Aımaqtar • 24 Qyrkúıek, 2019

Kúnniń kózi – qýattyń ózi

13 retkórsetildi

Búginde Almaty oblysynyń energetıkalyq múmkindigi ishki qýat naryǵyndaǵy suranystyń 60 paıyzyn ǵana oryndaýǵa múmkindik beredi eken. Al qalǵan qajetti qýat kózi kórshiles Jambyl oblysy men Qyrǵyz elinen satyp alynady. Qazir aımaqta ishki energııa suranysyn qamtamasyz etýge baılanysty jumystar qyzý júrip jatyr. Onyń ishinde Jetisýdyń aǵyndy ózenderinen qýat óndiretin stansalar qurylysy jandanyp, kún jáne jel energııasyn ıgerýge de qadam jasalyp otyr.

Oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy bas­qarmasy basshysynyń orynba­sary Nurlan Shaıahmetovtiń aıtýyn­sha, óńir­de «Jasyl» energııa baǵ­dar­la­ma­syn júzege asyrý aıasynda 2025 jyl­­ǵa deıin balamaly qýat kózin ón­­di­­retin 25 nysan salynyp, paı­da­la­ný­ǵa beriledi eken. Bul – Jeti­sý ól­ke­­sin­degi energetıkalyq sura­nys­ty óteýge ári tabıǵatty qorǵaýǵa baǵyt­talǵan mańyzdy qadam.

− Balamaly qýat kózin óndirý boıynsha Qapshaǵaı mańyndaǵy kún elektr stansasynyń qurylysynan bólek, Alakól aýdanyndaǵy Joń­ǵar qaqpasy aýmaǵynda jel energııasyn ıgerý jumystary qarqyn aldy. Bul – naǵyz bolashaqtyń energııasy, jemisin de aldaǵy ýaqytta kóretin bolamyz. Qazir oblys boıynsha ón­di­riletin energııa kózi 2 mlrd kılovatt/saǵat bolsa, onyń qalpyna keletin resýrstardan alynatyny 38 paıyz shamasynda. Joba júzege asqannan keıin bul kórsetkish ósip, «jasyl» energııa óndirý de arta túsedi degen senim bar, − deıdi maman.

Jaqynda Qapshaǵaı qalasynda «Eneverse Kunkuat» JShS-nyń «Nurǵısa 100 MVt Solar Park Qap­shaǵaı» kún elektr stansasynyń bi­rin­shi kezeńi iske qosylyp, 100 mega­vattyq qýat aly­na bastady. Jumysty júzege asyr­ǵan kompanııa ókilderiniń aıtýyn­sha, quny 27,7 mlrd teńgelik jobany qarjylandyrýǵa «Qazaqstan damý bankiniń» qarajaty men «QDB-Lızıng» tobynyń qarjylyq lızıngi tartyldy. Al 10,4 mlrd teńgesi – men­shikti kapı­tal, ıaǵnı nysanǵa sa­lyn­ǵan ınves­tısııa. О́z kezeginde ká­sip­orynnyń iske qosylýyna jer­­gilikti atqarýshy bılik qoldaý bil­dirip, «Bıznestiń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasy arqyly joǵary volt­ty jelilerdiń qurylysyn oblys­tyq bıýdjetten 233 mln teńgege qar­jylandyrǵan.

Elimizde ótken Ekspo-2017 kór­mesi alternatıvti energetıka jo­ba­larynyń qarqyndy júzege asyrylýyna serpin berdi.

Almaty oblysynda elektr ener­gııasynyń tapshylyǵy bar. Son­dyq­tan búgin iske asyrylyp otyrǵan iri jobanyń mańyzy zor. Bul joba aınalasy bir jyldyń ishinde iske qo­sylǵanyn da aıta ketý kerek. Búgin­gi kúni respýblıkada jetpisten astam elektr óndiretin nysan bar. Sonyń jıyrmadan astamy Almaty oblysynda ornalasqan. Bul sala jaǵynan oblys kóshbasshy sanalady. Qazirgi kezde Qazaqstanda 800 MVt elektr qýaty jańartylǵan energııa kózderinen alynyp otyr. Sondaı taǵy 5 nysan ashý josparlanǵan. Otandyq bıznesmender kún elektr stansasyn iske qosýǵa bar kúsh-jigerin saldy. Úkimet tarapynan da qajetti qoldaý sharalary kórsetildi. Osyndaı jobalardyń ná­tıjesinde elimizde óndiriletin elek­tr energııasyndaǵy JEK úlesi 3 paıyzǵa, 2030 jylǵa qaraı 10 paıyzǵa jetedi.

Jalpy iske qosylǵan kún elektr stansasynyń «Nurǵısa 100 MVt Solar Park Qapshaǵaı» degen ataýy belgili kompozıtor Nurǵısa Tilendıevtiń qurmetine qoıylǵan. Joba jyl sa­ıyn 160 mln kVt/saǵ elektr energııasyn óndiredi. Ol atmosferaǵa SO2 shy­ǵaryndylaryn jylyna 150 myń tonnaǵa azaıtady. Nysannyń aýmaǵy 400 gektardy alyp jatsa, jobanyń 1-shi kezeńi 274 gektarda ornalasqan. Stansada jalpy sany 303 myń panel ornatylady. Nysannyń 1-shi kezeginiń qýaty 100 MVt bolsa, tolyq qýatyna shyqqanda 150 MVt elektr qýatyn óndiretin bolady.

– Almaty oblysy ekonomıkanyń bar­lyq baǵytynda jaqsy damyp kele­di, ındýstrıaldy aımaqtar qu­ry­lyp, jańa nysandar ashylýda. Jańa­dan iske qosylǵan iri kásiporyn­dardyń barlyǵy qoljetimdi elektr qýatyn qajet etedi. Ashylyp otyrǵan kún elektr stansasy oblysty elektr qýa­ty­men qamtamasyz etýge úles qosa­tyn mańyzdy nysan bolmaq. Bul – Sol­tús­tik – Ońtústik elektr taratý jelisiniń boıynda turǵan iri nysan. Sonymen birge jobanyń júzege asyrylýy jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, bıýdjetke salyq túsiminiń jáne óńirge tartylǵan ınvestısııa kóleminiń artýyna septigin tıgizedi. Onyń nátıjesi oblys ekonomıkasyna oń yqpal etip, ıgiligin halyq kóredi, – deıdi Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov. 

Aıtpaqshy, kún elektr stansasyn salýǵa 11 otandyq merdiger kompanııa qatysqan. Olardyń arasynda «Amanat», «ASPMK-519», «Nazar Enerdjı», «Tengızstroı» jáne basqa da kompanııalar bar. Stansa qury­lysyn júrgizýde jergilikti tur­ǵyndardan 500-den astam adam ju­mys istedi. Nysan iske qosylǵanda 35 adam­dy jumyspen qamtıdy.

 

Almaty oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar