Qoǵam • 26 Qyrkúıek, 2019

Sibir jarasy sergeldeńge salýda

52 retkórsetildi

Qaýip qaıdan keledi deýge bolmaıdy. Aı men kúnniń amanynda kóldeneń keselge ushyrap, ábigerge túsip jatqan adam qanshama. Dárigerler adamdarǵa salamatty ómir saltyn ustanyp, jeke bastyń tazalyǵyn árdaıym qadaǵalaýdy eskertkenimen, biraq keıbir keseldiń naqty neden bolatynyn anyqtaý qıyn.

Jýyrda ǵana Jambyl oblysynda 4 adam sibir jarasy aýrýyn juqtyryp, aýrýhanaǵa túsken bolatyn. Biraq boljam bolmasa, olardyń naqty neden aýrý juqtyrǵany belgisiz. Túsiniksiz keselge shaldyq­qan­dar­dyń biri Jýaly aýdany, Shaq­paqata aýylyndaǵy sharýa qojalyǵynyń shopany bolsa, ekinshisi sol shopannyń áıeli eken. Al kesel juqtyrǵan ózge eki azamat Jambyl aýdanynyń turǵyndary, ıaǵnı qasapshylar bolyp shyqty. Bul naýqastarǵa asa qaýipti indet mal soıǵan kezde juqqan degen boljam bar. О́ıtkeni naýqastar on shaqty kún buryn qystaqtaǵy qojaıynnyń sıy­ryn soıǵanyn rastaǵan. Ar­tyn­sha báriniń de denesin jara ba­syp ketken.

Jalpy, sibir jarasy mal arasynda óte keń taraǵan qaýipti keseldiń biri. Alaıda maman­dar­dyń aıtýynsha, bul aýrý adam balasyna juqqan jaǵdaıda, onyń ómirine qaýip tóndiredi. Aby­roı bolǵanda naýqastarǵa der kezinde kómek kórsetilip, qaı­ǵy­ly jaǵdaı oryn alǵan joq. Aq halattylar búginde asa qaýipti indetke shaldyqqan 4 naýqastyń jaǵdaıynyń qalypty ekenin aıtyp otyr. Olarǵa tıisinshe naqty kómekter kórsetilýde. «Qa­zir naýqastar tıisti em qabyl­daýda. Olar oblystyq juq­pa­ly aýrýlar aýrýhanasynda 20 kún bolady. Sibir jarasy adam ómirine óte qaýipti indet», deıdi oblystyq ınfeksııalyq aýrý­lardyń qaterlerin baqy­laý keńestik-ádistemelik orta­ly­ǵynyń jetekshisi Gúlfaıra Myrzabekova. Búginde naýqas­tarmen baılanys­ta bolǵan 44 adam men aýyldyń mal dárigeri de qatań baqylaýǵa alynǵan. Al óńirdegi veterınar mamandar kásipkerdiń qorasynda ólgen 6 bas sıyrdan synama alǵan. Alaıda, ólgen maldardyń birde-bireýinen kúıdirgi dertiniń belgileri anyqtalmapty. Endi mal dárigerleri bul keseldiń qaıdan kelgenin bilmeı bas qaty­rý­da. «Qazir biz aýrýdyń oshaǵyn izdeý ústindemiz. Biraq keseldiń neden bolǵanyn tappaı jatyrmyz», deıdi oblystyq veterınarııa basqarmasynyń bólim basshysy Qanatbek Qartabaev.

Bul másele oblystyq den­saýlyq saqtaý basqarmasynyń da qatań qadaǵalaýynda. Basqarma naýqastarǵa ýaqytynda tıisti em kórsetý jumystaryna qadaǵalaý júrgizýde. Atalǵan basqarmanyń baspasóz qyzmetiniń jetekshisi Tolqyn О́mirbaevanyń aıtýynsha, olar aýrýhanaǵa túsken kezde 3 naýqasqa «túıneme» dıagnozy qoıylǵan. Sonymen qatar túıneme dıagnozyn boldyrmaý maqsatynda jaranyń ishindegisin alyp, oblystyń sanepıdsaraptama ortalyǵynyń asa qaýipti zerthanasyna jibe­ril­gen. «Jumys barysynda sero­logııalyq taldaýdyń oń nátı­jesi alyndy. Keıin barlyq 4 naýqastyń da dıagnozy sibir jarasy, teri túri retinde rastaldy. Búginde barlyq naýqastar bokstalǵan 2 palataǵa jeke ornalastyryldy. Olar tıisti em alady. Qazir naýqastardyń jaǵdaıy turaqty», deıdi basqarmanyń baspasóz hatshysy.

