Qazaqstan • 30 Qyrkúıek, 2019

Tuzdy tutyný mólsheri tómendeıdi

28 retkórsetildi

Jýyrda Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy men S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti arasynda ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyty – salamatty tamaqtaný mádenıetin qalyptastyrý, jastardyń densaýlyǵyn nyǵaıtý maqsatynda tuzdy kezeń-kezeńmen 1 gramǵa tómendetý boıynsha nan, nan-toqash ónimderiniń mázirin ózgertý.

Osyǵan baılanysty Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy durys tamaqtaný saıa­satyn qamtamasyz etý boıynsha sharalar keshenin ázirlegen. Qujattardyń birine nan jáne nan-toqash ónimderindegi tuzdy kezeń-kezeńmen tómendetý jónindegi is-sharalar jospary engizilgen. Ortalyq bul bastamany basqa da nan-toqash ónimderin óndirýshiler qoldaıdy dep josparlap otyr.

«Tuzdy joǵary tutyný se­mizdik, II tıpti qant dıabeti jáne onkologııalyq aýrýlardyń keıbir túrleri, arterııalyq gıpertenzııa, ınfarkt jáne júrek-qan tamyrlary aýrýlary sııaqty sozylmaly ınfeksııalyq emes aýrýlardyń damýyna ákep soǵady. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy júrgizgen sońǵy zertteýlerdiń nátıjeleri bo­ıynsha Qazaqstanda tuzdy tutyný álemdegi eń joǵary deńgeıde jáne DDU usynǵan táýliktik do­za­dan 3 eseden artyq, ıaǵnı táý­ligine 17 gramm,  norma bolsa 5 gramdy quraıdy», deıdi Qaz­ATÝ «Tamaq jáne qaıta óńdeý óndi­risteriniń tehnologııasy» kafedra­synyń aǵa oqytýshysy, tehnıka ǵylymdarynyń doktory Nurbıbi Sovetqyzy.

Ekonomıkalyq úlgileýdiń derekteri boıynsha, tuzdy tuty­ný­dy tómendetý jónindegi is-sha­ralar kesheni Qazaqstandaǵy ınfeksııalyq emes aýrýlardyń aldyn alýdyń neǵurlym tıimdi sharasy. Tuzdy tutynýdy qys­qartýǵa baǵyttalǵan is-sharalarǵa salynǵan qarjy, bes jyldyq kezeńde salynǵan qarajattan 11 ese artyq ekonomıkalyq nátıje beredi.

«Tuzdy tutynýdy qysqartý ınfeksııalyq emes aýrýǵa baılanysty qaýipti jáne qan qysymyn tómendetýi múmkin. DDU usy­nym­daryna sáıkes taǵam ónim­derindegi tuzdyń sanyn azaıtýdy jappaı tutyný ónimi retinde nannan  bastaý neǵurlym tıimdi. Jalpy bizdiń  eksperımentaldyq-óndiristik sehta ýnıversıtet platformasy aıasynda azyq-túlik óndirisi baǵdarlamalyq tobyna qaraı mamandyqtar daıyndalady. Soǵan oraı stýdentterdiń teorııalyq sabaqtarmen qatar tájirıbelik sabaqtardy da ótedi. Osy eksperımentaldyq-óndiristik sehta nan jáne nan-toqash ónimderi óndiriledi. Stý­den­t­terge 2-kýrstan 4-kýrsqa deıin tájirıbelik sabaqtar júr­giziledi. Olar nan tehnologııa­syn, nannyń túrlerin, oǵan qosy­latyn shıkizattar jáne óndiriske qoıylatyn talaptardyń barly­ǵyn osy jerden úırenip shyǵa­dy. Bakalavrda oqıtyn stýdent­ter, magıstranttar nemese dok­ta­ranttar ózderiniń nan ónim­derine baılanysty dıplomdyq, dıs­sertasııalyq jumystaryn kóz­ben kórip, kóńilge toqyp jaza­dy», deıdi eksperımentaldyq-ón­diristik sehynyń tehnology, oqý sheberi Gaýhar Dúısenǵalıqyzy.

Qazirgi tańda S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetiniń nan jáne nan-toqash ónimderin óndirý jó­nindegi eksperımentaldyq-óndiristik sehynda Eýrazııalyq eko­nomıkalyq odaqtyń norma­tıvti-quqyqtyq qujattarynyń talaptaryna saı keletin nan-toqash ónimderiniń 15-ten astam túri óndirilýde. Infeksııalyq emes aýrýlardyń aldyn alýǵa ba­ǵyttalǵan memorandým aıasyn­da JOO stýdentteri men oqy­tý­shylary úshin tuzy az mólsherdegi nan óndirý bastalǵan. Ekijaqty yntymaqtastyq sheń­ber­inde halyqaralyq sarapshylardy tar­ta otyryp, tamaq ónimi túr­lerin­de tuzdy tómendetý máse­lele­ri boıynsha konsýltasııa­lar, se­mınarlar, sondaı-aq durys tamaq­taný mádenıetin qalyp­tastyrý boıynsha birlesken aksııa­lar uıymdastyrý josparlanýda.

«Atalǵan ýnıversıtet nan-toqash ónimderindegi tuz mól­sherin azaıtý onyń dámdik qasıe­tine, óndirý tehnologııasy men saqtaý merzimine eshqan­daı teris áser bermeıtinin praktı­kalyq zertteýler júrgizý negizin­de dáleldedi. Jumystyń oń táji­rıbesi ony joǵary aýqymdy nan óndirýshilerine kórsetýge múm­kindik beredi. Budan bólek, qazirgi ýaqytta QDSUO Nur Otan partııasynyń Nur-Sultan qa­lasyndaǵy fılıalymen birge nan­daǵy tuz mólsherin azaıtý bo­ıynsha iri nan-toqash óndirýshi­lerimen jumysty bas­tady. Iri óndi­rý­shilerden bólek, aksııaǵa kishi­girim naýbaıhanalar da qosy­lýǵa nıet bildirýde» deıdi Qoǵam­dyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Rýslan Qusaıynuly.

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Keshe

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar