Aımaqtar • 24 Qyrkúıek, 2019

Mamandyqqa da mahabbat kerek

85 retkórsetildi

El ishinde er-azamatqa eki nársege erekshe mán berý kerektigi eskertiledi. Ázil retinde aıtylǵanymen, túbinde zil jatqanyna kóp adam kóńil bóle bermeıdi. Onyń biri – mamandyq, biri – ómirlik jar. Iá, ekeýiniń de adam ómirinde aıryqsha ról atqaratyny beseneden belgili. Ǵumyr-darııaǵa birge túsip, sezim qaıyǵynyń eskegin qatar esetin ómirlik jaryńdy kórgende kóziń qýanyp, kóńiliń jaılansa onda jar tańdaýdan jańylyspadym deı ber. Al kúnińniń kóp ýaqytyn ótkizetin qyzmetińe qyzyǵyp, maqsat-murat jolynda mańdaıterińdi tógetin mekemeńe meılinshe erte baryp, erkin júrip, qulshyna eńbek etseń, bul da jolyńnyń bolǵany. Súıgen jar men súıikti qyzmettiń alar ornyn aıttyq. Birin oılap úıge asyqsań, birin oılap túzge asyǵasyń. Bizdiń aıtpaǵymyz mahabbat emes, mamandyq bolmaq.

Tikushaq tizgindegen arý

Qalam men qalaqtyń arasyn­da qanshama qyzmetter bar. Árqaı­sy­sy­nyń ózine tán erek­she­likteri men jaýap­kershilikteri de joq emes. Qam­tı­tyn aýmaǵyna qaraı qyzyǵy men qıyndyǵy da qatar júretini aıtpasa da túsinikti. Sondaı mańyzdy maman­dyq­ty ıgerip, eldiń yqylasyna bólenip júrgen jandardyń biri Ishki ister mınıstrliginiń Tótenshe jaǵdaılar komıtetine qarasty «Qaz­avıa­­qutqarý» aksıonerlik qoǵa­my­nyń MI-8 tikushaǵynyń qosalqy ushqyshy – Aqerke Shopataeva. Iá, azamattar atqaratyn mundaı qıyn jumysty búgingi tańda názik jandy­lardyń istep júrgenin kóptep kezdes­tiremiz. Deı turǵanmen jaýapty da, saýapty mamandyq ıesiniń bir aýyz pikirin bilgen edik.

«Ushqysh bolamyn dep armandaǵan joqpyn. Mektep qabyrǵasynda bilim alyp júrgen ýaqytta avıasııa akademııasynan muǵalimder kelip, sol oqý ornynyń jarnamasyn jasady. Ata-anammen aqyldasa kelip, osy maman­dyqty meńgerýge bel býdym. Osy­laısha, Almaty qalasyndaǵy Azamattyq avıasııa kolledjine oqýǵa tústim. 2006 jyly oqýymdy bitirip, mamandyq boıynsha jumysqa ornalasý qıyn bolǵandyqtan basqa salada jumys istedim. 2008 jyly «Qazavıaqutqarý» AQ mekemesiniń sol kezdegi bas dırektory Serik Ka­parov mamandyǵym boıynsha jumyspen qamtamasyz etti. Sol kezde ushaq ushqyshy bolýǵa múm­­kindik bolmady. Biraq Serik Ábdi­baıuly: «Bizde ushaqqa oryn joq, tikushaqqa adam jetispeıdi. Tik­ushaq­ta ushqyń kele me»? degen suraǵyna «Iá!» dep jaýap berdim. Sol kezden beri tikushaqta ushyp júr­genime esh ókinbeımin. Qazirgi jet­ken jetistikterime shúkir ete otyryp, sol kisige alǵys aıtqym keledi», deı­di Aqerke.

