Qazaqstan • 26 Qyrkúıek, 2019

Batys Qazaqstan fermerleri sýbsıdııa suraıdy

108 retkórsetildi

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń nazaryna!

Memleketimiz óziniń aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerin qoldaý maqsatynda birneshe sýbsıdııa bekitken. Aýyl kásipkerine úlken qoldaý bolyp otyrǵan osyndaı jobalardyń biri – ınvestısııalyq sýbsıdııalaý jáne mal sharýashylyǵyn qoldaý baǵdarlamalary.

Biraq osy keremet baǵdarlamanyń qýatyn Batys Qazaqstan oblysynyń sharýalary tolyq kóre almaı otyr. Nege?!

Investısııalyq sýbsıdııalaý baǵdarlamasy aıasynda sharýashylyqtar satyp alǵan aýylsharýashylyq tehnıkanyń 25%-y, qazylǵan qudyq pen ornatylǵan kún panelderi 80%-ǵa deıin sýbsıdııalanady. Budan basqa sút-taýarly fermasynyń qurylysy (25%), iri qara malyn bordaqylaý alańy (25%), jylyjaı kesheniniń qurylysy (25%) jáne t.b. AО́K jobalary da sýbsıdııalanýǵa jatady.

Birden aıtaıyq, bul – úlken kómek! Memlekettiń osyndaı qoldaýy arqasynda aýyl sharýashylyǵy eńsesin kóterip, jappaı damyp keledi. Bizdiń aıtpaǵymyz – keremet jobanyń keıbir kem-ketigi haqynda.

 Byltyrǵy qaryz bıyl óteldi

- Bizdiń oblysta asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytý, mal sharýashylyǵynyń ónimdiligin jáne ónim sapasyn arttyrýdy sýbsıdııalaý baǵdarlamasy boıynsha qaralǵan qarajat kólemi jyl saıyn qajetti mólsherge jetpeı qalady. Biraq jetispegen qarajat respýblıkalyq bıýdjetten bólinip, taýaróndirýshilerge tólenip keldi. Máselen, 2017 jyly jergilikti bıýdjetten bólingen 3143,3 mln. teńge qarajat jetpegendikten, qosymsha 998,0 mln. teńge qarajat respýblıkadan bólinip, aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynan túsken ótinimder tolyq qanaǵattandyryldy, - deıdi Batys Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Jasulan Halıýllın.

2018 jyly da osyndaı jaǵdaı bolǵan. Jergilikti bıýdjetten qaralǵan 3464,0 mln. teńge túsken ótinimderdi tolyq qanaǵattandyrmady. Qosymsha 1125,0 mln. teńge jetpeı, jyl qorytyndysynda ol qarjy kredıtorlyq berejaq bolyp qalyptasty. Osy berejaq 2019 jyly mal sharýashylyǵyn sýbsıdııalaý úshin oblysqa bólingen 3264,0 mln. teńge qarajat esebinen bıylǵy jyldyń basynda tólendi. Endi qalǵan 2139,0 mln. teńge qarajat jyl basynan beri taýaróndirýshilerden túsken ótinimderge tólenip, tolyqtaı ıgerildi.

- Qazirdiń ózinde osy baǵdarlama boıynsha qarajat jetispegendikten 2 myńnan astam sharýashylyq 1600,0 mln. teńge sýbsıdııa kútip otyr. Jyl sońyna deıin bul berejaq 3500 mln.teńgege jetip qalady, - deıdi Jasulan Joldybaıuly.

 Qoldaý moldaý bolsa

Árıne, aýyl sharýalary memleket kómegin der kezinde alǵany jaqsy ǵoı. Degenmen, Batys Qazaqstan oblysynda qalyptasqan osy jaǵdaı bir nárseni anyq kórsetip tur: О́ńirde aýyl sharýashylyǵy kúrt damyp keledi. Qazaqstan boıynsha et baǵytyndaǵy maldyń 20%-yn ósirip otyrǵan Aq Jaıyqtyń áleýeti budan da úlken.

Statıstıkaǵa kóz salaıyq: oblysta aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń sany jyl sanap artyp keledi. Máselen, 2016 jyly olardyń sany 5367 bolsa, 2018 jyly 7852-ge jetti. Bul aýyl sharýashylyǵyn qoldaý baǵdarlamalaryna qatysatyn taýaróndirýshilerdiń sany da ósti degen sóz ǵoı.

- Oblysta mal basy sany da, óndiriletin ónim kólemi de udaıy ósip keledi. Búginde 630,3 myń bas iri qara, 1325,2 myń bas qoı men eshki, 196,4 myń bas jylqy bar. 2018 jyly tirileı salmaǵy 92,6 myń tonna et, 234,9 myń tonna sút jáne 172,5 myń dana jumyrtqa óndirilgen. Oblys óz turǵyndaryn etpen tolyq qamtamasyz etedi, 2018 jyly 2419,2 tonna iri qara eti jáne 634,0 tonna qoı etin shetelderge eskporttadyq, - deıdi Batys Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Jasulan Halıýllın.

Eksporttan bólek, jyl saıyn kórshiles Atyraý, Mańǵystaý, Aqtóbe jáne Ońtústik Qazaqstan oblystaryna tirileı mal jáne et túrinde 20,0 myń tonnadan astam tirileı salmaqta et tasymaldanady.

Batys Qazaqstan oblysynda mal sharýashylyǵyn damytýdyń áleýeti óte zor. 2022 jylǵa deıin sıyr sanyn 1,2 mln.-ǵa, usaq maldy 3 mln.-ǵa jáne jylqyny 400 myńnan astamǵa deıin kóbeıtýdi kózdep otyr. Tirileı salmaqtaǵy et óndirisi kólemin 200 myń tonnadan, sútti 500 myń tonnadan asyrýǵa, jumyrtqa óndirisin 180 mln. danaǵa deıin jetkizip, eksportqa baǵyttalatyn iri qara mal etin 8000 tonnaǵa, qoı eti kólemin 1500 tonnaǵa jetkizý josparlanǵan. Buǵan oblystyń jaıylymdyq jáne shabyndyq jer kólemi jetkilikti.

Iá, Batys Qazaqstan oblysynyń mal sharýashylyq áleýeti óte zor dedik. Qazirdiń ózinde óńirdiń aýyl sharýashylyǵy salasynda óndiriletin jalpy ónim kóleminiń 60%-dan astamy mal sharýashylyǵyna tıesili. Endi tek ýaqytyly tolyq kólemde agroqurylymdardyń ótinimderin tolyqtaı qamtamasyz etetin memlekettik qoldaý qajet.

Joǵaryda atalǵan kórsetkishterge qol jetkizý úshin 2020-2022 jyldary memleket tarapynan aýyl sharýashylyǵyn damytý, sonyń ishinde egin sharýashylyǵy, mal sharýashylyǵy jáne veterınarııalyq sharalardy júrgizýge Batys Qazaqstan oblysyna 46,6 mlrd.teńge, sonyń ishinde mal sharýashylyǵyn qoldaýǵa 39,9 mlrd.teńge qarajat qajet.

 Jedel járdem kerek

- Byltyr osy baǵdarlama aıasynda aýylsharýashylyq tehnıkalarymdy jańartyp, sýbsıdııa aldym. Bıyl da «KazAgroQarjy» AQ-nan lızıng arqyly zamanaýı eki Djon Dır keshenin alýdy josparlaǵan edim. Biraq ınvestısııalyq sýbsıdııa baǵdarlamasyna tamyz aıynan bastap ótinish berý múmkin emes bolyp shyqty. Sebebi bıylǵa bólingen qarajat tolyq ıgerilgen. Memlekettik baǵdarlama bar, biraq qarjy joq bolǵandyqtan onyń ıgiligin kóre almaı otyrmyz, - deıdi Terekti aýdanyndaǵy «Aısulý» sharýa qojalyǵynyń basshysy Maǵaýııa Zaınýllın.

Dál osyndaı qıyndyqqa Tasqala aýdanyndaǵy beldi sharýashylyqtyń biri «Taskala-Et Bko» JShS da tap bolǵan.

