqsaty – saýda jasaý. Saýda arqyly tabys tabý. Bul olardyń álemniń kez kelgen túkpirinde ustanatyn basty muraty, maqsaty, – dedi ol.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Roman Sklıar Qazaqstan Qytaı arqyly jylyna 2 mln tonna kómirdi eksportqa shyǵaratynyn jetkizdi.
– Bul baǵyttaǵy jumystardyń tıimdi ekenin kórip otyrmyz. Osy tájirıbeni odan ári jalǵastyrý Jańa Jibek jolyn nyǵaıtyp, damyta túsýge yqpal etedi. Biz kólik-logıstıkalyq qýatymyzdy odan ári arttyrýǵa, sóıtip transporttyq áleýetimizdi tolyq paıdalanýǵa nıettimiz. Bul ózara tıimdi taýar aınalymyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Buǵan qosa, Memleket basshysynyń osy sapary aıasynda jylyna 2 mln tonnaǵa jýyq kómirdi Qytaıdyń Lıanıýngan porty arqyly Ońtústik-Shyǵys Azııa elderine tasymaldaý týraly aldyn ala ýaǵdalastyqqa qol jetkizildi. Prezıdenttiń memlekettik sapary aıasynda sonymen qatar avıasııalyq izdeý jáne azamattyq kemelerdi qutqarý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly óte mańyzdy úkimetaralyq kelisimge qol qoıyldy, – dedi mınıstr.
R.Sklıar Qazaqstan men Qytaıdyń termınaldardy jáne kóliktik ınfraqurylymdardy birlesip paıdalanýynyń áleýeti zor dep sanaıdy. Bul baǵyttaǵy ózara yntymaqtastyq konteınerlik tasymaldyń kúsheıe túsýine septigin tıgizedi.
– «Qorǵas» termınalyn kórshi elmen birlesip paıdalanýdaǵy áleýeti óte zor. 2004 jyldan bergi aralyqta eki el arasyndaǵy tasymal kólemi 15 ese ósti. 2004 jyly bul kórsetkish 21 myń konteıner bolsa, 2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha kórsetkish 310 myń konteınerge jetti, – dedi R.Sklıar.
Baspasóz máslıhatynda Prezıdent kómekshisi Murat Nurtileýov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Qytaıǵa saparynyń erekshelikterin atap berdi.
– Qazaqstan Prezıdenti Q.Toqaev Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpın myrzanyń shaqyrýy boıynsha 10-12 qyrkúıekte osy elge memlekettik sapar shegip, sapar barysynda birqatar ekijaqty kelissózder ótkizip qaıtty. Men bul memlekettik sapardyń úsh ereksheligin atap ótkim keledi. Birinshiden, atalǵan is-shara Memleket basshysynyń Prezıdenttik saılaýdan keıingi Qytaıǵa alǵashqy memlekettik sapary boldy. Qytaı tarapy da oǵan úlken baǵa berip otyr. Olar ekijaqty qarym-qatynastarǵa basymdyq berip, óz tarapynan bizdiń elmen etene jumys isteýge, ekijaqty tıimdi qarym-qatynasty birge damytýǵa, halyqtarymyzdyń ıgiligi úshin birlesip jumys isteýge daıyn ekenin kórsetti, – dedi ol.
Murat Nurtileýovtiń aıtýynsha, bul oqıǵa Nur-Sultan men Beıjiń arasyndaǵy qarym-qatynastardyń qazirgi deńgeıi jáne mańyzymen qatar onyń bolashaq traektorııasyn aıqyndaý turǵysynan erekshe basymdyqqa ıe. Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev erteden qalyptasqan sabaqtastyqty saqtaı otyryp, ózara baılanystar men yntymaqtastyqty tyń beleske shyǵarýǵa Qazaqstan tarapy múddeli ekenin málimdedi. Aıta ketý kerek, Qytaı tarapy Qazaqstanmen aradaǵy saýda-ekonomıkalyq qatynastardy, kólik-logıstıkalyq, óndiristik, sonymen qatar basqa da jańa baǵyttar boıynsha jumys isteýge daıyn ekendigin bildirdi.
M.Nurtileýov dúnıejúzilik saıasat pen ekonomıkadaǵy aýmaly-tókpeli kezeńde jasalǵanyn bul sapardyń ekinshi ereksheligi dep baǵalady.
– Iаǵnı, eki el arasyndaǵy qarym-qatynas strategııalyq sıpatqa tolyq saı keledi. Osyǵan oraı eki eldiń lıderleri aımaqtyq jáne halyqaralyq máseleler tóńireginde ózara pikir almasty. Ortaq ustanymdaryn, sondaı-aq ózekti problemalar boıynsha kózqarastaryn bildirdi, – dedi Prezıdent kómekshisi.
Ol Prezıdent Q.Toqaevtyń sapary Qytaıdyń 70 jyldyq mereıtoıy qarsańynda uıymdastyrylǵanyna da nazar aýdaryp, osy qadam arqyly Qazaqstan Qytaımen dostas halyq ekenin kórsetti degen paıym bildirdi.
– Tatý kórshi ekenimizdi kórsettik. О́zara tıimdi yqpaldastyqty ári qaraı jan-jaqty nyǵaıta túsýge ázir ekenimizdi bildirdik, – dedi M.Nurtileýov.
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Qytaı Halyq Respýblıkasyna jasaǵan memlekettik sapary aıasynda kóptegen mańyzdy qujattarǵa qol qoıylǵany týraly da baspasóz máslıhatynda aıtyldy.
