Ekonomıka • 07 Qazan, 2019

Eksportty ulǵaıtýǵa múmkindik mol

28 retkórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2 qyrkúıektegi Qazaqstan halqyna Joldaýynda jańadan qurylǵan Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligine taýarlarymyzdy eksportqa shyǵarýǵa úshin qolaıly jaǵdaı jasaýdy tapsyrǵan bolatyn. Prezıdent tapsyrmasynyń oryndalý barysy men aldaǵy josparlary týraly Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar alańynda Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Qaırat Tórebaev baıandap berdi.

Spıkerdiń aıtýynsha, eń aldymen shekaralas Reseı, О́z­bekstan, Qyrǵyzstan, Túrik­men­stan jáne Qytaı naryqtarynda saýda jasaý qajet. Bul elder­men transshekaralyq yntymaq­tastyq úshin barlyq quqyqtyq jaǵdaılar jasalǵan.

«2022 jylǵa qaraı Qazaq­stan­nyń shıkizattyq emes ekspor­tynyń kólemi 1,5 esege arta­dy. О́tken jyldyń qorytyn­dysy boıynsha Reseımen saýda aınalymynyń úlesi Qazaq­standaǵy jalpy saýdanyń 19,5 paıyzyn, ıaǵnı 18,5 mlrd AQSh dollaryn, Qytaımen – 12,3 paıyzyn, ıaǵnı 11,7 mlrd dollardy qurasa, О́zbekstanmen 40 pa­ıyz­ǵa ósip, 2,9 mlrd dollarǵa, Qyr­ǵyz­stanmen 1 paıyzǵa ósip, 900,5 mln dollarǵa, Túrikmenstanmen 0,1 paıyzǵa ósip, 98,1 mln dol­larǵa jetti», dedi vıse-mınıstr.

Qazaqstan Reseı Fede­ra­sııasynyń birqatar óńiri úshin basty saýda áriptesi bolyp tabylady. Bizdiń eldiń 7 oblysy men Reseıdiń shekaralas 11 óńiri arasyndaǵy saýda aınalymy ótken jylǵy syrtqy saýda aınalymnyń 10 paıyzyn qurady. Eki eldiń shekaralas óńirlerindegi saýda kólemi 2018 jyly 1,5 paıyzǵa ósti.

Atap óterlik bir qýanyshty jaǵdaı, Reseıge shyǵaratyn óń­delgen ónimderimiz eksportynyń 18 paıyzǵa óskeni boldy. Shı­kizattyq emes eksporttyń artý qarqynyn kórsetetin bul derek Qazaqstan taýarlarynyń kórshi elderde básekege qabiletti ekendigin bildiredi.

Búginde Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi shıkizattyq emes eksportty jandandyrý maqsatynda jetkiziletin taýarlar men qyzmetterdiń túrlerin keńeıtý boıynsha jumystar júrgizýde. Nátıjesinde, Qazaq­stannyń eksportqa shyǵarý úshin áleýeti bar taýarlar túrlerin aıqyndady. Saýda jáne ıntegrasııa vıse-mınıstri Qazaqstan kórshi memleketterge qandaı taýarlardy saýdalaı alatynyn tizip berdi. «Máselen, biz Reseıge baǵyttalǵan eksportty 87 taýarlyq pozısııaǵa deıin arttyra alamyz. Qazaqstandyq naryqtan Reseıge metall, hımııa ónerkásibiniń taýarlary, azyq-túlik, ýran men basqa da taýarlar tartymdy. Biz olarǵa 245,6 mln dollardyń taýaryn tasymaldaı alamyz. Sol sekildi, Qytaıǵa quny 1,6 mlrd dollarlyq 60 taýar túrin jibererlik áleýet bar. Atap aıtqanda, ol jaqqa temir men bolattyń ılemdelgen túrin, jartylaı fabrıkattar men ýran, kúkirt, bıdaı, maı ónimderin, kondıterlik ónimderdi shyǵara alamyz. Odan bólek, Qytaıǵa bizdiń elden buryn aparylmaǵan oksıd, sement, metaldyń bólek túrleri sekildi teń taýardyń 30 túrin saýdalaýǵa múmkindik bar», de­di vıse-mınıstr. Onyń aı­týynsha, qazaqstandyq kásip­kerler Tú­rikmenstanǵa quny 123 mln dol­larǵa teń taýardyń 40 tú­rin, О́z­bekstanǵa 210 mln dol­lar­lyq 70 taýar túrin shyǵara alady.

Osy rette vıse-mınıstr Reseı naryǵyna taýar shy­ǵa­ratyn otandyq kompanııalardyń jekelegen problemalaryna da toqtalyp ótti.

«О́zderińiz biletindeı, Reseı úlken memleket bolǵandyqtan, onda sapaly taýar shyǵaratyn kompanııalardyń sany óte kóp. Sondyqtan sapaly taýarlarmen birinshiden básekelestikke túsý kerek. Odan bólek, basqa memleketterden ımporttalatyn taýarlar da bar. Olarmen da bá­seke qyzý bolýy tıis. Úshin­shiden, olardy utqannan keıin ǵana kedergiler paıda bolýy múmkin. Máselen, Reseı nary­ǵyna taýar shyǵaratyn qazaq­standyq «Zenchenko» kompanııa­sy ol eldiń saýda sórelerinde tek 2-3 paıyzdyq múmkindik beri­le­tinin aıtqan edi. Bul boıyn­sha biz Ulttyq ekonomıka mı­nıs­tr­ligimen jumys júrgizdik. Má­sele tekserilip jatyr», dedi ol.

Vıse-mınıstrdiń aıtýyna qaraǵanda, qazaqstandyq bılik otandyq kompanııalar betpe-bet kelgen máselelerdi sheshýge tyrysady. «Kóptegen kompanııa bizge problemalaryn aıtpaıdy. О́ıtkeni olar kelesi joly RF bazarlarynda taýarymyzdyń joly jabyla ma dep qorqady. Jalpy, Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi qazaqstandyq taýarlardyń shetelde ótkizilýine múddeli. Biz kásipkerlerimizdiń múddesin qorǵap, barlyq túıindi máselelerdi sheshkimiz keledi. Alaıda ol problemalar týraly qoryqpaı aıtý kerek. Máselege keziktiń be, sabyrly túrde su­raq­tardy pysyqtap, ortaǵa salý qajet. Sonda ǵana bizde árip­tes­terimizge qarsy naqty argýmentter­men shyǵa alar edik. Bálkim, bir jerde tehnıkalyq qa­telik bolýy múmkin, bir jerde tipti túsinispeýshilik týyndaǵan bo­lar. Sol sebepti bizdiń taýar­dy kórshi elderdiń naryqtary qol­­dan kirgizbeı otyr deýge bol­maı­dy. Árbir jaǵdaıdy jeke-je­ke qarastyrǵan abzal», dedi vıse-mınıstr.

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Elıtaly kezeńge joldama aldy

Sport • Búgin, 09:58

Eki qola medal enshiledi

Boks • Búgin, 09:57

«Barystyń» qarqyny qatty

Hokkeı • Búgin, 09:52

Kıprdi de jeńe almadyq...

Fýtbol • Búgin, 09:51

Galbadrah bolmasa qaıter edik?!

Sport • Búgin, 09:49

«Qara altyndy» qapysyz aǵyzǵan

Qazaqstan • Búgin, 09:44

Qyz áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Qaıtalanbas qymyz dámi

Qazaqstan • Búgin, 09:33

Rýhanı jańǵyrǵan aýyl

Rýhanııat • Búgin, 09:28

Ekijaqty kelisimge qol qoıyldy

Qazaqstan • Búgin, 09:26

Tálim men tájirıbe ushtasqan uıa

Qazaqstan • Búgin, 09:10

Jambyldyqtardyń jarqyn jobasy

Aımaqtar • Búgin, 08:36

Joshy ulysynyń joǵalǵan shaharlary

Rýhanııat • Búgin, 08:31

Úılestirý keńesiniń kezekti basqosýy

Qazaqstan • Búgin, 08:27

Túgel túrkini túgendegen

Álem • Búgin, 08:20

Katonqaraǵaıdy qalaı saqtap qalamyz?

Qazaqstan • Búgin, 08:12

«Dostastyq vızasyn» engizýdi usyndy

Prezıdent • Búgin, 08:03

Taldyqorǵanda 5 myń aǵash otyrǵyzyldy

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Keı óńirlerde aýa-raıy ózgeredi

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Iesiz zyndan. Dıdar AMANTAI

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Senatorlar senbilikke shyqty

Qazaqstan • 12 Qazan, 2019

Uqsas jańalyqtar