Tikushaq tizgindegen arýdyń ózine degen senimdiligi sezilip turdy. Árı­ne, birtalaı bıikti baǵyndyryp, áýe jolyndaǵy úmit pen kúdikke toly san túrli saparlardy bastan keshirgen adam úshin jer ústindegi jumystar jeńil bolýy kerek. Degenmen, qaı qyzmet bolmasyn qaırat pen taban­dylyqty talap etetini anyq. Jany názik jaratylys bolsa da tabysqa emes namysqa tyrysqan Aqer­ke­niń mamandyǵyna degen adal­dyǵy ańǵarylyp turdy. Sebebi ol, qyzmettegi shen-shekpennen góri ózi­ne júktelgen mindetti abyroımen atqarýdy aldyńǵy orynǵa qoıady.

Maqalamyzǵa tuzdyq bolsyn. Álem­de «Pıngvınderdi aýdarýshy» degen qyzyqty mamandyq bar eken. Pıng­vınder jaqyn qashyqtyqta ushyp bara jatqan tikushaqtarǵa basyn kóterip qaraǵan kezde shalqa­sy­­nan qulap qalatyn kórinedi. Qu­la­­­ǵan pıngvınder ózdiginen tura almaıdy, tipti aýdaryla da almaıdy. Sondyqtan tikushaqtar ushyp ótkennen keıin olarǵa arnaıy maman kómekke keledi. Áıtpese, jan tapsyrýy múmkin.

 

Qyran jetse de kran jetpeıtin bıikte

Ai-Sanam kompanııasynyń negizin qalaýshy Súleımen Seıituly da bıik­te jumys isteıdi. Joq, ol ush­qysh emes. Ol Qazaqstannyń bar­lyq óńirinde, qurylys salasynda ǵımarattyń ishki, syrtqy jóndeý jəne bezendirý jumystaryna alpı­nıs­tik qyzmet kórsetedi.

«О́mirde aldymyzdan ne shyǵa keletini bir Allaǵa ǵana aıan. 2017 jyly qarapaıym kólik júrgizýshisi bolyp qyzmet atqaryp júrip, bir ká­sipti bastap qolǵa alsam dep kýrs­qa bardym, kitaptar satyp alyp oqydym, ınternetti aqtaryp, tóń­kerip, qysqasy kóp izdendim. Kó­li­gime otyrǵan bastyqtardy da, qarapaıym jandardy da áńgimege tartyp, ne istesem, nemen aınalyssam dep surap, pikirin, keńesin tyńdap júrdim. Bir kúni oılamaǵan jerden eski tanys Ahmet degen aǵamen kezdestim. Áńgimesin aıtyp otyrǵan sátte uıaly telefonyna qońyraý keldi. Sóılesý barysynda bir jumystyń baǵasyn kelise almaı jatyr. «Ahmet myrza, neni kelise almaı jatyrsyz» desem alpınızm salasynda jumystar bar edi» deıdi. Esh oılanbastan, «Men jumys izdep júrmin ǵoı maǵan berińiz» dedim. Buryn-sońdy alpınızmnen habarym joq. Biraq jumysty alyp kete alatynyma senimim, az da bolsa bilimim bar. «Súleımen baýyrym, onda sen bas­ta» dep, kútpegen jerden qurylys alpınızmi salasyndaǵy alǵashqy kompanııamyzdyń negizi qalandy», deıdi bizdiń keıipker.

Iá kez kelgen máseleniń túıini bir sheshilse, qalǵany jipten tógilgen monshaqtaı arty-artynan domalaı ketetin sátter bolady. Aınalysyp kórmegen sharýany qolǵa alǵanda Súleımenniń alǵashqy qadamy mynadaı bolǵan eken:

«Eń birinshi aqyly jarnama berip, bir aptanyń ishinde osy salanyń 8-10 jyldyq tájirıbesi bar toǵyz bilikti mamanyn taptym. Naryqtaǵy baǵadan joǵary eńbekaqysyna kelistim. Sertıfıkattalǵan arnaıy qural jabdyqtardy satyp aldyq. Qurylys alpınızmin oqyp, osy bilikti mamandardyń janynda kóp tájirıbe jınap, aldymyzdan shyqqan ártúrli qıyn isterdi árdaıym ońaı joldarmen sheship otyrdyq. Árıne, aldymen óz ómirimizdiń qaýipsizdigin birinshi orynǵa qoıyp, kún saıyn arqan jipti paıdalanatyn qural-jabdyqty tekserip, qadaǵalaýdy óz mindetime aldym. Bul jumys júz emes, myń paıyz jaýapkershilikti talap etedi. Jaýapkershiliktiń artynda adamǵa beriletin keremet sezim bar. Ár shyqqan bıigiń saǵan aıryqsha kóńil kúı men rýh syılaıdy. Keıde bıikterden kórinbeı qalsań saǵynasyń. Janymdaǵy serik­testerime árdaıym aıtyp otyramyn, jumysty keleshektegi óz úıimizdiń bir kirpishin qalap jatyrmyn dep sezinip, adaldyqpen, shynaıylyqpen istesek, eńbektiń jáne Allanyń bereri mol! Árdaıym kóktegige jaqyn bolaıyq!», deıdi ol.

Bul jigitter qyran jetse de, kran jetpeıtin bıiktegi barlyq jumystardyń has sheberi deýge bolady. Sebebi balkonǵa shyqsa da basy aınalyp, tizesi dirildeıtin qanshama adamdar bar emes pe?! Al Seıitulynyń seriktesteri búgingi tańda bıik ǵımarattarda da jumys isteıdi. Olardyń negizgi mindetine – boıaý-syrlaý, elektr jelilerine qatysty jumystar, tazalyq, jarnama jáne bezendirý qyzmeti, tóbedegi jóndeý jumystary jáne taǵy da basqa qyzmet túrleri kiredi.

«Bizde saqtandyrý, tehnıkalyq qaýipsizdikti baqylaıtyn maman bar. Sonymen birge jýýǵa qajetti barlyq qural-jabdyq jəne arqan, jip, kıim-keshek barlyǵy sertıfıkatpen satyp alynǵan. Mamandardyń qujattary durys, ýaqyty jaramdy. Arnaıy kıim barlyǵynda bar. Alpınısterdiń tájirıbesi 2-10 jyl aralyǵynda ári osy saladaǵy san túrli máselelerdiń sheshimin tabýǵa ­tegin keńes beremiz», deıdi Súleımen Seıituly.

Eki keıipkerimiz de erekshe ma­man­­dyq ıeleri deýge bolady. Ekeýi de shyńda júrip shyńdalǵan, asqaq arman men mańyzdy maqsat jolynda irkilmeı is qylýda. Terlep tapqan teńgeniń qadirin biledi. Biri adam­dardyń amandyǵy jolynda eńbek etse, endi biri adamdar ómir súretin ortadaǵy tazalyq pen jaı­ly­lyqqa kúsh salýda. Táýekeldi talap etetin eki mamandyq ıesine de tabys tileımiz.

 

Jan qalaýy júrgizýshilik

Al Erlan esimdi keıipkerimiz alysqa qatynaıtyn júrgizýshi bolyp 22 jyl eńbek etýde. Aýyr tehnıkany arqandap, júk kóligin júregine jaqyn tartqan ol basqa salaǵa bas suqsa da búıregi burma­ǵa­nyn, kóńili qalamaǵanyn aqtaryp saldy.

«Ákem 1990 jyldary uzyn «KamAz» júrgizýshi edi. Sony kúnde kórgesin be, meniń de tehnıkaǵa qyzyǵýshylyǵym bastalyp ketti. Ol kisiniń qasynda júrip kóp nár­se­ni úırendim, ıgerdim. «KamAz» júrgizýdi, jóndep, qurastyrýdy endi meńgere bastaǵanymda áskerge attandym. Úıde júrgende sportpen shuǵyldanyp, salamatty ómir saltyn berik ustandym. Sonyń áseri tıdi me, áskerge barǵanda meni áskerı ýchılıshege shaqyrdy. Ákem barlyq qujattarymdy daıyndap ákelse de, ishteı qalaýym tehnıka salasy bolǵandyqtan odan bas tarttym. Odan keıin de ákem kóptegen oqý oryndaryna túsirdi. Kóbisin osy «KamAz» úshin tastap kettim. Tipten birneshe iri qurylys kompanııalarynda basshylyq qyzmetterge de ornalastym. Báribir janyń qalap, jaqsy kórgen mamandyq boıynsha eńbek etpeseń, esh nátıje shyqpaıtynyna kózim jetti. Tehnı­ka­ǵa degen mahabbatym tereń ekenin sezip, ákemniń janynda júrip alys-jaqyn saparlarǵa shyǵa bastadym. Odan keıin qasyma adam alyp júrmedim, tek qana bir ózim sapar shektim. Janyma kisi otyrǵyzyp, oǵan róldi bersem de uıyqtaı almaıtyn ádetim bar», deıdi ol.

Áskerı ýchılısheden de, qurylys kompanııalarynan da bas tartyp, áke jolyna áýes bolǵan Erlannyń eńbek joly, ómir joly osylaı órilipti. Mamandyqqa mahabbatpen qaraıtyn keıipkerimiz Almaty qalasyndaǵy «Respýblıkalyq fızıka-matematıka mektebinde bilim alǵan eken. Uzaq jolǵa uqyptylyqpen daıyndalyp, eki táýlik uıyqtamaı erkin júrýge úırengen Erlannyń eńbegi de erlik pe dersiń. Sóz arasynda Qazaqstanda barmaǵan jeri, baspaǵan taýy qalmaǵanyn ańǵardyq. Elimizdi bylaı qoıǵanda kórshi memleketterdiń talaıyna tabany tıgenin estidik.

Qalaı desek te árbir maman­dyq­tyń ózine tán ózgeshelikteri men erekshelikteri bar. Ony qyzyqty hám súıikti iske aınaldyrý adamnyń kóńil qalaýyna baılanysty bolmaq.

 Sýretti túsirgen Dosjan Balabekuly.

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Taǵylymdy tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 09:36

Ǵylym qanatyndaǵy ǵumyr

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Moıynqumǵa ushaq qatynaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:29

«Para berme» chellendji bastaý aldy

Aımaqtar • Búgin, 09:27

Kásipodaq úzdikteri marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:26

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

«Eńbek» eleýsiz qaldy

Qoǵam • Búgin, 08:43

Robot-tehnıka úıirmeleri qajet pe?

Qazaqstan • Búgin, 08:26

Qurylysshylar nege ereýilge shyqty?

Qazaqstan • Búgin, 08:24

«Januıa» ortalyǵy jumysyn bastady

Qoǵam • Búgin, 08:22

Kedergisiz ómir syılaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:22

Reformalar oza shabýdy kótermeıdi

Qoǵam • Búgin, 08:19

Azamattyq jaýapkershilik qajet

Qoǵam • Búgin, 08:16

Ashyq qoǵam aıshyqtary

Búgin, 08:14

Tazalyqtan aldyna jan salmaıtyn jurt

Qoǵam • Búgin, 08:08

Jaldamaly jumysshylar jalaqysy artty

Ekonomıka • Búgin, 08:05

Sheteldik taýarlar qymbattady

Ekonomıka • Búgin, 08:03

Ekonomıkalyq ósimniń kóleńke tusy

Ekonomıka • Búgin, 08:00

Baspana baǵasy nege kóterildi?

Qoǵam • Búgin, 07:58

Yntymaqtastyqtyń jańa kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 07:52

Eń qysqa áńgime. Qanat Ábilqaıyr

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Arman Álmenbet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar