Jarty jyl boıy barlyq óńirlerden jınalǵan jas ónertapqyshtar jetekshilerimen birge múmkindigi shekteýli jandardyń jáne ózge de áleýmettik osal toptardyń ómirin jaqsartýǵa baǵyttalǵan ınnovasııalyq jobalaryn jetildirdi. Olar bilim berý lagerinde baǵdarlamalaýdy úırenip qana qoımaı, suranysqa ıe bolatyn ónim shyǵarý úshin qosymsha jobalyq menedjmenttiń, veb-dızaın, robottehnıka jáne marketıng salasynyń qyr-syryn úırengen. Onymen qosa, ózderi usynǵan jobanyń qanshalyqty ózekti bolatynyn anyqtaý úshin ınklıýzıvti jáne áleýmettik jobalarǵa degen qoǵam suranysyn zerttedi.
«IteachMe» – damý ereksheligi bar jastardy oqytý jáne jumysqa ornalastyrý arqyly áleýmettik ońaltýǵa baǵyttalǵan ınklıýzıvti bilim berý jobasy. Jobany Jastar jylyna oraı «Erekshe Tandaý-Shelek» korporatıvtik qory men «Samruk-Kazyna Trust» áleýmettik jobalardy damytý qory birlesip uıymdastyrǵan. Sondaı-aq bastamaǵa «Shevron» kompanııasy, Ortalyq Azııa Eýrazııa qory men Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi qoldaý bildirgen.
Joba jetekshisi Zahıra Begalıevanyń aıtýynsha, tehnologııa men bilim qoǵamdaǵy barlyq kedergiler men shekaralardy joıady. «IteachMe» erekshe qajettilikteri bar jastar úshin ómirge joldama berdi. Joba barysynda qyzyqty ári qıyn sátter kóp boldy. Biz qoǵamda qalyptasqan taptaýryn qaǵıdalardy buzdyq. Tehnologııa men bilimniń kúshi kedergiler men shekaralardy joıatynyn kórsetti. «Jańa tehnologııalar álemdi sheksiz etedi» degen túsinik taǵy da rastaldy. Bastysy, qatysýshylar aldaǵy ýaqytqa úlken josparlar men maqsattar qoıdy jáne olardyń jobalary halyqtyń áleýmettik osal toptaryna kóp kómek kórsetedi», dedi Z.Begalıeva.
Jobanyń sońǵy kezeńi Nur-Sultan qalasynda «Astana Hub» halyqaralyq IT startaptar tehnoparkinde ótti. Fınaldyq kezeńde qatysýshylar jeti daıyn jobany usyndy. Olardyń tórteýi jobalaryn ári qaraı damytý úshin 400 myń teńgeden utyp aldy. Jeńimpazdar qatarynda mamandyq tańdaýda kómekke keletin vırtýaldy platforma men múgedek jandarǵa arnaıy trenajer boldy.
Vırtýaldy dáriger, baǵdarlamashy, dızaıner bol
Almatylyq bir top jas ónertapqysh usynǵan «CUP» (Classmates Up the Progress) jobasy – sońǵy synǵa jetip, aqshalaı syılyq jeńip alǵan ınnovasııalyq ónimderdiń biri. Joba múmkindigi shekteýli jandarǵa kásibı baǵdar berýge jáne jumysqa ornalasýǵa kómektesýge arnalǵan. Qoldanýshy arnaıy onlaın-platformada kúni boıy ózin kez kelgen mamandyq ıesi retinde synap kóre alady. Ázirge jobanyń prototıpinde baǵdarlamashy, marketolog, dızaıner sekildi mamandyqtar usynylǵan. Joba avtorlarynyń biri «Turan» kolledjiniń Aqparattyq júıeler mamandyǵynyń 4-kýrs stýdenti Alekseı Karımovtyń aıtýynsha, jobaǵa barlyq mamandyq ıelerin qosý josparda bar eken.
«Qazirgi ýaqytta kelissózder júrgizip jatyrmyz. Jaqynda kelisimshart jasasamyz. «IteachMe»-den jeńip alǵan somany jobany ári qaraı damytýǵa jumsaımyz. Kerekti jabdyqtardy satyp alyp, jobanyń ádistemelik negizin ázirleımiz. Qazir kolledjdegi dıplomdyq jumysymyzdyń sheńberinde saıt jasap jatyrmyz. Aldaǵy ýaqytta daıyn jobany memlekettik organdarǵa usynýdy josparlap otyrmyz», dedi joba qatysýshylarynyń biri.
Jas daryndarǵa oıǵa alǵanyn iske asyrýda «Turan» ýnıversıteti jáne kolledji, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasy qoldaý bildiredi. On bir qatysýshydan jınalǵan top jaz boıy «Turan» kolledji bergen aýdıtorııada jumys istep, marketıngtik zertteý júrgizýge múmkindik alypty.
Joba avtorlary «CUP» múmkindigi shekteýli jandarǵa ómirden óz ornyn taýyp, qalaǵan mamandyq ıesi atanýyna kómektesedi dep senedi.
Erekshe qajettilikteri bar jandarǵa jan-jaqty qoldaý
Al Taldyqorǵan qalasyndaǵy múgedek jandarǵa arnalǵan «Elstar» reabılıtasııalyq-psıhologııalyq ortalyǵynyń jetekshisi Vadım Drýzın IT-tehnologııanyń kómegimen aǵzany qalpyna keltiretin arnaıy qurylǵyny usyndy.
«BOS trenajerleri kóp jaǵdaıda dári-dármekpen emdeý tıimsiz bolǵan kezde qoldanylady. Kompıýterge jalǵanǵan qurylǵy em alýshynyń jumysqa degen qabiletin, zeıinin arttyryp, kúızeliske tózimdi bolýyna, tepe-teńdik saqtaýyn jáne úırený múmkindikterin jaqsartady. Taldyqorǵan qalasynda barlyǵy 1300 birinshi toptaǵy múgedek jandar ómir súredi. Bul joba ózim sııaqty tirek-qımyl júıesine zaqym kelgen adamdardyń ómirin jeńildeter edi», deıdi Vadım Drýzın.
Ol ózge de eriktilermen birge qalada turaqty túrde múgedek jandardy ómirge beıimdeýge arnalǵan trenıngter uıymdastyryp keledi. Jobany júzege asyrý úshin «IteachMe»-den utqan bastapqy qarajatyna kraýdfandıng arqyly 3 mln teńge jınaýdy kózdeıdi. Qarajat jınaý qyrkúıek aıynan bastalyp ketken. Eger qajetti somany jınaı alsa, ózi turyp jatqan páterdi ońaltý ortalyǵyna aınaldyryp, birneshe janǵa tegin kómekteser edim deıdi.
«Múmkindigi shekteýli jan úshin bul emdi uzaq ýaqyt aralyǵynda qabyldaýǵa kóp qarajat kerek ekenin bilemin. Joba Taldyqorǵan qalasynda iske assa, Almatydaǵy balamasynan áldeqaıda qoljetimdi bolady», deıdi joba avtory.
Jastar jyly aıasynda múmkindigi shekteýli jastardyń IT, ınnovasııa salasyndaǵy jobalaryn qoldaý maqsatynda uıymdastyrylǵan shara qoǵamdaǵy barlyq damý ereksheligi bar jandarǵa kórsetilgen úlken senim ekeni sózsiz. Sebebi múgedekter kúndelikti tap bolatyn problemalarmen qatysýshylardyń ózderi jaqsy tanys jáne ár jobany jan-jaqty zerttep, tıimdi sheshý joldaryn usynýǵa tyrysqan.
Memleket basshysy da Qazaqstan halqyna Joldaýynda múmkindigi shekteýli balalar máselesine úlken kóńil bóldi. «Qamqorlyǵynda múmkindigi shekteýli balalary bar otbasylarǵa erekshe kóńil bólinýi tıis. Balalarǵa qoljetimdi bolýy úshin shaǵyn jáne ortasha ońaltý ortalyqtarynyń jelisin keńeıtý qajet. Biz erekshe qajettilikteri bar adamdar úshin birdeı múmkindik jasaýǵa mindettimiz. Úkimetke endi osy maqsatqa úsh jyl ishinde kem degende 58 mıllıard teńge bólýdi tapsyramyn», dep atap ótti Qasym-Jomart Toqaev. Bul – erekshe jastarǵa degen qamqorlyq odan ári arta túsetinin kórsetedi.
Damý ereksheligi bar jastardy áleýmettik ońaltýǵa baǵyttalǵan «IteachMe» jobasy elimizdegi jas daryndarǵa óz kúshterin ınnovasııa salasynda synap kórýge úlken múmkindik berdi. Memleket tarapynan qoldaýǵa ıe bolǵan jastar aldaǵy ýaqytta ınnovasııalyq jobalarymen Qazaqstannyń sıfrly el bolýyna eleýli úles qospaq.
