Aımaqtar • 07 Qazan, 2019

Túıirshik otyndy tutyna bastady

12 retkórsetildi

«Qostanaı jylý energetıkalyq kompanııasy» MKK kómir men kógildir otynnan birtindep bas tart­paq. Bul jóninde atalǵan uıym ókilderi arnaıy uıym­das­­tyrylǵan baspasóz máslıhatynda málim etti. Kásip­oryn aldaǵy ýaqytta túıirshik otyndy paıda­lanbaq nıette.

Pellet dep atalatyn otyn kádimgi ósimdik qal­dyq­­tarynan jasalady eken. Ási­rese saban men qa­mys­tan jaqsy otyn shy­ǵady. Otyn­nyń bul túri tabıǵı sanalady. Eń bastysy arzan.

– «Qyzyl partızan» el­di­ mekenindegi №8 jylý qa­zandyǵyn túıirshik otynmen jaǵylatyn etip qaıta jabdyqtadyq. Taǵy bir jylý qazandyǵyn aldyrǵaly jatyrmyz. Pellet ósimdik shı­kizatynan jasalady. Kó­­­bine qamys, shóp, saban qol­danylady. Shı­kizat ny­ǵyz­dalyp, túıirshik­teledi. Ta­­bı­ǵı ónimniń qyzýy jaqsy, qaldyǵy da ana­ǵurlym az, eń bastysy – baǵasy tıimdi, – deıdi «QJEK» MKK dırektory Asqar Bekmaǵambetov.

Atalǵan otynnyń da­my­ǵan elderde keńinen qolda­nylatynyn aıta ketken jón.  Máselen, AQSh-ta 2008 jyldan beri qoldanylyp keledi. Sol kezdiń ózinde bul elde túıirshik óndirisimen 80-nen astam kompanııa aınalysyp, jylyna 1,1 mln tonna ónim shyǵarǵan. Qazir Qurama Shtat­tarda 600 myńnan as­tam ǵımarat jyl saıyn 2 mln tonna túıirshik otynmen jy­ly­tylady.

Al Fınlıandııanyń tur­ǵyn úı sektory jylyna 70 myń tonna túıirshik qoldanady. 7 myńǵa jýyq ǵımarat bıootynmen jylytylady. Klı­maty Qa­zaq­stanǵa uqsas Ka­nada da –  túıirshik otyndy kóp tuty­natyn elderdiń biri. Bul elde jylyna 1,3 mln tonnaǵa jýyq ónim óndiriledi. Túıir­shik shyǵaratyn zaýyt­tar negizinen jaǵalaýda orna­lasqan. Kanadanyń batys ja­ǵalaýynda ornalasqan zaýyttar aǵashtyń jumsaq shyrsha, qaraǵaı ispetti suryptaryn paıdalanady. Al shyǵys ja­ǵa­laýynyń zaýyttary emen, úıeńki, shıe jáne basqa da qatty sorttardy paıdalanatyn kórinedi. Damý deńgeıi jo­ǵary basqa da memleketterge toqtalar bol­saq,  jyl saıyn Shvesııa – 1,7 mln tonna, Germanııa – 900 myń tonna, Aýstrııa – 800 myń tonna, Latvııa – 200 myń tonna pellet tutynady. Eýropada otyn­dyq aǵash túıir­shikterin shyǵaratyn shamamen 650 zaýyt jylyna 10 mln tonnadan astam ónim shyǵa­rady. Jalpy, álem boıynsha jylyna 22,5 mln tonna túıirshik otyn kádege jaratylady.

Qostanaılyq jylý kom­pa­nııa­synyń málimetine jú­giner bolsaq, otyn graný­la­­laryn paıdalaný eko­nomıkalyq jaǵynan tıimdi. Sebebi biz jaǵyp otyrǵan gazdyń ár tonnasyn jylý kompanııasy 24 myń teńgeden usy­ndy. Al balamaly otyn 11-12 myń teńgege shy­ǵýy tıis. Onyń ústine ónimniń ár tonnasy­nan 3,5-4 Gkallorııa jylý alýǵa bolady. Esep durys bolsa, jylyna 20 mln teńgege deıin qar­jy únemdeýge bolady deıdi mamandar.

 

Jumataı KÁKIMJANOV,
jýrnalıst

 

Qostanaı

 

Sońǵy jańalyqtar

Aqtóbe qalasy karantınge jabyldy

Aımaqtar • Búgin, 20:51

Eksporttyq áleýetti arttyrý kózdelmek

Ekonomıka • Búgin, 20:11

Ulttyq online aıtys ótkizbek

Rýhanııat • Búgin, 20:10

Amandyǵyńdy oılasań, tártipke baǵyn!

Aımaqtar • Búgin, 19:00

MMA: Habıb Nurmagomedovty almastyrady

Kásipqoı boks • Búgin, 16:39

Qaraýsyz bala qaýipke urynady

Qoǵam • Búgin, 16:23

Atyraý: Kásipker usynǵan kómek

Aımaqtar • Búgin, 16:22

MMA: Denıel Korme karerasyn aıaqtaıtynyn aıtty

Kásipqoı boks • Búgin, 16:07

Jańa apparattar ókpeni tazartýda

Aımaqtar • Búgin, 15:57

Uqsas jańalyqtar