Rýhanııat • 04 Qazan, 2019

Mańǵystaýda Ábish Kekilbaıulynyń toıyna daıyndyq keń aýqymda júrgizilip jatyr

180 retkórsetildi

Mańǵystaýda Qazaqstannyń Eńbek Eri, memleket jáne qoǵam qaıratkeri, jazýshy Ábish Kekilbaıulynyń 80 jyldyǵyna daıyndyq jumystary óz shegine jaqyndap qaldy. Qazaq dalasynyń barlyq qyry men oıy turmaq, shetelderden qonaqtar keletin ataýly kún qazan aıynyń 10-y men 12-i aralyǵyna belgilengen. Iri, aıtýly sharalar sol kúnderdiń enshisine jazylǵanmen, Mańǵystaýda mektepter men kitaphanalarda, oqý oryndarynda, mádenıet mekemelerinde Á.Kekilbaıulynyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty baıqaýlar, keshter men kórmeler, «Ábish oqýlary», «Jas aqyndar músháırasy», sondaı-aq shyǵarma jazý saıystary ózge de sharalar bastalyp ketkeli biraz. Osy oraıda jazýshy toıyna daıyndyq barysy týraly jaýapty oryndardyń basshylaryn tyńdaǵan edik.

Rýhanııattyń toıyn laıyqty ótkizemiz

– Ábish Kekilbaıulynyń toıy – eldiń, rýhanııattyń toıy. Son­dyq­tan osy deńgeıge laıyqty etip ótkizý – bas­ty maqsatymyz jáne mindetimiz. Qa­zirgi tańda ataýly kúnge az-aq ýaqyt qaldy, sol sebepten daıyndyq ju­mys­taryn pysyqtap, óz máresine jet­ki­ze tııanaqtaýdamyz. Zańǵar jazýshy Á.Kekilbaıulyn halyqaralyq deń­geıde tanytyp, dáripteý maq­satyndaǵy sharaǵa jazýshy­men áriptes bolǵan ádebıet jáne óner qaıratkerleri, shyǵar­ma­­laryn birneshe tilge aýdar­ǵan aýdarmashylar, sondaı-aq Eý­ro­pa, Japonııa, Túrkııa mem­leketi men kórshiles Reseı eli­nen ǵalym, zertteýshiler shaqy­ry­la­dy. Sharaǵa elimizdiń Má­de­nıet mınıs­tr­ligi qoldaý kór­setýde, deıdi Mańǵystaý oblys­tyq má­den­ıet basqarmasy bas­shysy P.Sarmýrzına. Shara ba­rysynda Aqtaý qalasynda Ábishke arnalǵan má­denı orta­lyq kesheniniń aldynda ornalasatyn eskertkishtiń jáne oblystyq ólketaný mý­zeı­iniń ashylý saltanaty ótip, túrli sporttyq oıyndar, qazaqsha kúresten respýblıkalyq týrnır ótkizi­ledi. Sondaı-aq res­pýb­lı­kalyq Arda­ger­ler keńesiniń kósh­peli otyrysy ótip, birinshi halyq­aralyq «Ábish álemi» teatr festıvali bas­talady. Bul festıval óziniń repertýarymen, ıaǵnı qoıylymdardyń ereksheligimen tánti etetin bolady. Mańǵystaý obly­sy ákiminiń tapsyrmasy­men «Ábish oqýlarynyń» jeńim­paz­da­ry­na, fılologııa jáne jýrnalıstıka salasynda jaqsy nátıje kórsetip júrgen stýdentterge Ábish Kekilbaıuly atyndaǵy shá­kir­­t­aqy taǵaıyndalmaq.

 

Halyqaralyq kongress – mazmundy oılar minberi

– Á.Kekilbaıulynyń 80 jyl­­dy­ǵy­na arnalǵan ádebıet jáne óner qaı­rat­kerleriniń ha­lyq­­aralyq kongresin ótkizý Mań­ǵys­taý óńirindegi irgeli oqý orny Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı mem­le­kettik tehnologııa­lar jáne ınjınırıng ýnıversıtetine júk­teldi. Bul biz úshin úlken qýa­nysh, zor abyroı. Uly jazýshy bizdiń ýnıversıtet úshin, bizdiń stý­­­dentterimiz úshin qashanda asqaq. Ýnıversıtette ashylǵan «Ábish Kekilbaıuly atyndaǵy oqý kabıneti» jazýshynyń áde­bı murasyn oqyp-úırený men zert­tep-zerdeleýge arnalǵan oqý ortalyǵy bolyp tabylady. «Qazaq fılologııasy» kafed­ra­synyń professor-oqytý­shy­la­­ry qalamger murasyn zerdelep, monografııalar men oqý qu­raldaryn jarııalaýda. Bilim alý­shy­lardyń kúshimen jazý­shy­nyń ádebı murasyn zertteýge arnalǵan magıstr­lik dıssertasııalar men dıplom jumystary oryndalýda. Oqý-jumys jospary boıynsha «Qazaq tili men ádebıeti» bakalavrıat mamandyqtaryna «Ábish­taný» kýrsy oqytylyp keledi, jyl saıyn dástúrli túrde «Ábish oqý­lary» ótkizilip turady.

Á.Kekilbaıuly shyǵar­ma­­­shy­ly­ǵynyń álemdik kór­kem keńis­tik­tegi orny men onyń adamzattyń rýhanı damýyna ózindik yqpalyn qa­­zir­gi ǵylymı paradıgma­da zer­deleý maqsa­tyndaǵy kon­fe­rensııa álemdik ádebı ke­ńis­tiktegi Á.Kekilbaıuly fe­no­­­meni, Á.Kekilbaıuly shy­ǵar­­malaryndaǵy tildik tanym, táýelsizdik konteksindegi Á.Kekil­­baıulynyń saıası-áleý­met­tik qyz­meti jáne Á.Ke­kilbaıuly jáne qazaq tarı­hy­nyń máseleleri, sondaı-aq Á.Kekil­baıuly tanymyndaǵy Adam jáne Jaratylys konsep­sııa­sy baǵyttary bo­ıynsha óte­di. Ádebıet jáne óner qaı­rat­kerleriniń halyqaralyq kong­re­si jazýshy ómirin tereń tanyp, shyǵarmalaryna degen tanym kókjıegin keńeıtetin shara bolady dep kútemiz. Sharada elimizdiń belgili ǵalymdary men ádebıetshileri «Á.Kekilbaıuly jáne qazirgi qazaq ádebıeti», «Ábish Kekilbaıulynyń tulǵa retinde qazaq rýhanııatyndaǵy orny», «Á.Kekilbaıuly shyǵar­ma­larynyń tarıhı astary» syndy ózekti taqyryptarda baıandama jasap, oqyrmandardyń, ási­rese jastardyń Ábishti tanı túsýine zor maǵlumat beretin bolady, deıdi Sh.Esenov atyndaǵy KMTjIÝ rektory B.Ahmetov.

 

Týǵan jeri tekti ulyn ulyqtaıdy

Bul jóninde О́ńirlik kommýnıkasııa­lar qyzmeti alańynda ótken brıfıngte Ondy aýylynyń ákimi B.Balapan málimdegen edi.

– Ábish Kekilbaıulynyń týǵan je­ri Ondy aýylynda jasalynyp jatqan qurylys jumys­ta­­­r­y­na toqtalsam, Ondy aýylyna kire­beristegi 8 shaqyrym jolǵa «MKDSM» jaýapkershiligi shekteýli serik­testigi jóndeý ju­­mystaryn júr­gizip jatyr. Á.Kekilbaıuly atyndaǵy orta mektepke «Nurly jol» jaýap­ker­shi­ligi shekteýli seriktestigi jón­deý jumystaryn júrgizýde. Jylý qa­zan­dyq­tary aýystyryldy, avto­turaq orna­tyldy, tas taqtaısha tóse­lip, ju­mystary aıaqtaldy.

«Aı-Ana» memorıaldy keshe­nin aǵymdaǵy jóndeý jáne «Qu­lyn­shaq» balabaqshasynyń jón­deý jumystary aıaqtaldy. Á.Kekilbaıuly atyndaǵy parkti jón­deý jumystary boıynsha 500 sharshy metr jerge tas taqtaısha tóselip, sý qubyry tartylyp, qorshaýy aýystyrylýda. Ortalyq parkti sýlandyrý, aǵymdaǵy jóndeý, abattandyrý, park ishindegi obe­lıs­kini jóndeý jumystary júrdi, qubyr tartylyp, 500 sharshy metr jerge tas taqtaısha tóselip, aǵashtary butaqtalyp, jańa­dan qaqpa ornatyldy.

 Ashyq sport alańyna «Nurly jol» jaýapkershiligi shek­teýli serik­testigi jóndeý ju­mystaryn júr­gizip jatyr. «Qyzyl tam» bulaǵy basyn abattan­dyrý ju­mys­taryna 6,3 mln teńge bólinip, bulaqtar basy tabıǵı taspen órilip, qorshaýy salynyp, tas tóseý, jaryq tartý jumystaryn júrgizdi.

Ondy meshiti qurylysy aıaq­ta­lýǵa jaqyn. Ishki jumystary, esik, terezesi salynyp, syrtqa tas tóseý, sharbaq qalaý jumystary júrýde.

Ákimshilik ǵımaratyn aǵym­daǵy jóndeý jumystaryn «Aq­dáý­let» jaýap­­ker­shiligi shekteýli serik­tes­tigi jasap shyqty. Ondy aýy­­ly­na kireberistegi kóshe be­tin­degi 50 tur­ǵyn úı men 8 saý­­da núkteleri ıe­le­ri­men kez­de­sip, turǵyn úıler men saýda nysandarynyń syrtyn, shar­baq­ta­ryn árleý jumystaryn júr­gizý týraly túsindirme ju­mys­ta­ry júrgizildi. Qazirgi kezde 40 tur­ǵyn úı, 6 kásipkerlik nysan árleý jumystaryn júrgizdi.

Ondy mektebine Ábish Ke­kil­baı­ulynyń aty berilgeli mek­­tepte Res­pýb­lıkalyq Ábish oqýlary baıqaýy eki ret ótki­­zil­gen. Baıqaýǵa 14 oblys­tan qatysýshylar keldi. Son­daı-aq zańǵar jazýshynyń atyn­daǵy mek­tep­tiń aldyna kemeń­ger tulǵanyń keýde músini qoıy­la­tyn bolady. Bıiktigi 3 metr bıýsttiń músini tas­tan qashalyp, al tuǵyry granıtten jasalýda, deıdi ol.

Aýyldaǵy jóndeý júrgizilip, qu­rylysy salynyp jatqan nysandardy respýblıkalyq dárejedegi qonaqtardyń qatysýymen ashý josparlanǵan. Sondaı-aq, ult­tyq sport túrlerinen jarys­tar uıymdastyrylyp, Ábish pen Farıza shyǵarmashylyǵyna ar­nal­ǵan respýb­lı­ka­lyq deń­geı­degi «Sóz ben Saz» baǵ­dar­la­masy ótkizilmek. Mańǵystaý aýdanynyń ortalyǵy Shetpe selosynda 30-ǵa jýyq úı tigilip, merekelik asqa bir mezgilde 2000 adam qatysady degen jospar bar.

Mańǵystaý oblysy

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Atyraýlyq sarbazdar áskerge attandy

Aımaqtar • Búgin, 17:27

Almatyda taǵy da jylý qubyry jaryldy

Qoǵam • Búgin, 16:20

Jambylda aǵash kóshetteri otyrǵyzyldy

Aımaqtar • Búgin, 16:02

Taldyqorǵanda tekstıl shyǵarylady

Aımaqtar • Búgin, 15:42

Eń qysqa áńgime. Qanat Ábilqaıyr

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:33

Eń qysqa áńgime. Arman Álmenbet

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:26

Kúlki kerýeni № 2

Rýhanııat • Búgin, 10:27

Qylqalamnyń ushynda – Qaraǵandy

Rýhanııat • Búgin, 09:48

«Qoıanqasqa» tulpar top jardy

Rýhanııat • Búgin, 09:11

Qazan meshitiniń úlgisin tańdapty

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Qazaq dastarqanynan dám tatty

Aımaqtar • Búgin, 09:03

Baqyt Bókebaev: Bekzat óner belesteri

Rýhanııat • Búgin, 08:59

Aqyn qalamyndaǵy akademık beınesi

Rýhanııat • Búgin, 08:56

Baıanǵalı týraly baıan

Rýhanııat • Búgin, 08:52

Joldyń jaıy qalaı: Mamandar jetispeıdi

Aımaqtar • Búgin, 08:50

Semizdik túrli syrqatqa sebepshi

Qoǵam • Búgin, 08:39

«Nurly kósh» kúnin belgilesek...

Qoǵam • Búgin, 08:35

Jańa aıaldamaǵa jany qas

Aımaqtar • Búgin, 08:31

Jańaózende jańa joba bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 08:24

Taǵzym men taǵylym toǵysqan toı

Rýhanııat • Búgin, 08:19

Bizdiń belsendiligimiz de mańyzdy

Qoǵam • Búgin, 08:16

Ekonomıkada turaqty ósim bar

Ekonomıka • Búgin, 08:06

Kraýdfandıng qazaqqa da jat emes

Qazaqstan • Búgin, 08:00

Elbasy Qyrǵyzstan basshysymen kezdesti

Saıasat • Búgin, 07:56

Uqsas jańalyqtar