Atalǵan jaǵdaı Jambyl oblystyq ákimdiginiń de naza­ryn­da. Oblys ákimi Asqar Myrzah­metov óńirde Sibir jara­sy­nyń shyǵýyna baılanysty pikir bildirdi. «Túıneme aýrýymen 4 adamnyń aýyrǵandyǵy anyqtaldy. Olar aýrýhanǵa jat­qyzylǵan. Dárigerlerdiń má­lim­demelerine sáıkes, búgin olar­dyń ómirine eshqandaı qaýip joq. Al endi olarmen baılanysta boldy delingen adamdar da tekserilip jatyr. Munan bólek, oryn alǵan jaǵdaıǵa qatysty qylmystyq is qozǵalyp, zań aıasynda tıisti sharalardyń barlyǵy atqarylýda», dedi A.Myrzahmetov. Ákimniń aıtýynsha, óńirde karantın engizý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń bas sanıtar dárigeriniń resmı sheshimi qajet eken. Alaıda qazirgi ýaqytta Veterınarııa komıteti tarapynan oblys ákimdigine eshqandaı qujat kelip túspegen. Ákim sondyqtan da ákimdik ózdiginen karantın engize almaıtynyn aıtty. Osy máselege oraı, A.Myrzahmetovtiń tapsyrmasymen oblystyq arnaıy shtab qurylyp, tıisti basshylarǵa aýrýdyń oshaǵyn anyqtaý úshin tapsyrmalar berildi. Sony­men qatar qazir oblysta tur­ǵyn­dardyń sibir jarasyn neden juqtyrǵanyn anyqtaý jumys­ta­ry júrgizilýde.

Ázirge indettiń shyǵý jáne naýqastardyń juqtyrý sebebin eshkim anyqtaı almaı otyr. Al el arasynda kúıdirgiden ólgen 20-dan astam iri qaranyń eti Taraz qalasyndaǵy shujyq sehyna ótkizilgen degen qaýeset taraǵan. Biraq bul da naqty emes. Bul oraıda oblystyq veterınarııa basqarmasynyń bólim basshysy Qanatbek Qartabaev aýrýdyń oshaǵyn anyqtaý boıynsha tıisti jumystar júr­gi­zi­lip jatqanyn jetkizdi. Aýrý oshaqtarynda Jýaly jáne Jambyl aýdandarynyń, sony­men qatar Taraz qalasynyń epı­demıologtary men veterı­na­­rııalyq qyzmetkerleri epıde­mıo­logııalyq tekserý men profılaktıkalyq jáne epı­de­mııa­ǵa qarsy is-sharalar ke­she­nin júrgizýde. Al oblystyń taýar­lar men qyzmetterdiń sapasyn baqylaý departamentiniń derekteri boıynsha, óńirdiń 11 aımaǵynyń aýmaǵynda 191 sibir jarasynyń oshaqtary ornalasqan. Aǵymdaǵy jyly epıdemıologtar men veterınarııa qyzmetkerleri 1 myńnan astam topyraq synamalaryn zertteý úshin alǵan. Biraq kúıdirginiń qozdyrǵyshtary tabylmaǵan. Jambyl oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń máli­me­tinshe, bıyl sibir jarasyna qarsy egý toby 2159 adamdy qamtyǵan.

Sibir jarasy Jambyl óńi­rin­degi 4 birdeı turǵyndy sergel­deńge saldy. Eń bastysy, adamdar aman. Biraq jergilikti turǵyndar úshin bul oqıǵanyń jaıshylyqta jaı túskendeı bolǵany anyq. Endi qaýipti keseldiń oshaǵy anyqtalyp, adamdarǵa onyń qaıdan juqqany anyqtalsa ıgi. Adamdardyń qaýipsizdigi qaı kezde de mańyzdy.

Jambyl oblysy

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Taǵylymdy tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 09:36

Ǵylym qanatyndaǵy ǵumyr

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Moıynqumǵa ushaq qatynaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:29

«Para berme» chellendji bastaý aldy

Aımaqtar • Búgin, 09:27

Kásipodaq úzdikteri marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:26

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

«Eńbek» eleýsiz qaldy

Qoǵam • Búgin, 08:43

Robot-tehnıka úıirmeleri qajet pe?

Qazaqstan • Búgin, 08:26

Qurylysshylar nege ereýilge shyqty?

Qazaqstan • Búgin, 08:24

«Januıa» ortalyǵy jumysyn bastady

Qoǵam • Búgin, 08:22

Kedergisiz ómir syılaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:22

Reformalar oza shabýdy kótermeıdi

Qoǵam • Búgin, 08:19

Azamattyq jaýapkershilik qajet

Qoǵam • Búgin, 08:16

Ashyq qoǵam aıshyqtary

Búgin, 08:14

Tazalyqtan aldyna jan salmaıtyn jurt

Qoǵam • Búgin, 08:08

Jaldamaly jumysshylar jalaqysy artty

Ekonomıka • Búgin, 08:05

Sheteldik taýarlar qymbattady

Ekonomıka • Búgin, 08:03

Ekonomıkalyq ósimniń kóleńke tusy

Ekonomıka • Búgin, 08:00

Baspana baǵasy nege kóterildi?

Qoǵam • Búgin, 07:58

Yntymaqtastyqtyń jańa kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 07:52

Eń qysqa áńgime. Qanat Ábilqaıyr

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Arman Álmenbet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar