Qazaqstan • 04 Qazan, 2019

«Serpinniń» baǵytyn tek soltústik óńirlerge bursaq...

23 retkórsetildi

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen bes jyldan beri iske asyrylyp kele jatqan «Máńgilik el jastary – ındýstrııaǵa!» – «Serpin-2050» áleýmettik jobasynyń maqsaty ishki kóshi-qondy retteý arqyly jumys kúshi tapshy, joǵary jáne kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndaryndaǵy stýdentter sany az óńirler men artyq jumys kúshi bar, joǵary jáne kásiptik-tehnıkalyq oqý oryndarynda oryn jetispeıtin óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyndaǵy teńgerimsizdikti boldyrmaý ekeni málim.

Bul baǵdarlama óńirlerdiń yn­ty­maq­tastyǵyn, olardyń turǵyn­da­rynyń ózara qarym-qatynasyn kúsheıtip, tutastaı alǵanda, halqymyzdyń birligin ny­ǵaıtýǵa da oń yqpalyn tıgizip otyr­ǵan­dyǵy anyq.

Sonymen qatar Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ústimizdegi jylǵy 17 mamyrda ótkizgen eńbek jáne jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jıynda atap kórsetkendeı, «Serpin» baǵdarlamasynyń tıimdiligin arttyrý kerek. Máselen, osy baǵdarlamany iske asyrýǵa byltyr respýblıkalyq bıýdjetten bólingen 9,5 mıllıard teńge qarjynyń jumsalý tıimdiligi eshqandaı syn kótermeıdi. Sebebi «Serpin» áleýmettik jobasy boıynsha ýnıversıtetter men kásiptik-tehnıkalyq kolledjderdi támamdaǵan túlekterdiń ózderi bilim alǵan óńirlerde jumysqa ornalasýy qanaǵattanarlyqtaı emes: 2018 jyly joǵary oqý oryndaryn bitirgen alǵashqy túlekterdiń 23 paıyzy ǵana oqyǵan óńirlerinde jumysqa ornalasqan. Sondaı-aq kolledjderdi támamdaǵan serpindik túlekterdiń 24 paıyzy ǵana ózderi bilim alǵan óńirlerde jumysqa qalǵan.

Mysal úshin, M.О́temisuly atyn­da­ǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnı­ver­sı­te­tin 2018 jyly bitirgen 145 túlektiń 24-i ǵana oblys aýmaǵyndaǵy bilim berý uıymdarynda jumys isteýde, ıaǵnı 16,5 paıyzy ǵana. Sol jyly kolledj bitirgen 113 túlektiń ishinde 6 túlek qana Jaıyq óńirinde qalǵan, ıaǵnı 5 paıyzy ǵana.         

Taǵy bir nazar aýdararlyq jaıt – «Serpin» áleýmettik jobasy men jumys kúshi artyq óńirlerdiń turǵyndaryn jumys kúshi tapshy óńirlerge qonys aýdarý baǵdarlamasynyń maqsaty bi­reý bolǵanymen, olardyń arasynda sáıkessizdik bar. Atap aıtqanda, «Serpin» baǵdarlamasy boıynsha Almaty, Jambyl, Qyzylorda, Mań­ǵys­taý jáne Túrkistan oblystary mek­­tep­teriniń túlekterin basqa 9 oblysta oqytý kózdelgen bolsa, qonys aýda­­rý baǵdarlamasy boıynsha atalǵan oblystardan qonys aýdarýshylardy qabyldaýshy óńirler bolyp jumys kúshi tapshy ári demografııalyq jaǵdaıy máz emes 4 oblys aıqyndalǵan.

 Osy rette «Serpin.kz» saıtyndaǵy aqparatty sózbe-sóz keltirsek, «búgingi kúni bul jobanyń damýyna keıbir aımaqtardan qatysýǵa qarsylyq bil­di­rý­le­ri kedergi jasap jatqanyn da aıta ketý kerek». Bizdińshe, jumys kúshi jetkilikti, demografııalyq jaǵdaıy tómen emes óńirlerdiń «Serpin» áleýmettik jobasyna onsha yqylas tanytpaýyn túsinýge bolady. О́ıtkeni olar eń aldymen jergilikti mektep túlekteriniń óńirlik ýnıversıtetter men kolledj­derge túsip, mamandyq alýlaryna jáne keıin jumysqa ornalasýyna múddeli.

«Serpin» baǵdarlamasy boıynsha oqýǵa túsken stýdentterdi jataqhanamen qam­tamasyz etý máselesi de tolyq sheshi­min tappaı otyr. Mysaly, 2018-2019 oqý jylynda M.Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnı­ver­sıteti ońtústik óńirlerden kelgen 260 stýdentke jataqhanada oryn bol­ma­ǵandyqtan, olar úshin Petropavl qala­syndaǵy jeke páterlerdi jaldaýǵa máj­búr bolǵan. Sol úshin ýnıversıtettiń óz qarajaty esebinen serpindikterdiń árqaı­sysyna aı saıyn 15 myń teńgeden aı saıynǵy jalpy somasy 3,9 mıllıon teńge ótemaqy tóleýge týra kelgen.

Osyǵan oraı, Úkimettiń qaraýyna mynadaı usynystardy engizdik.

«Serpin» áleýmettik jobasyn jumys kúshi artyq óńirlerdiń turǵyndaryn jumys kúshi tapshy óńirlerge qonys aýdarý qarastyrylǵan «Eńbek» nátı­je­li jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵ­dar­la­masymen sáıkestendirý qajet. Atap aıtqanda, «Serpin» baǵdarlamasyna qa­tysatyn oblystardyń sanyn qys­qar­typ, tek jumys kúshi artyq óńir­ler­diń turǵyndaryn qonys aýdarý kózdelgen jumys kúshi tapshy 4 óńirdi – Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryn ǵana qaldyrǵan jón.

Sondaı-aq qonys aýdarýshylardyń otba­sylaryndaǵy mektep bitirýshi tú­lek­­terge «Serpin» áleýmettik jobasyna birinshi kezekte qatysý quqyǵyn ber­gen jón. Bul osyndaı balalary bar qonys aýdarýshy otbasylardyń barǵan óńir­lerinde turaqtap qalýyna oń áserin tıgi­zetin qosymsha áleýmettik qoldaý bolar edi.

«Serpin» áleýmettik jobasy boıynsha oqýǵa túsýshilerdi qabyldaıtyn ýnıversıtetter men kolledjderdiń stýdenttik jataqhanalaryndaǵy oryn jetispeýshiligi problemasyn arnaıy qarastyryp, ony sheshý úshin qajetti sharalardy qoldaný qajet. Bul prob­lemany oqý oryndary men jergilikti stýdentterdiń múddelerin eskere otyryp, olarǵa teris áserin tıgizbeıtindeı etip sheshken jón.

 

Káribaı MUSYRMAN,

Parlament

Májilisiniń depýtaty,

Nur Otan partııasy

fraksııasynyń múshesi

 

Sońǵy jańalyqtar

Elin órge súıreıtinder

Rýhanııat • Búgin, 07:06

«Bul – bizdiń azamattyq paryzymyz»

Aımaqtar • Búgin, 07:03

Bas qala áýejaıynyń kody ózgerdi

Qazaqstan • Búgin, 06:59

«Talıban» kelissózden bas tartty

Álem • Búgin, 06:48

Tórimizde turýy tıis

Abaı • Búgin, 06:46

Uly mura – ult muraty

Abaı • Búgin, 06:42

Abaıdyń aınalasyna adal bolsaq...

Abaı • Búgin, 06:40

Azııanyń ahýaly qandaı bolmaq?

Álem • Búgin, 06:39

Tutqadaǵy tazalyq

Qoǵam • Búgin, 06:33

Tasqynǵa monıtorıng júrgizildi

Aımaqtar • Búgin, 06:31

Jaman indet janaza kezinde juqqan

Koronavırýs • Búgin, 06:27

Jumyssyzdar qoldaýǵa muqtaj

Parlament • Búgin, 06:25

Call-ortalyqtardyń jumysy qyzý

Qoǵam • Búgin, 06:19

Birlese bilgen el bárin jeńedi

Elbasy • Búgin, 06:04

Uqsas jańalyqtar