- Biz Tasqala aýdany Birlik eldimekeninde bir mezette 5,0 myń bas mal bordaqylaýǵa arnalǵan keshen qurylysyn bastadyq. Oǵan 1,3 mlrd. teńge óz qarajatymyzdy jumsadyq. Qurylys qazan aıynda aıaqtalýy tıis edi. Qurylyspen qatar, taýarly sharýashylyqtarǵa 230 bas asyl tuqymdy buqashyq qostyq. Alaıda, satyp alǵan osy buqashyqtar úshin sýbsıdııaǵa tapsyrǵan ótinim 2 aı merzim ótse de, demeýqarjy ala almaı otyrmyz. Bul qıyndyq óz kezeginde qurylys merzimi keshigýine, bordaqylaýǵa qoıý úshin buqashyq satyp alýǵa keri áserin tıgizip otyr. О́tken jyly da tuqymdyq túrlendirý jumystaryn júrgizgenimiz úshin tapsyrǵan ótinimiz tek 6 aıdan keıin ǵana qanaǵattandyrylǵan edi, - dep qynjylady JShS jetekshisi N.Jumashev.

Al Aqjaıyq aýdanynda edilbaı qoıyn ósirýshi A.Baıanov qysqy azyǵyn daıyndaý úshin asyl tuqymdy malynyń bir bóligin satýǵa májbúr bolǵan.

- 2018 jyly asyl tuqymdy qoı ósirgenim úshin 3,5 mln. teńgege ótinim berdim. Alaıda, bul baǵytqa qaralǵan qarjy tolyq ıgerildi dep, tıesili sýbsıdııany 6 aı ótken soń, bıyl sáýir aıynda tóledi. Osyndaı jaǵdaı bıyl da qaıtalana ma dep qorqamyn. Sýbsıdııanyń ýaqytyly berilmeýi asyl tuqymdy mal basyn kóbeıtýge, odan ári damytýǵa múmkindik týǵyzbaı otyr, - deıdi fermer.

P.S. Batys Qazaqstan oblysynda sýbsıdııany kútip sergeldeńge túsken tek bular emes. Sýbsıdııalardyń ýaqytyly berilmeýi jáne oblysqa mal sharýashylyǵyn damytýǵa bólinetin qarajat kólemi jetkiliksiz bólinýi saldarynan zııan tartyp otyrǵan sharýalardyń sany 2 myńǵa jýyq. Joǵaryda aıtylǵandaı, bereshek kólemi jyl sońyna deıin 3,5 mlrd. teńgege deıin jetedi deıdi mamandar. Bıyl qurǵaqshylyq boldy. Alda qylyshyn súıretken qys kele jatyr. Batysqazaqstandyq sharýalar memlekettik baǵdarlamalarǵa saı sýbsıdııalardyń tolyq tólenýi úshin Úkimetten kómek suraıdy.

 

Batys Qazaqstan

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

«Eńbek» eleýsiz qaldy

Qoǵam • Búgin, 08:43

Robot-tehnıka úıirmeleri qajet pe?

Qazaqstan • Búgin, 08:26

Qurylysshylar nege ereýilge shyqty?

Qazaqstan • Búgin, 08:24

«Januıa» ortalyǵy jumysyn bastady

Qoǵam • Búgin, 08:22

Kedergisiz ómir syılaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:22

Reformalar oza shabýdy kótermeıdi

Qoǵam • Búgin, 08:19

Azamattyq jaýapkershilik qajet

Qoǵam • Búgin, 08:16

Ashyq qoǵam aıshyqtary

Búgin, 08:14

Tazalyqtan aldyna jan salmaıtyn jurt

Qoǵam • Búgin, 08:08

Jaldamaly jumysshylar jalaqysy artty

Ekonomıka • Búgin, 08:05

Sheteldik taýarlar qymbattady

Ekonomıka • Búgin, 08:03

Ekonomıkalyq ósimniń kóleńke tusy

Ekonomıka • Búgin, 08:00

Baspana baǵasy nege kóterildi?

Qoǵam • Búgin, 07:58

Yntymaqtastyqtyń jańa kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 07:52

Eń qysqa áńgime. Qanat Ábilqaıyr

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Arman Álmenbet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 2

Rýhanııat • Keshe

Qylqalamnyń ushynda – Qaraǵandy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar