Qoǵam • 04 Qazan, 2019

Bastaýysh synyp muǵalimi er adam bolýy ersi emes

70 retkórsetildi

Jýrnalıstik jolda talaı janmen jolyǵasyń, keıbiri tipti esińde qalmaıdy. Biraq sonyń ishinde qanshama ýaqyt ótse de umytylmaıtyn, qaıta qurmetiń arta túsetin keıipkerler bolady. Sonyń birin elorda­nyń irgesindegi mektepten kezdestirdik.

Bir baǵdarlamaǵa sıýjet túsirýge barǵanbyz, dırektor bastaýysh synyptyń muǵalimine jańartylǵan baǵdarlama boıynsha suhbat beretinin eskertip qoıǵanyn aıtty. Kameramyz ben dıktofonymyzdy saılap, mektep basshysynan álgi muǵaliminiń qaıda ekenin suraımyz. Ol: «Mine, janyńyzda tur», dep er muǵalimdi kórsetti. Túsirý toby túsinbegen kúıi: «Bizge bastaýysh synyptyń muǵalimi kerek», dep naqtylap qoıamyz. Sonda muǵalim sózge aralasyp: «Men bas­taýysh synyptyń muǵalimimin», dep kúlimsiredi. Ustazdardyń kásibı merekesi qarsańynda 2 jyldan keıin Altynbek Muqyshevti «Úrker» sh­a­ǵyn aýdanyndaǵy №69 mektep-gımnazııasynan taýyp, sózge tarttyq.

«Búginde muǵalim bolyp júrgenim – bala kúndegi armanymnyń oryndal­ǵany. 2005 jyly el astanasyndaǵy gýmanıtarlyq kolledjdiń «Bastaýysh synyp muǵalimi» mamandyǵyna oqýǵa tústim. 4 jyl zymyraı ótip, aldymnan oqýshylar shyǵa kelgende tolqydym. Bala armanyma qol jetkizgendegi qýanysh sezimi jaýap­kershilikpen astasyp, qaınaǵan qazanǵa qoıyp kettik. Mine, bıyl osy qyzmette taban aýdarmaı jumys istep júrgenime 10 jyl tolypty», deıdi. Altynbektiń aıtýynsha, ata-analar er muǵalimdi kórgende, balasynyń synyp jetekshisi ekenin bilgende senimsizdikpen kúdiktene qarapty. Álbette ata-analardy da túsinýge bolady, er muǵalimdi, any­ǵynda bastaýysh synypqa sabaq beretin aǵaıdy alǵash kórgendegi bizdiń kúıdi keshken bolar. Sol sátte keıipkerimiz ata-analarǵa aldymen balasyn eń bolmaǵanda úsh kúnge qaldyrýyn, unamasa basqa synypqa aýystyryp alýyna bolatynyn aıtady. Al oqýshylar úsh kúnnen keıin muǵalimine baýyr basyp úlgeredi. Balasynyń tańdaýyna kónbeıtin ata-ana bar ma? Bolsa da qazir sırek-aý. Osylaısha, Altynbektiń qarip tanytqan balalary búginde joǵary synyptarda oqyp júr. Bul mekteptegi oqýshylar jergilikti ata-analar men mektep muǵalimderi úshin tájirıbe alańy ispetti. Joǵary synyp­taǵy muǵalimder bastaýysh synypta er muǵalimnen oqyǵan ul balalardyń tárbıesi áıel muǵalimniń synybynda bitirgenderge qaraǵanda jigerli, qajyrly, tózimdi keletinine kóz jetkizgen kórinedi.

Altynbek osy jyldar ishinde jumysymen qatar joǵary oqý ornyn da alǵashqy mamandyǵy boıynsha bitirip alǵan. Úsh balany tárbıelep otyrǵan áke óziniń kishi ulyn arnaıy er muǵalimge beripti.

– Bastaýysh bilim – bárimiz biletindeı, mektep ómirindegi jáne onan keıingi bilimniń negizin qalyptastyratyn mańyzdy kezeń. Bala osy kezde qalaı qalyptasty, keıin sol baǵytpen ketedi. Jalpy jaýapkershiligi ereksheleý sanalatyn bilim berýdiń bul satysyna er muǵalimderdi tartý úshin aldymen qoǵam qajettilik týdyrýy kerek. Ata-analar keýdeden ıtermeı, kerisinshe er muǵalimge múddeli bolýy kerek. Bul turǵyda zańdyq jaǵynan da qoldaý qajet. Aıtalyq, Eýropa elderinde er muǵalimder sany kóp, óıtkeni onda jalaqy joǵary jáne er muǵalimderge basymdyq beriledi. Al bizde er muǵalimder sanynyń kúrt azaıýy muǵalim mártebesiniń tómendeýi men aılyǵynyń azdyǵy­nan oryn alyp otyr. О́ıtkeni er adam – otbasynyń asyraýshysy, ol muǵa­limdikti qalasa da mol tabys tabatyn qyzmetke májbúrlikpen ketýi múmkin. Jańa zań qabyldanatyn 2020 jyldan bastap muǵalimderdiń mártebesi joǵarylaıtynyna seni­mim az. Jaqynda osy zań jobasy­nyń tujyrymdamasyn taldaýǵa biz sekildi jas mamandarmen qatar bilim salasynyń ardagerlerin de sha­qyrdy. Sonda bir aqsaqal: «Sonaý soǵys jyldarynda bir adamdy jaı ǵana muǵalimdik mamandyǵy bolǵany úshin qan maıdannan elge qaıtardy. Osydan 50 jyl buryn aýyldaǵy eki-aq adamda sońǵy úlgidegi kólik bolatyn, onyń biri – muǵalim. Men úshin muǵalim mártebesi degen – osy», dep edi. Budan artyq aıta almaımyn. Bir qyzyǵy, qandaı jaǵdaı bolsyn oqýshylarymsyz, osy qyzmetimsiz baqytym tolyspaıtyndaı kórinedi de turady, – deıdi keıipkerimiz.

№69 mektep-gımnazııasynyń dırektory Qusnı Qııashqyzy búgin­de ata-analardyń alǵysy men erek­she yqylasyna bólenip otyr­ǵan Altynbektiń mektepke kirip, oqýshylaryn kórgende ózin umy­typ ketetinin aıtady. «Bizdiń uıym – qanatqaqty mektep. Jańar­tylǵan baǵdarlama boıynsha áli qaı­naýy kem júıeni engizýde bizdegi pedagog­tardyń, sonyń ishinde Altynbektiń úlesi zor. Jarty joldan qosylǵan adam eshqashan ustaz bola almaıdy. Altynbek – ustaz bolýǵa jaratylǵan jan. Mundaı mamandarǵa eshqandaı kedergi tusaý bola almaıdy, sebebi olarǵa ózin osy qyzmetsiz elestetý múmkin emes. Qazir Altynbektiń synyp jetekshiligine bastaýysh synyptar boıynsha dırektordyń oqý-tárbıe isi jónindegi orynbasary qyzmetin qosa berdik. Ol osy satymen shektelip qalmaı, bolashaqta dırektor, ózge áriptesteriniń joǵyn joqtar halyq qalaýlysy sekildi iri de jaýapty mandattarǵa qol jet­kizetinine senimdimin. Biraq qan­daı bıikti baǵyndyrsa da bilim sala­synan qol úzbeıtinin sezemin. Sebebi oǵan muǵalimdik jaratylys­tan berilgen», deıdi dırektor. Q.Qııash­qyzynyń paıymdaýynsha, mektepterge er muǵalimderdi kóbirek tartý úshin úıinde otaǵasy retinde uıal­maı­tyndaı, saǵat sanyn kóbeıtip, jaýap­ker­shilik júkteý negizinde jalaqy­syn arttyryp, senim artý arqyly jumysqa shabytyn oıata bilý kerek.

P.S. Elimizde er muǵalimderdiń jetispeýshiligi keıingi jyldary kóp kóteri­lip, orny oısyrap turǵany anyq baıqala bastady. Bilim jáne ǵylym mınıstr­liginiń deregi boıynsha, Qazaqstandaǵy 301 217 pedagogtyń 59 528-i, ıaǵnı nebári 19 paıyzy – er muǵalimder. 2012 jyly senator Murat Baqtııaruly: «Elimizde 292 myń muǵalim bar, onyń 234 myńy nemese 80 paıyzy – áıelder», dep dabyl qaqqan edi. Minekeı, 7 jyl ótti – eshteńe ózgergen joq. Al biz keıipkerimizdiń osy bir ǵajaıyp qyzmetin basqa mamandyqqa almastyrmaı, zeınet jasyna deıin úzdiksiz jalǵastyrýyna tilektespiz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Barlyq másele ashyq aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 06:56

Tenderdi maıshelpek kóredi

Saıasat • Búgin, 06:55

Týrızm – tabys kózi

Parlament • Búgin, 06:53

Qıyrdaǵy qaıyrymdy qazaq

Qoǵam • Búgin, 06:45

Mýzykalyq mádenıet – mektepten

Rýhanııat • Búgin, 06:36

Turǵyndardyń talap-tilegi taldanady

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Azııanyń úzdigi atandy

Aýyr atletıka • Búgin, 06:30

Kúnine bir jaqsylyq jasa!

Rýhanııat • Búgin, 06:27

Shákirtteri birinshi oryndy bergen emes

Aımaqtar • Búgin, 06:25

Mýzeı qory tolyqty

Rýhanııat • Búgin, 06:23

О́tinishter partııa nazarynda

Aımaqtar • Búgin, 06:20

Jańa jolda júz aqaý

Qoǵam • Búgin, 06:17

Qurylysty aıaqtaýǵa kepildik bar

Qoǵam • Búgin, 06:17

«Klassıkter» úshinshi oryn aldy

Sport • Búgin, 06:15

Almaty, 1921 jyl, 8 maýsym

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Jańa energııa blogy iske qosylady

Ekonomıka • Búgin, 06:00

Qaıran, Qumsaı!..

Rýhanııat • Búgin, 05:31

Soltústik shuǵylasy

Rýhanııat • Búgin, 05:25

Qashqan sarbaz ustaldy

Qazaqstan • Búgin, 05:05

Baqylaý barynsha kúsheıtildi

Saıasat • Búgin, 05:05

Japon ıeni: keshe jáne búgin

Ekonomıka • Búgin, 05:05

Negizsiz tekserý – kásipke kedergi

Aımaqtar • Búgin, 05:05

Joldama úshin judyryqtasady

Kásipqoı boks • Búgin, 05:00

Uqsas jańalyqtar