Aımaqtar • 07 Qazan, 2019

Túıirshik otyndy tutyna bastady

5 retkórsetildi

«Qostanaı jylý energetıkalyq kompanııasy» MKK kómir men kógildir otynnan birtindep bas tart­paq. Bul jóninde atalǵan uıym ókilderi arnaıy uıym­das­­tyrylǵan baspasóz máslıhatynda málim etti. Kásip­oryn aldaǵy ýaqytta túıirshik otyndy paıda­lanbaq nıette.

Pellet dep atalatyn otyn kádimgi ósimdik qal­dyq­­tarynan jasalady eken. Ási­rese saban men qa­mys­tan jaqsy otyn shy­ǵady. Otyn­nyń bul túri tabıǵı sanalady. Eń bastysy arzan.

– «Qyzyl partızan» el­di­ mekenindegi №8 jylý qa­zandyǵyn túıirshik otynmen jaǵylatyn etip qaıta jabdyqtadyq. Taǵy bir jylý qazandyǵyn aldyrǵaly jatyrmyz. Pellet ósimdik shı­kizatynan jasalady. Kó­­­bine qamys, shóp, saban qol­danylady. Shı­kizat ny­ǵyz­dalyp, túıirshik­teledi. Ta­­bı­ǵı ónimniń qyzýy jaqsy, qaldyǵy da ana­ǵurlym az, eń bastysy – baǵasy tıimdi, – deıdi «QJEK» MKK dırektory Asqar Bekmaǵambetov.

Atalǵan otynnyń da­my­ǵan elderde keńinen qolda­nylatynyn aıta ketken jón.  Máselen, AQSh-ta 2008 jyldan beri qoldanylyp keledi. Sol kezdiń ózinde bul elde túıirshik óndirisimen 80-nen astam kompanııa aınalysyp, jylyna 1,1 mln tonna ónim shyǵarǵan. Qazir Qurama Shtat­tarda 600 myńnan as­tam ǵımarat jyl saıyn 2 mln tonna túıirshik otynmen jy­ly­tylady.

Al Fınlıandııanyń tur­ǵyn úı sektory jylyna 70 myń tonna túıirshik qoldanady. 7 myńǵa jýyq ǵımarat bıootynmen jylytylady. Klı­maty Qa­zaq­stanǵa uqsas Ka­nada da –  túıirshik otyndy kóp tuty­natyn elderdiń biri. Bul elde jylyna 1,3 mln tonnaǵa jýyq ónim óndiriledi. Túıir­shik shyǵaratyn zaýyt­tar negizinen jaǵalaýda orna­lasqan. Kanadanyń batys ja­ǵalaýynda ornalasqan zaýyttar aǵashtyń jumsaq shyrsha, qaraǵaı ispetti suryptaryn paıdalanady. Al shyǵys ja­ǵa­laýynyń zaýyttary emen, úıeńki, shıe jáne basqa da qatty sorttardy paıdalanatyn kórinedi. Damý deńgeıi jo­ǵary basqa da memleketterge toqtalar bol­saq,  jyl saıyn Shvesııa – 1,7 mln tonna, Germanııa – 900 myń tonna, Aýstrııa – 800 myń tonna, Latvııa – 200 myń tonna pellet tutynady. Eýropada otyn­dyq aǵash túıir­shikterin shyǵaratyn shamamen 650 zaýyt jylyna 10 mln tonnadan astam ónim shyǵa­rady. Jalpy, álem boıynsha jylyna 22,5 mln tonna túıirshik otyn kádege jaratylady.

Qostanaılyq jylý kom­pa­nııa­synyń málimetine jú­giner bolsaq, otyn graný­la­­laryn paıdalaný eko­nomıkalyq jaǵynan tıimdi. Sebebi biz jaǵyp otyrǵan gazdyń ár tonnasyn jylý kompanııasy 24 myń teńgeden usy­ndy. Al balamaly otyn 11-12 myń teńgege shy­ǵýy tıis. Onyń ústine ónimniń ár tonnasy­nan 3,5-4 Gkallorııa jylý alýǵa bolady. Esep durys bolsa, jylyna 20 mln teńgege deıin qar­jy únemdeýge bolady deıdi mamandar.

 

Jumataı KÁKIMJANOV,
jýrnalıst

 

Qostanaı

 

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Aldabergen Kempirbaı

Eń qysqa áńgime • Búgin, 13:00

Eń qysqa áńgime. Erkeǵalı Beısenov

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:42

Eń qysqa áńgime. Kógedaı Shámerhan

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:39

Eń qysqa áńgime. Jasulan Serik

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:37

Eń qysqa áńgime. Aqjol Qalshabek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:28

Eń qysqa áńgime. Nurbek Nurjanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:24

Elbasy Takeo Kavamýramen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 11:34

Saǵynaıdyń beıiti tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 10:52

Aqmolanyń astyǵyna suranys mol

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Kúlki kerýeni № 7

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

Qazaqstan • Búgin, 10:09

Atalmaı nege qalsyn Musa aty?!

Rýhanııat • Búgin, 10:01

«Astana» Nıderlandqa attandy

Sport • Búgin, 08:53

Jaqsy dástúr jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 08:49

Alashtanýshy ǵalymnyń belesi

Rýhanııat • Búgin, 08:47

Igilikti eńbek ıesi

Qoǵam • Búgin, 08:46

Namazaly Omashuly: El shejiresi

Rýhanııat • Búgin, 08:42

Taraz shaharyndaǵy tamasha tún

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

Qoǵam • Búgin, 08:36

Patrıarhtyń oryndalǵan paryzy

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Kedergisiz keleshek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Endi mekenjaı anyqtamasyn suramaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:29

Joshy hanǵa eskertkish ornatylady

Rýhanııat • Búgin, 08:24

Qazaqtardyń atqa miný mádenıeti

Qazaqstan • Búgin, 08:22

Eýrony satyp alýshylar kóbeıdi

Ekonomıka • Búgin, 08:20

AQR: 14 bankti «saýyqtyrý» kerek pe?

Ekonomıka • Búgin, 08:15

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar