Ekonomıka • 01 Qazan, 2019

Bıyl respýblıkalyq bıýdjet kiristeri 7 trln 81 mlrd teńgeni quraıtyn bolady - UEM

65 ret kórsetildi

Budan da buryn habarlaǵanymyzdaı, Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2019 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet naqtylandy. Ulttyq Ekonomıka mınıstri R.Dálenov negizgi makrokórsetkishter jáne bıýdjet parametrleriniń boljamy týraly baıandady, al Qarjy mınıstriniń birinshi orynbasary B. Sholpanqulov 2019 jylǵa arnalǵan naqtylanǵan respýblıkalyq bıýdjettiń jobasymen tanystyrdy.

R.Dálenovtyń aıtýynsha, 2019 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjetti naqtylaǵanda elimizdiń Áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń negizgi kórsetkishterin saqtaý usynylady. Bul - 3,8 % deńgeıindegi JIО́ ósimi, 89 mln tonna kólemindegi munaı óndirý. Bul týraly primeminister.kz habarlady. 

«Álemdik munaıdyń baǵalary joǵary qubylmalylyǵyn kórsetedi. Osyny eskere otyryp munaıdyń boljamdy baǵasy barreline $55 dollar deńgeıinde saqtaldy. Jyldyq ınflıasııanyń nysanaly dálizi 4,0-6,0% sheginde saqtalǵan», — dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri.

Áleýmettik-ekonomıkalyq damý boljamy parametrleriniń saqtalý faktorlary kelesideı: syrtqy naryqtar boıynsha boljamnyń saqtalýy, aǵymdaǵy jyldyń 9 aıyndaǵy kórsetkishter dınamıkasy, sondaı-aq, aǵymdaǵy jylǵy naýryz aıynda engizilgen túzetýler.

R.Dálenov aıtqandaı, respýblıkalyq bıýdjet kiristerin 12,0 mlrd teńge salyqtyq túsimderdi jáne 83,0 mlrd teńge salyqtyq emes túsimder esebinen 95 mlrd teńgege arttyrý usynylady. 

Salyqtyq emes túsimder  devıdentterdiń túsýiniń 50 mlrd teńgege,  66 mlrd teńgege deıin ósýi, 33 mlrd teńgege naqty túsimder esebinen 83 mlrd teńgege artady.

«Jalpy, respýblıkalyq bıýdjettiń kiristeri (transfertterdi eseptemegende) 2019 jyly 7 trln 81 mlrd teńgeni quraıdy», — dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri.

Túsimder túrleri boıynsha kiristerdiń qurylymy ózgermeıdi. Eń úlken úlesti qosylǵan qun salyǵy (2,8 trln teńge), korporatıvtik tabys salyǵy (2 trln teńge), halyqaralyq saýdaǵa salynatyn salyqtar (1,5 trln teńge) quraıdy.

Respýblıkalyq bıýdjettiń tapshylyǵy buryn bekitilgen 1 trln 365 mlrd teńge deńgeıinde saqtalǵan. Jalpy ishki ónimge qatysty bul 2,1% quraıdy.

Munaı emes tapshylyq, ıaǵnı munaı kiristerin qospaǵanda, jalpy ishki ónimge qatysty 8,5% nemese 5,5 trln teńgeni quraıdy. Munaı emes tapshylyqtyń parametrleri bekitilgen fıskaldyq erejelerge sáıkes keledi.

R.Dálenov naqtylaǵandaı, túsimderdiń jalpy kólemi 95 mlrd teńgege ósedi jáne 10,7 trln teńgeni quraıdy. Transfertterdiń túsimderi, onyń ishinde Ulttyq qordan transfertter óspeıdi.

«Shyǵystar 95 mlrd teńgege artady, bul kiristerdiń ósýimen sáıkes keledi. Respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystar kólemi 12 trln teńgeden asady. Osylaısha, túsimder 10,7 trln teńgeni, shyǵystar 12 trln teńgeni, tapshylyq 1,4 trln teńgeni quraıdy», — dep qosty Ulttyq ekonomıka mınıstri.

О́z kezeginde, birinshi qarjy vıse-mınıstri B. Sholpanqulov bıýdjetti naqtylaýdy aǵymdaǵy jyldyń sáýirinde túzetýler engizilgen eldiń 2019 jylǵa arnalǵan Áleýmettik-ekonomıkalyq damý boljamynyń kórsetkishterin saqtaı otyryp júrgizý usynylatyny aıtty. 

Naqtylaý jobasynda aǵymdaǵy jyldyń bıýdjetin atqarý sheńberinde Úkimet aldyna qoıylǵan birqatar mindetterdi sheshý kózdelgen.

Birinshi mindet. Áleýmettik salada shuǵyl qarjylandyrý máselelerin sheshý.

B. Sholpaqulov jetkizgendeı, bul maqsattarǵa 84,8 mlrd teńge kózdelgen, onyń ishinde: 36,9 mlrd teńge alýshylar kontıngentiniń ulǵaıýyna baılanysty ataýly áleýmettik kómek tólemlerine, 23,3 mlrd teńge medısınalyq kómek kórsetýge jáne densaýlyq saqtaý obektileriniń qurylysyn jalǵastyrýǵa, 2,7 mlrd teńge mádenıet pen sportty damytýǵa bólindi.

Ekinshi mindet. Keıingi jyldary ekonomıkanyń ósý qarqynyn arttyrý úshin qosymsha kózderdiń negizin qalaý.

Birinshi qarjy vıse-mınıstriniń aıtýynsha, osy mindet sheńberinde naqtylanǵan bıýdjet jobasynda 136,8 mlrd teńge kózdelgen, onyń 36,7 mlrd teńgesi - jolaýshylar vagondary parkin, sanıtarlyq tehnıkany jáne mashına jasaý salasynyń jobalaryn jańartýdy qarjylandyrý úshin óńdeý ónerkásibin qoldaýǵa, 21,1 mlrd teńgesi áýe parkin damytýǵa jáne mamandandyrylǵan áýe kemelerimen tolyqtyrýǵa, 17,1 mlrd teńgesi salymshylarǵa turǵyn úı qaryzdaryn berý jáne salymdar boıynsha syıaqylar tóleý úshin, 8 mlrd teńgesi Pavlodar jáne Aqtóbe oblystarynyń suranysqa ıe sýarmaly jerleriniń gıdromelıoratıvtik júıelerin rekonstrýksııalaýǵa, 7,2 mlrd teńgesi Jambyl oblysy halqynyń tabysyn arttyrý jónindegi pılottyq jobany iske asyrýǵa bólindi.

Úshinshi mindet. 4 toqsanǵa shuǵyl mindetterge arnalǵan Úkimet rezerviniń qolaıly deńgeıin qamtamasyz etý.

Kórsetilgen mindetterdi qarjylyq qamtamasyz etýdi shyǵystardy qaıta bólý jáne 94,9 mlrd teńge mólsherinde aǵymdaǵy jyldyń 9 aıynyń qorytyndylary boıynsha bıýdjet túsimderin túzetý jolymen júzege asyrý usynylady.

«Osy ózgeristerdi eskere otyryp, 2019 jylǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjettiń negizgi parametrleri bylaısha qalyptasty: túsimder – 10 663,5 mlrd teńge; shyǵystar – 12 028,1 mlrd teńge; bıýdjet tapshylyǵy – 1 364,6 mlrd teńge nemese jalpy ishki ónimge 2,1 %», — dep túıindedi B.Sholpanqulov.

Sońǵy jańalyqtar

Rýbl baǵamy quldyrady

Ekonomıka • Keshe

Uqsas jańalyqtar