Rýhanııat • 18 Qyrkúıek, 2019

Sısem – eldiń esigi, erdiń besigi

547 retkórsetildi

Mańǵystaýda «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda ótken jalpyhalyqtyq As osylaı ataldy. Kóne murany kózdiń qarashyǵyndaı saqtaıtyn mańǵystaýlyqtar úshin árbir qoıylym, árbir qaýym qasterli desek te, Sısem ata qaýymynyń orny bólek.

«Maıly qııan» Mańǵystaýdyń dúr erleriniń – kók súńgili batyr­larynyń, «týra bıde týǵan joq» dep ádilin aıtyp qasqaıyp ótken bı-sheshenderdiń, mańda­ıyna bitken mal-múlkiniń bere­ke­sin el-jurtymen bólisken sa­qı­myrzalar men el basqarǵan rýba­sylardyń, sondaı-aq rýhanı kósemderdiń máńgilik me­keni. Búgingi tilmen aıtsaq, el­diń maqtan tutar tulǵalary tań­dap turyp jerlenetin panteon. Mańǵystaýdaǵy kásipker, el­dik máselelerge beıjaı qa­raı almaıtyn azamattardyń uıym­dastyrýymen Sısem ataǵa jáne sol qaýymdaǵy ata-babalar rýhyna arnalyp berilgen as halyqtyń zor qoldaýyna ıe boldy. 130 kıiz úı tigilip, 5000-nan asa adam jıylǵan as eki kúnge sozyldy. Asta Mańǵystaý oblysynyń ákimi S.Trumov, belgili aqyn S.Nurjan, uıymdastyrýshylar atynan belgili kásipker S.Musa­baev sóılep, astyń má­nine, onyń Sısem ata basynda berilýiniń mańyzdylyǵyna toqtaldy. 

As baǵdarlamasynda arýaq­tarǵa Quran baǵyshtalyp, ata shapan taratyldy, oshaq báı­ge, alaman báıge, qazaq kúre­si, aqyndar músháırasy men jyr­shy-jyraýlar baıqaýy uıym­dastyryldy. Astyń alǵashqy kúninde ótken oshaq báıgege qa­tysqan 30-ǵa jýyq júırik 21 sha­qyrym, 6 aınalymdy ba­ǵyn­­dyrdy. Nátıjesinde aq­­taý­lyq A.Abdýl­danovtyń «Han­shaıymy» 1-oryndy ıe­lenip, 1 mıllıon teńgeni jeńip aldy. Shebir aýylynan A.Er­jigitovtiń «Aıjıreni» ekinshi, Taýshyq aýylynan kelgen H.Bımyrzaevtyń «Kókbastaýy» úshinshi orynnan kórindi. Asqa kelgen aǵaıynnyń ańsa­ryn aýdarǵan 36 shaqyrymdy on aınalymda shaýyp ótý mejelengen alaman báıgede Almaty qalasynan kelgen Qaırat Ma­ha­novtyń «Qoıanqasqasy» má­re syzyǵyn birinshi bolyp ke­sip ótip, Aqtaý qalasynan eki bólmeli páterdiń kiltin qan­jy­ǵasyna baılady. Ekinshi oryn­nan astanalyq Bazarbaı Nu­rıslamnyń «Darabozy» kórinse, úshinshi orynnyń júldesin qulsarylyq «Bahaı» korporasııasynyń «Jeti qa­zyna» atty júırigi enshiledi. Oshaq jáne alaman báıgelerde júl­de tek úsh orynmen shektelip qalmaı, tórtinshi, besinshi orynda kelgen júırikter de syı-sııapattarǵa ıe boldy. 

Qazaq kúresine aldyn ala beki­tilgen erejege saı salma­ǵy 90 kg-nan, jasy 18-den as­qan 21 balýan qatysty. Arala­­­rynda halqymyzdyń aıtýly­ balýan uldary – «Álem bary­synyń» eki dúrkin, «Qazaqstan barysynyń» eki dúrkin je­ńim­pazy, Qazaqstann­yń bir­neshe dúrkin «Túıe palýany» A.Nuǵymarov, «Qazaqstan bary­synyń» kúmis, eki ret qo­la júl­degeri R.Ábdirazaqov, Túr­kis­tan oblysynan kelgen «Álem barysynyń» kúmis júldegeri, Qazaqstannyń birneshe dúrkin jeńimpazy E.Muzaparov, son­daı-aq nebir dodalarda ol­ja salǵan qaraǵandylyq B.Ah­met­bekov, qos qyzylorda­lyq M.Isaǵabylov pen N.Sálim­ge­reev, dzıýdodan birneshe dúr­kin Reseı federasııasynyń jeńim­pazy, sambodan Eýropa chempıony A.Hanbıev, halyq yqylasymen «Qara býra» atan­ǵan mańǵystaýlyq palýan N.Ja­rylǵapov syndy «sen tur, men ataıyn» aıtýly palýandar qatys­qan kúreste N.Jarylǵapov bas júlde – Aqtaý qalasynan bir ból­meli páterdi ıelendi. Ekinshi oryndy reseılik A.Hanbıev, úshinshi oryndy E.Muzaparov ıelendi. 

Jyrshylar men aqyndardyń jyr­lary da kórermenniń qoshe­met­ine ıe bolyp, aralarynan óz júırikterin anyqtap berdi. 

Sısem atadaǵy as tek qyzý tartyspen ótken sporttyq sharalarymen qyzyqty bolǵan joq, babalar rýhyn qasterlep, ur­­paq sanasyn jańǵyrtar taǵy­lymdylyǵymen tartymdy boldy. «О́li razy bolmaı, tiri baıy­­maıdy» deıtin halqymyz, Mań­ǵystaýdaǵy «men» degen erlerdiń «súıegim Sısemde qalsa» degen armanyna aınalǵan qasıetti orynda berilgen as – óliler rý­hyn shattandyryp, tiriler úshin saýap bolar shara dep esep­teı­miz. Oqylǵan Quran súre­leriniń, berilgen as-sadaqanyń shapaǵaty tek bir qaýym emes, «tirshilik saparyn aıaqtaǵanda kelip jatar máńgilik mekeniniń bir ýys topyraǵy pende týyl­ǵan sátte-aq burq ete qalady» deıtin halyq nanymyna sáıkes, topyraǵy Sısem ata qaýymynan tysqary buıyrǵan kúlli áý­lıe-ánbıelerdiń arýaǵyna baǵysh­talǵan aýqymdy as – Mańǵystaý tarıhynda qalar iri ári izgi shara boldy. 

Mańǵystaý oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Aldabergen Kempirbaı

Eń qysqa áńgime • Búgin, 13:00

Eń qysqa áńgime. Erkeǵalı Beısenov

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:42

Eń qysqa áńgime. Kógedaı Shámerhan

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:39

Eń qysqa áńgime. Jasulan Serik

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:37

Eń qysqa áńgime. Aqjol Qalshabek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:28

Eń qysqa áńgime. Nurbek Nurjanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:24

Elbasy Takeo Kavamýramen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 11:34

Saǵynaıdyń beıiti tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 10:52

Aqmolanyń astyǵyna suranys mol

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Kúlki kerýeni № 7

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

Qazaqstan • Búgin, 10:09

Atalmaı nege qalsyn Musa aty?!

Rýhanııat • Búgin, 10:01

«Astana» Nıderlandqa attandy

Sport • Búgin, 08:53

Jaqsy dástúr jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 08:49

Alashtanýshy ǵalymnyń belesi

Rýhanııat • Búgin, 08:47

Igilikti eńbek ıesi

Qoǵam • Búgin, 08:46

Namazaly Omashuly: El shejiresi

Rýhanııat • Búgin, 08:42

Taraz shaharyndaǵy tamasha tún

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

Qoǵam • Búgin, 08:36

Patrıarhtyń oryndalǵan paryzy

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Kedergisiz keleshek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Endi mekenjaı anyqtamasyn suramaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:29

Joshy hanǵa eskertkish ornatylady

Rýhanııat • Búgin, 08:24

Qazaqtardyń atqa miný mádenıeti

Qazaqstan • Búgin, 08:22

Eýrony satyp alýshylar kóbeıdi

Ekonomıka • Búgin, 08:20

AQR: 14 bankti «saýyqtyrý» kerek pe?

Ekonomıka • Búgin, 08:15

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar