Qoǵam • 17 Qyrkúıek, 2019

Shamalǵan tragedııasy taǵy bir problemanyń bar ekenin kórsetti

68 retkórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jeksenbi kúni poıyz ben avtobýstyń soqtyǵysýynan bolǵan qaıǵyly oqıǵaǵa baılanysty qaza bolǵan adamnyń týystaryna kóńil aıtty. «Almaty oblysy Aqseńgir-Shamalǵan temir jol ótkelinde poıyz avtobýsqa soqtyǵysty. Avtobýsta 67 adam bolǵan. Bir adam kóz jumdy, jaraqat alǵandar bar. Týǵan-týystaryna kóńil aıtamyn. Tergeý jumystary bastaldy», dep jazdy Prezıdent Týıtterdegi paraqshasynda.

 

Kólik kepteleginen ótkeldiń ústinde turǵan

Shamalǵan stansasynyń mańyndaǵy ótkelde Almaty – Qostanaı baǵy­tyn­da­ǵy №43 poıyz ben jolaýshylar avtobýsy soqtyǵysyp, úsh adam aýyr jaraqat alyp, bir adam qaza tapty. О́kinishtisi sol, qaıǵyly oqıǵa eli­miz­degi taǵy bir problemanyń betin ashty. Kisi ólimi boldy. О́zekti órteıtini de osy.

Qazaqstanda avtokólik joldarymen túıisetin temir jol ótkelderiniń jalpy sany 1 myńnan asady eken. Olar­dyń 139-y respýblıkalyq mańyzy bar joldarǵa taıaý ornalasqan. Túrli deńgeıdegi 63 ótkel bar.

Máseleniń mán-jaıyn ar­naıy baspasóz máslıha­tyn­da In­dýstrııa jáne ınfraqu­ry­lymdyq damý mı­nıs­tri Roman Sklıar men Ishki ister mınıs­tri Erlan Turǵymbaev túsindirdi. Ke­ıinirek belgili bolǵandaı, avtobýs­ty tizgindegen júrgizýshi oqıǵa ornynda jantásilim etse, bir áıel eki balasy­men aýyr jaraqattandy. Qa­zir dárigerler olardyń ómiri úshin kú­re­sip jatyr. R.Sklıar jol-kólik oqıǵa­syna baılanysty Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mı­nıs­­tr­ligi tara­pynan arnaıy komıs­sııa qu­ryl­ǵanyn, komıssııa kólik komıteti jáne «Qazaqstan temir jo­ly» UK» AQ-nyń jaýapty ókil­derinen jasaqtalǵanyn jet­kizdi.

– Poıyz 2434 metr qashyq­tyqqa ja­qyndaǵanda ótkeldegi arnaıy dabyl qondyrǵysy avtonomdy túrde iske qosyldy. Dybystyq belgi beri­lip, baǵ­darshamnyń qyzyl túsi jandy. О́tkeldegi kólikterdiń saldarynan shlagbaým tolyq túsken joq. Al­dyn ala aqparat boıyn­sha avtobýs júrgi­zýshisine keptelekke baılanysty qoz­ǵalýǵa týra kelgen. Temir jol ótkeline 500 metr qalǵanda, saǵatyna 97 shaqy­rym jyldamdyqpen júıtkigen poıyz­dyń mashınısi shuǵyl te­jeýdi qoldan­ǵan. О́kinishke qaraı, jolaýshylar avto­býsy­men soqtyǵysýdyń aldyn alý múm­kin bolmady. Tejeý joly­nyń ólshemi 712 metrdi quraı­tynyn eskersek, mashınıst bul qashyqtyqty 671 metrge deıin qysqartyp úlgerdi. Shuǵyl tejeýden bastap poıyz tolyq toq­taǵanǵa deıingi qashyqtyq dál osyndaı aralyqty qurady. Temir jol ótkeline kelsek, onda shlag­baým jáne baǵdarsham syndy arnaıy bóget belgileri qarastyrylǵan. Qajetti talaptar tolyq eskerilgen, – dedi R.Sklıar.

Sondaı-aq ol «Setra» markaly avtobýstyń tehnıkalyq baı­qaý merzimi 16 shildede aıaqtal­ǵanyn, onyń «Qaskeleń avtobýs parki» seriktestigine tıesili eke­nin jetkizdi. Mınıstr zardap shekken 1986 jylǵy azamat­sha lokomotıv deposynda jumys is­teıtinin atap ótti. Oqıǵa kezinde qasynda 2014 jáne 2016 jylǵy eki qyzy bolǵan eken. Avtobýsta barlyǵy 20 jolaýshy otyrǵan. Olardyń 16-sy kóliktiń artqy esiginen shyǵyp úlgeripti. «Qazaq­stan temir joly» kompanııa­sy jaraqat alǵandarǵa barlyq tıisti kómekti kórsetetin bolady», dedi Indýstrııa jáne ınfra­qurylymdyq damý mınıstri.

Halyq kópir salýdy talap etedi

Bul atalǵan aýmaqta tirkelgen alǵashqy qaıǵyly jaǵdaı emes. Jergilikti turǵyndar bul ótkelge kópir salý qajet deıdi. Halyqtyń osy qajettilikti ákim-qaralarǵa aıtyp, alysyp kele jatqanyna bıyl on jyldan asypty. Alaıda seń qozǵalmaı tur. Eger de jaǵdaı osy kúıinde qala berse adam ólimi budan da beter kóbeıe me dep ýaıymdaıdy. Shydamnyń da shegi bar ekenin eskersek, bul oqıǵa aqyry halyqtyń kóshege shyǵýyna túrtki boldy. Atap aıtqanda, apattan soń ondaǵan turǵyn shoıyn joldy jaýyp, kópir salýdy talap etti. Keı azamattar aýdandyq bıliktiń kópir salyp beremiz degenine 7 jyldan asqanyn, qurǵaq ýádelerine ábden toıǵanyn ashyq aıtty. Qarasaı aýdanynyń ákimi Jandarbek Dalabaev qajetti ınfraqurylymǵa aqshanyń bólinbegenin, alaıda onyń jobasy bar ekenin jetkizip, halyqty sabyrǵa shaqyrýǵa tyrysty. Narazy jurttyń bul talaby negizsiz emes. Atalǵan temir jol ýchaskesinde táýligine 65 poıyz ótse, avtokólikterdiń sany 10 myńnan asyp túsedi. Mundaı derekti vedomstvo basshysy R. Sklıar keltirdi.  

– Atalǵan aýmaqqa kópir qajet ekeni sózsiz. Alaıda bul máseleniń ekinshi jaǵy bar. Dál sol jerden ótpejoldy salý úshin 70-ke jýyq jeke turǵyn úıdi jáne eki avtojanarmaı quıý beketin súrýge týra keledi. Bul bıýdjet úshin úlken shyǵyn. Sondyqtan osy temir jol ýchaskesi qosymsha bóget jabdyqtarymen qamtyldy. Kólik ıeleri ótip ketýge tyryssa da, bul tehnıkalyq qondyrǵylar oǵan múmkindik bermeıdi. Kópirdi jobalaý men qurylys jumystaryn kelesi jyly bastaýdy kózdep otyrmyz. Biraq baspanalar súrilmes úshin onyń qurylysy basqa aýmaqtan júrgizilmek. Uzyn sany 11 ótpejol salý josparlanǵan, – dedi R.Sklıar.  

Ishki ister mınıstri E.Turǵymbaev osy apatqa qatysty Qylmystyq kodekstiń 344, 345-baptaryna sáıkes is qozǵalǵanyn habarlady. Oqıǵa ornynda kólik polısııa departamenti jáne Almaty oblystyq ishki ister departamenti mamandarynan quralǵan jedel tergeý toby jumys istep jatyr.

– Vıdeodan baıqalǵandaı jol-kólik oqıǵasyna deıin avtobýstyń ishinde 20 jolaýshy bolǵan. Keptelek barysynda qoǵamdyq kólik temir jol ótkelinde turyp qaldy. Jolaýshylar artqy esikten ózderi shyǵyp úlgerdi. Júrgizýshi jáne bir áıel adam eki balasymen avtobýstyń ishinen shyǵa almaı qalǵan. Qazir dárigerler atalǵan azamatshanyń jáne balalardyń ómiri úshin arpalysýda. Sonymen qosa atalǵan ótkel kólikti ótkizbeıtin tehnıkalyq quraldarmen jabdyqtalǵanyn aıta ketkim keledi. Shlagbaým tolyq túspegenimen jyljymaly tehnıkany arnaıy bóget quraly toqtatýy tıis edi. Avtobýstyń bógetten qalaı ótip ketkeni ázirge belgisiz. Tergeý barysynda osyny anyqtaýymyz qajet, – dedi E.Turǵymbaev.

Mınıstrdiń sózinen ańǵarǵanymyzdaı temir jol ótkelinde arnaıy bóget quraldary bolǵanyna qaramastan, qalaaralyq jolaýshylar kóligi odan erkin ótip ketken. Qalaı degen suraq týyndaıdy? Demek, mundaı mańyzdy ınfraqurylymdardyń qaýipsizdigi máselesine kelgende kelgende túrli kúmán týyndaıdy.

Shamalǵan jurty aryz-tilegimen kóshege shyqqanda aýyl ákimi apat bolǵan jerde boı kórsetpegen eken. Bul da qarasha halyqtyń ashýyna ábden tıgen kórinedi. Jaýapty organdar Shamalǵan tragedııasynan sabaq alyp, mundaı jantúrshigerlik jaǵdaılarǵa endi jol bermese ıgi.   

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Elıtaly kezeńge joldama aldy

Sport • Búgin, 09:58

Eki qola medal enshiledi

Boks • Búgin, 09:57

«Barystyń» qarqyny qatty

Hokkeı • Búgin, 09:52

Kıprdi de jeńe almadyq...

Fýtbol • Búgin, 09:51

Galbadrah bolmasa qaıter edik?!

Sport • Búgin, 09:49

«Qara altyndy» qapysyz aǵyzǵan

Qazaqstan • Búgin, 09:44

Qyz áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Qaıtalanbas qymyz dámi

Qazaqstan • Búgin, 09:33

Rýhanı jańǵyrǵan aýyl

Rýhanııat • Búgin, 09:28

Ekijaqty kelisimge qol qoıyldy

Qazaqstan • Búgin, 09:26

Tálim men tájirıbe ushtasqan uıa

Qazaqstan • Búgin, 09:10

Jambyldyqtardyń jarqyn jobasy

Aımaqtar • Búgin, 08:36

Joshy ulysynyń joǵalǵan shaharlary

Rýhanııat • Búgin, 08:31

Úılestirý keńesiniń kezekti basqosýy

Qazaqstan • Búgin, 08:27

Túgel túrkini túgendegen

Álem • Búgin, 08:20

Katonqaraǵaıdy qalaı saqtap qalamyz?

Qazaqstan • Búgin, 08:12

«Dostastyq vızasyn» engizýdi usyndy

Prezıdent • Búgin, 08:03

Taldyqorǵanda 5 myń aǵash otyrǵyzyldy

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Keı óńirlerde aýa-raıy ózgeredi

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Iesiz zyndan. Dıdar AMANTAI

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Senatorlar senbilikke shyqty

Qazaqstan • 12 Qazan, 2019

Uqsas jańalyqtar