Rýhanııat • 30 Qyrkúıek, 2019

Túrkııada Elbasy týraly kitap tanystyryldy

11 retkórsetildi

О́tken aptada Ankara qala­syn­da Qazaqstannyń Túr­kııa­daǵy elshiligi men Halyqaralyq Túrki aka­demııasynyń uıymdas­tyrýy­men tarıhı Nahchy­van kelisiminiń 10 jyl­dyǵyna arnalǵan basqosý ótti. Alqaly jıyn aıasyn­da Túrki akademııasy shy­ǵarǵan «Túrki ınte­gra­sııa­synyń arhıtektory» kita­bynyń tusaýkeseri boldy.

Basqosýǵa Túrkııa Respýb­lı­kasy Prezıdentiniń Bas keńes­shisi Iаlchyn Topchý, Túrki keńe­si janyndaǵy Aqsaqaldar keńe­si­niń túrik múshesi professor Mus­­­tafa Isen, Túrki keńesi Bas hat­­­shysynyń orynbasary О́mer Ko­jaman, Halyqaralyq Túrki aka­demııasynyń basshy­sy Dar­han Qydyráli, Qaza­q­stan­­nyń Túrkııadaǵy elshisi Abzal Saparbekuly, Túrkııanyń eks-mádenıet mınıstri Na­myk Kemal Zeıbek, sondaı-aq Ázer­baı­jannyń, Qyr­ǵyz­stan­nyń, О́zbek­stan­nyń elshileri, Túrkııa Uly ult­tyq májilisi depýtat­tary, analıtıkalyq zert­teý orta­lyqtary basshylary, shet­eldik dıplomattar, BAQ ókilderi men Túr­kııada bilim alyp jatqan qazaq­standyq stý­­dent­ter, dıaspora ókilderi qatysty.

Is-shara bastalmas buryn Túrkııa Uly ulttyq májilisiniń tóraǵasy, professor Mustafa Shentop jáne Túrkııanyń astanasy – Ankara qalasynyń meri Mansýr Iаvashtan jedelhattar kelip tústi. TUUM tóraǵasy M.Shentop óziniń jedelhatyn­da Túrki yntymaqtastyǵy qazir­gi tańda belgili dárejege jet­ken­digine nazar aýdara otyryp, kópjaqty saıası jáne ekono­mıkalyq áriptestiktiń jańa belesterden ótýi jolynda «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» atty kitaptyń mańyzdy úles qo­satynyna senim bildirdi.

Atalǵan sharanyń ashylýynda sóz sóılegen Qazaq­stan­nyń Túrkııadaǵy elshisi A.Sapar­bekuly: «Túrki dúnıesindegi birlik pen berekeni, ózara qa­rym-qatynasty kózdiń qarashy­ǵyndaı saqtaý bolashaq urpaq úshin de óte mańyzdy. Kitap – tasqa túsken tańbadaı, sanaǵa jazylyp qalady. Sondyqtan da Tuńǵysh Prezıdentimizdiń túrki álemindegi rólin tolyq­taı ashatyn memleket basshy­la­ry­nyń, tanymal saıasattaný­shy­lar­dyń, ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderiniń salı­qaly pikir­leri men oramdy oılary top­tas­tyrylǵan osy kitap qoly­na tıgen árbir adam, bizdiń tam­yry tereńge jaıylǵan baýyr­las­­­ty­ǵymyzdy tereń túsinedi», dedi.

A.Saparbekuly Tuńǵysh Pre­zıdent N. Nazarbaevtyń tamyry bir týys jurtty túgendep, úzilip qalǵan altyn arqaýdy qaı­ta jalǵaǵanyn, onyń bastamasymen 2009 jylǵy 3 qazanda Túrki keńesi qurylyp, Nahchyvan keli­­simine qol qoıylǵanyn atap ótti.

Túrki keńesi Bas hatshysynyń orynbasary О́.Kojaman N.Nazar­baevtyń myq­ty erik-jigeri men saıası kóre­­gen­digi arqasynda Túrki álemi ın­te­grasııa jolyna tús­­ke­nin alǵa tartty. Túrki keńe­si­niń ótken 10 jyldaǵy jetis­tik­­terine toqtalyp, qazirgi tań­da Túrki iskerlik keńesi, Túrki ýnı­versıtetter birligi, Jastar plat­formasy sııaqty ınstıtýt­tardyń bel­sendi túrde jumys istep jat­qa­nyn, «Orta dáliz» kólik jobasy iske qosylǵanyn, sondaı-aq ja­qynda Eýropanyń tórinde Býda­peshte Túrki keńesiniń ofısi ashyl­ǵanyn aıtty. О́.Kojaman О́zbek­stan­nyń Túrki keńesine qosyl­ýyn qýan­tarlyq oqıǵa dep baǵalady.

Sózin túrik jurtshylyǵyn bú­gingi Túrik tili merekesimen qut­tyqtaýdan bastaǵan Halyq­ara­lyq Túrki akademııasynyń Pre­zıdenti D.Qydyráli kitapta top­tastyrylǵan pikirler men maqalalardyń avtorlary jaıynda aqparat berdi. Sonymen qatar Tuń­ǵysh Prezıdent N.Nazar­baev­t­y Atatúrikke te­ńeı otyryp, Túr­­­ki keńesi, Túrki akademııasy, Tú­rikPA sııaqty uıymdarǵa Elba­sy­­nyń «túrki» ataýyn bergenin eske saldy.

N.Nazarbaevtyń 1990 jyldardan bastap túrki áleminiń ıntegrasııa­syna sabyrly jáne maqsatty túr­de eńbek etkenin aıtyp ótken D.Qy­dyr­áli, túr­ki álemi bul eńbegi úshin Elbasyna Túr­ki ke­­ńe­­siniń Qurmetti Tór­aǵa­­lyǵyna la­­ıyq kórgenin jet­­kizdi. Akademııa basshysy N.Nazarbaevtyń tarıh­­ta uly túrik tulǵalary syndy ózi­niń ósh­­pes iz qaldyryp, túrki bol­my­sy­nyń rýhyn asqaqtatýda bar kúsh-ji­­ge­rin jumsap kele jatqanyn atap ótti.

Jıyn barysynda D.Qydyr­áli aýmaly-tókpeli jyldary azattyǵyn jarııalaǵan Túrki elderiniń baýyrlas Túrkııamen baılanystaryn qalyptastyrýǵa ólsheýsiz qoldaý kórsetken Namyk Kemal Zeıbek pen búgin­de túrki áleminiń yntymaq­tas­tyǵyna zor úles qosyp júrgen Iаlchyn Topchýny Nahchyvan kelisiminiń 10 jyldyǵyna oraı Akademııanyń arnaıy altyn medalimen marapattady.

Túrkııanyń tanymal memleket jáne qoǵam qaıratkeri N.Zeıbek Elbasy N.Nazarbaevty túrki áleminiń uıytqysy retinde baǵalap, túrki áleminiń búgingi «Bilge qaǵany» dep sıpatta­dy. Sony­­men birge ol Tuńǵysh Pre­zı­­dent N.Nazarbaevtyń túrki ále­mine jasaǵan tarıhı eńbekteri týraly jan-jaqty aıtyp berdi.

N.Zeıbek N.Á.Nazarbaev­tyń tereń bilim ıesi ekenin aıta oty­ryp, ol Atatúrikti eń jaq­sy zert­tep, túsingen kisi deı ke­lip, Elbasy Nazarbaevtyń soń­ǵy sheshimi búkil álemdi tańǵal­dyr­ǵanyna toqtaldy. «Bul – Nazar­baevtyń halyqtyń rý­hyn, aqyl-sezimin sezine otyryp qabyl­daǵan teńdesiz sheshimi. «Pre­zı­dent Q.Toqaev Elbasynyń osy sara jolyn jalǵastyratyn óte tá­j­i­rıbeli, parasatty, zııaly mem­­le­ket­tik qaıratker» dep baǵa­lady.

Túrkııa Respýblıkasy Pre­zı­dentiniń Bas keńesshisi Iа.Topchý Pre­zıdent R.Erdoǵannyń kon­fe­ren­sııa qatysýshylaryna sále­min jetkize otyryp, óz sózin­de N.Na­zar­baevtyń tek túrki ále­mi­niń tynyshtyǵy úshin ǵana emes, jal­py dúnıe júzindegi beı­bit­­shi­lik pen turaqtylyq úshin ter tógip kele jatqanyn alǵa tartty. Túrki keńesiniń arhıtektory Qazaq­stannyń Tuńǵysh Pre­zı­denti N.Nazarbaev ekenin jáne bul uıym­nyń túpki maqsaty dú­nıe­­júzil­ik beıbitshilik, ádilet, qaýip­­siz­dik jáne turaqty damý dep atap ótti.

Sóz sońynda Iа.Topchý búgin tu­saýy kesilip otyrǵan kitap túrki ále­mi­niń kóshbasshysy N.Á.Nazar­baev­ty barlyq qyry­nan jaqsy ta­ny­týǵa múmkindik beretinin aıtty.

Osydan on jyl buryn, 2009 jylǵy 3 qazanda Ázerbaıjan Res­pýblıkasynyń Nahchyvan qala­synda ótken sammıt barysyn­da Qazaqstannyń Tuńǵysh Pre­zıdenti N.Á.Nazarbaevtyń bas­ta­ma­symen «Túrki tildes memleket­ter yntymaqtastyǵy keńesin qurý týraly» kelisimge qol qo­ıylyp, ja­ńa halyqaralyq uıym irge kóter­gen bolatyn. Búgin­de sol Túr­ki keńesiniń aýqy­my keńe­ıip, múshe memleketter qa­tary О́zbekstanmen toly­ǵa­ıyn dep otyr. Sonymen qatar Majarstan keńeske baqy­laýshy mártebesine ıe boldy.

«Túrki ıntegrasııasynyń arhı­tektory» jınaǵyna Túr­ki áleminiń kóshbasshysy, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Tuń­ǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Á.Nazar­baev týraly birqatar mem­­leket bas­shylarynyń, tany­mal sa­ıa­sat­kerlerdiń, sarap­­shy­­lar­dyń jáne zııaly qaýym ókil­­deri­niń pikirleri toptas­tyrylǵan.

Avtorlar Elbasynyń túbi bir túrki halyqtaryn jaqyn­das­tyrýdaǵy eren eńbegi men salı­qaly saıasatyn, kóshbas­shylyq qasıeti men danalyq sheshimderin jan-jaqty saraptaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar