Qazaqstan • 03 Qazan, 2019

Almatyda «Jol qurylysynyń ózekti máseleleri» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymı-konferensııa ótti

42 retkórsetildi

Postkeńestik elderdegi joldardy jobalaý tásilderi 50 jyldan astam jańartý kórmegen. Taptaýryn bolǵan bul normalardy zamanǵa saı jetildirý isinde Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń tyń talpynystary  halyqaralyq qaýymdastyq tarapynan qoldaý taýyp keledi. Bul týraly ınstıtýttyń 60 jyldyǵyn atap ótý aıasynda ótken halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııada aıtyldy.

Atalǵan ujym jyljymaly zerthana kómegimen 2013 jyldan beri 9081 shaqyrym avtomobıl joly men 545 kópir qurylysynyń dıagnostıkasyn júrgizip, jalpy uzyndyǵy 10284 shaqyrym respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldaryn pasporttaý isine qatysqan.

Instıtýt sońǵy jyldary kópir men jol qurylysyna, jóndeý jumystaryna arnalǵan jańa materıaldar men tehnologııalardy engize bastady. Búginde otandyq naryqtaǵy qurylys materıaldary men jańa býyn mehanızmderiniń alýan túrliligi ósýde. Olardy jappaı qoldaný  jol salasynyń normatıvtik baǵa quraýshy bazasyna jańa tehnologııalardy dereý engizýdi talap etedi. 2002 jyly ınstıtýt TMD boıynsha alǵash bolyp,  otandyq standarttardy sheteldik standarttarmen úılestirý máselesin sheshýge kirisken. Qazirgi ýaqytta 116 ulttyq standart úılestirilip úlgergen. «Tehnıkalyq retteý týraly» zańǵa sáıkes bes birdeı reglament ázirlense, 2014-2015 jyldar aralyǵynda keden odaǵynyń 11 memleketaralyq standarty daıyndalǵan.  

– 2010 jyldan bastap respýblıkanyń túrli aımaqtaryndaǵy avtomobıl joldarynyń jol jamylǵylary men jer tósemeleriniń sý-jylý rejımi zańdylyqtaryn zertteý boıynsha keshendi jumystar júrgizilýde. Jer tósemesindegi ylǵaldyń fazalyq aýysýyn eskerip, sońǵy elementter ádisin qoldana otyryp, jol qurylymdarynyń turaqty jáne turaqsyz temperatýralyq óristeriniń matematıkalyq modelderi ázirlendi. Asfaltbeton men bıtýmdardyń beriktigi, tózimdiligi, sozylǵyshtyǵy tereń zertteldi. Bul zertteýlerdiń nátıjesi 3 ǵylymı jańalyq; «Tómengi temperatýraly jaryqshaqtardyń paıda bolýy kezindegi asfaltbetondy jamylǵylardyń ózin-ózi uıymdastyrý zańdylyǵy» (2016j.), «Tutqyrserpimdi materıaldardyń tozý derstrýksııasy zańdylyqtary (Teltaev prınsıpi)» (2017j.) jáne ««Ártúrli az qýatty  bıtým shaıyrlarynyń asfalten men maıǵa aınalý qubylysy» (2019j.) ashýǵa múmkindik berdi. Bul álem boıynsha avtomobıl joldary salasyndaǵy tuńǵysh ǵylymı  jańalyqtar retinde endi, –  deıdi «QazjolǴZI» AQ prezıdenti Baǵdat Teltaev.

«QazjolǴZI» AQ seriktesteri atap ótkendeı, ınstıtýttyń materıaldyq-tehnıkalyq jáne ǵylymı bazasy elimizdiń klımattyq jaǵdaılaryn eskere otyryp, joldardy salý jáne kútip ustaý boıynsha úzdik sheshimder  qabyldaýǵa múmkindik beredi. Sońǵy jyldary ınstıtýtta zerthanalyq bazany jaqsartýǵa kóp kóńil bólinip keledi. Máselen, 2008 jyldan bastap AQSh, Ulybrıtanııadan, Germanııadan, Gollandııadan jáne Reseıden naqty kórsetkishter beretin, bıtým men asfaltbetondardy synaýǵa arnalǵan jańa quraldar-jabdyqtar  alynǵan.

Konferensııa qonaqtary ınstıtýttyń jyljymaly jáne stasıonarlyq zerthanalarymen tanysty. Sondaı-aq, tehnıkalyq týr aıasynda «Almaty-Qapshaǵaı», «Almaty-Qorǵas» avtomobıl joldaryndaǵy tólem alý júıesiniń jumysy sheteldik ǵalymdar nazaryna usynyldy. Eske salsaq, bıyl «QazjolǴZI» Qazaqstan jol ǵylymı-zertteý ınstıtýtyna 60 jyl tolyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Elimizde et qymbattady

Qazaqstan • Búgin, 12:28

Basylym basshylary - Erjuman SMAIYL (1948-2018)

Basylym basshylary • Búgin, 11:22

Baıaǵy jartas – bir jartas

Aımaqtar • Búgin, 10:56

Sońǵy kúnderdiń borany surapyl

Aımaqtar • Búgin, 10:15

Hımııalyq zattar qalaı retteledi?

Ekologııa • Búgin, 06:59

Áleýmettik nysandardy aralady

Úkimet • Búgin, 06:54

О́tinish-tilekter eskeriledi

Aımaqtar • Búgin, 06:51

Amanatqa qııanat júrmeıdi

Tanym • Búgin, 06:49

Qaraýsyz malǵa ury qas

Qoǵam • Búgin, 06:46

Tabysty jylystatýdyń joldary

Ekonomıka • Búgin, 06:40

Shańyraq nege shaıqalady?

Qoǵam • Búgin, 06:35

Júıeli jumys jalǵasady

Saıasat • Búgin, 06:33

Megapolıstegi mańyzdy jobalar

Aımaqtar • Búgin, 06:30

О́tkenge esep, erteńge baǵdar

Aımaqtar • Búgin, 06:28

О́ndiristi óńirde oń ózgerister bar

Aımaqtar • Búgin, 06:27

Atqarylǵan ister aýqymdy

Aımaqtar • Búgin, 06:24

Saqtyqqa salǵyrt emes

Qoǵam • Búgin, 06:20

Balalarǵa kúrdeli operasııa jasaldy

Medısına • Búgin, 06:18

«Sýpermen» Tikenektide turady

Qoǵam • Búgin, 06:15

Modernızmniń negizin qalaǵan

О́ner • Búgin, 06:10

Basty aqparat (19.02.2020)

Vıdeo • Keshe

Uqsas jańalyqtar