04 Qazan, 2019

Ulttyq dástúr joq jerde namys ta bolmaıdy!

88 retkórsetildi

Ulttyq dástúr, ótkenniń ónegesi ulyq­tal­maǵan jerde jetistikke de, jeńiske de jetý qıyn. Ásirese sport álemindegi ulttyq namystyń jóni bólek. Al aty ǵana ulttyq bolyp, ishki tirligi babalardyń ǵasyrlar boıy jalǵasyp kele jatqan ómir súrý daǵdysyn, tanymyn joqqa shyǵarar bolsa, osynaý beıbit zamanǵa, azattyqqa jetkizgen babalardyń erlikke toly kúres jolyna jasalǵan qııanat bolyp shyqpaı ma?!

Keshe Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev jaqynda kúres, boks, aýyr atletıka sport túrlerinen ótken álem chempıo­nattarynda ulttyq qurama komandalardyń kórsetken nátıjeleri boıynsha keńes ótkizdi.

«Nátıjeler kóńil kónshiterlik emes. Boks boıynsha jalpykomandalyq úshinshi oryndy aldyq, aýyr atletıka boıynsha – 12-shi, kúres boıynsha – 14-shi oryndamyz. Tek boks­shylardyń jalǵyz altyn medali bar. Mınıstr­lik, Ulttyq Olımpıada komıteti, federa­sııalar men demeýshiler jetkilikti qoldaý kórsetip otyr. Onda nege nátıje joq? Beıindi mınıstrlik bul jumysty durys úıles­tire almaı otyr. Sport – bútin bir eldiń ımıdji. Tokıoda ótetin Olımpııa oıyndarynda jaqsy nátıjeler kórsetý úshin qatelermen jumys isteńizder. Ýaqyt az qaldy», dedi B.Saparbaev.

Vıse-premerdiń aıtatynyndaı-aq bar, sońǵy kezde otandyq sport túrleri burynǵy jetistikterdi maldanyp keledi. Elimizde qazir sportqa qatysty barlyq jaǵdaı jasalǵan: mektepterdegi alýan túrli sport seksııalaryn aıtpaǵan kúnniń ózinde, buryn-sońdy bolmaǵan sport saraılary, bazalary, stadıondar, velotrekter, alýan túrli manejder, tennıs korttary bar. Tipti halyqaralyq standarttarǵa saı otandyq boksshylardyń daıyndalatyn irgeli ortalyǵy da bar Almatyda. Qudaıǵa shúkir, jattyǵýǵa, halyqaralyq jarystarǵa qatysýǵa qarjy da jetkilikti bólinedi. Onyń syrtynda álemdik dodalardan júldemen oralǵandarǵa mem­leketten beriletin syıaqydan bólek, ob­lys­tyq ákimdikter de ózderiniń syı-sııa­pa­tyn kór­se­tedi. Biraq sportshylardyń jaǵdaıyna nazar aýdarǵan saıyn jetistikteri keri ketip barady.

Keńes Odaǵynyń dúrildep turǵan kezinde boıynda ulttyq namysy týlaǵan Jaqsylyq Úshkempirov KSRO túgili tórtkúl dúnıeni moıyndatty. Olımpıada chempıony boldy, álem chempıony atandy. Ol kezde álem chem­pıony ataný túgili KSRO chempıony bolý úlken jetistik edi. Sondaı-aq qazaq halqy­nyń basqa jurttar arasynda eńsesi bıik, rýhy asqaq bolýyna Ámın Tuıaqov, Ǵus­man Qosanov, Ábdisalan Nurmahanov, Seıil­da Baıshaqov, Tımýr Segizbaev, Quralbek Orda­baev, Serik Qonaqbaev, Serik Nurqazov, Dáýlet Turlyhanov jáne taǵy basqa sańlaqtar erekshe úles qosty. Qazaqstandaǵy ǵana emes, qıyrdaǵy qazaqtardyń rýhyn aspandatyp, ulttyq maqtanyshtyń shoǵyn mazdatty.

Astanada kúres túrlerinen ótken álem chempıonatynan keıin Jaqsylyq kókem renjip sóıledi bir suhbatynda. Balýandarymyzdyń bir altyn ala almaǵanyna. Basqa elde bolsa bir sári, qazaqtyń bas qalasynda ótken álem chempıonatynda bas júldeden qur qalǵanymyz ataqty balýannyń namysyna tıgen edi.

Qudaı-aý, kúni keshe 2000 jyly Sıdneı Olımpıadasynda «Ar-ýa-aa-q» dep attandaǵan Ermahan Ibraıymovtyń daýysy jańǵyryp tur áli jadymyzda. Sol joly Ermahan men Bekzat Sattarhanov eldiń ánuranyn shyrqatsa, Bolat Jumadilov pen Muhtarhan Dildabekov kók týdy kókke jelbiretti. Qazaq boksy ondaı bıikke qaıta kóterile almaı keledi. Aıtpaqshy, osy Olımpıadanyń aldynda Qazaqstan boks federasııasynyń prezıdenti Nurlan Balǵymbaev qazaq jerinde ótken alqaly jıynda álemniń túkpir-túkpirinen jınalǵan bokstyń maıyn ishken marǵasqalaryna qarata búı degen-di: «bizdiń jigitterdiń soqqysyn asyra baǵalańyzdar demeımin, eń bastysy ózderine tıesili, laıyqty ǵana baǵasyn berseńizder jetedi!» Osy sózimen-aq О́teptiń uly tórtkúl dúnıeden jınalǵan tóreshilerge ultynyń kesek minezdiligin kórsetken-di. Al Sıdneıde ádiletti baǵasyn alǵan qazaq boksshylary bıik belesten kórindi. Ulttyq dástúrden qýat alǵan oǵylandardyń atoı salǵan Olımpıadasy edi ol!

Qazir sport salasy ulttyń rýhyn asqaqta­ta­tyn, namysty tý qyp kóteretin ordaǵa emes, kerisinshe ulttyq dástúrge qyryn qaraı­tyn­dardyń ortasyna aınalyp bara jatqandaı. О́z ustanymyndaǵylardy sportqa baýlý arqyly bolashaq urpaq úlgi etetin tulǵalar shoǵyryn qalyptastyrýdy murat tutqan ıdeologııa bar munda. Sport ıdeologııa degenge senbeısiz be? Ideologııa bolǵanda qandaı! Halyqty ózine baýrap alatyn ıdeologııa. Sol ıdeologııanyń tizgini dinı baǵyttaǵy tulǵalardyń shylaýynda ketken tárizdi búginde.

Babalarynyń dástúrli jolynan alystaǵan saıyn ulttyq namys ta, ulttyq rýh ta álsireı beretini anyq. Ulttyq namys pen ulttyq rýh álsirese jeńis pen jetistiktiń aýyly da alys­taı túsedi...

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Izgilik elshisi

Aımaqtar • Búgin, 17:38

Soltústik oblystarda boran bolýy múmkin

Qazaqstan • Búgin, 16:18

Kún energııasy Oralǵa jetti

Aımaqtar • Búgin, 15:46

«Aqyny aq Ertistiń – Qımadıden...»

Rýhanııat • Búgin, 12:46

Fýtbol: Makedonııamen teń oınadyq

Fýtbol • Búgin, 12:24

Kúlki kerýeni № 3

Rýhanııat • Búgin, 11:38

Eń qysqa áńgime. Jandos Júsipbek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:32

Eń qysqa áńgime. О́mirjan Ábdihalyquly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:29

Eń qysqa áńgime. Baýyrjan Babajanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:24

Dala úni Almatyda bastalady

Rýhanııat • Búgin, 10:19

Tekti sózdiń tóresi Almatydan bastalady

Aımaqtar • Búgin, 10:11

Taǵylymdy tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 09:36

Ǵylym qanatyndaǵy ǵumyr

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Moıynqumǵa ushaq qatynaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:29

«Para berme» chellendji bastaý aldy

Aımaqtar • Búgin, 09:27

Kásipodaq úzdikteri marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:26

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

Uqsas jańalyqtar