Qoǵam • 07 Qazan, 2019

Jataqhanadaǵy jaılylyqqa qol jetpeı júr

53 retkórsetildi

Oqý jyly bastalǵaly da bir aıdyń júzi aýdy. Qalaǵa kelgen stýdentter jataqhana men páterlerge ornalasyp boldy. Olardyń birqatary stýdenttik jataqhanalardy qolaı kórse, ekinshileri páter jaldap turýdy jón sanaıdy. Quny sharyqtap turǵan páterlerdi jaldaýǵa áli de bolsa jataqhanalardaǵy oryndardyń jetkiliksizdigi men keıbir jastardyń úı jaǵdaıynda ómir súrýdi qalaýy sebep.

«Kósh júre túzeledi» degendeı, memleket tarapynan nazar aýdarylǵan soń jataqhanalar máselesiniń beti beri qarap kele jatqany belgili. Jataqhanalarda ártúrli deńgeıdegi jóndeý jumystary júrgizilip, ishi-syrty rettelip, adam turmysyna qajetti jabdyqtarmen qamtylyp, ǵalamtorǵa qosylyp zaman­aýı úlgige qaraı umtylý bar. Alaıda atalǵan máselede búginde tolyqqandy jaılylyqqa qol jetti deı almaımyz. Jataqhana týraly sóz etkende ómir sapasyna joǵary deńgeıde jaýap bere alatyn, stýdentterdiń jaıly ornalasýyna, jaqsy demalýyna, jan-jaqty izdenýine, ózge de ómir talaptaryna qajettilikterdi ótep bere alatyn jataqhanalarǵa qoljetimdilik – kún tártibinde.

Aıtpaǵymyz, qolda bar ja­taq­hanalardyń jaıy. Mańǵystaýda oblys kóleminde stýdentterge arnalǵan jeti jataqhana bar. Onyń úsheýi joǵary oqý ornyna, úsheýi arnaıy orta bilim beretin oqý oryndaryna jáne bireýi  jeke kásipkerge tıesili.

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Mańǵystaý oblysy boıynsha departamenti júrgizgen tekseristiń maqsaty – oblys kólemindegi joǵary, teh­­nıkalyq jáne kásiptik bilim berý me­kemeleriniń stýdenttik ja­taq­hanalaryna ornalastyrý rási­miniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý.

Sondaı-aq ol jerde bógde adam­dar­dyń turýyn boldyrmaý sharalary boıynsha Arnaıy monıtorıngtik top músheleriniń, buqaralyq aqparat quraldary  men Jas Otan jastar qa­naty ókilderiniń qatysýymen stý­­­denttik jataqhanalarǵa monıtorıng júrgizdi.  Tekserý nátıjesinde ja­taq­hanalardyń ishki  álemindegi birqatar qatelikter anyqtaldy.

Aqtaý qalasynda jataqhana má­se­­lesi kóp jyldar sheshimin tappaı kelgen ózekti taqyryp bolatyn. Tek­­serý qorytyndysyna qarap, óńir­­de jataqhana jaǵdaıynyń áli de qalypty jolǵa túsip kete alma­ǵa­nyn ańǵaramyz.

Aqtaý qalasyndaǵy H.О́zbek­ǵa­lıev atyndaǵy Mańǵystaý polı­teh­nıkalyq kolledjiniń №5 ja­taq­­hanasy jóndeý jumystaryn júr­gizý úshin bıyl 1 maýsymnan bastap jabylǵandyqtan, kolledj stýdentteriniń shaǵyn bir bóli­gi jáne Aqtaý qalasyndaǵy kolledjderdiń 168 stýdenti jeke kásipker ıeligindegi «Gýseınov» jataqhanasyna ornalasqan. «Kisi­de­giniń kilti aspanda» demekshi, stý­dentter kásipkerge jambaspul retinde aıyna 8 myń teńgeden, ıaǵnı  3 ese artyq qarajat tóleýge májbúr.

Al óńirdegi jetekshi oqý orny Sh.Esenov atyndaǵy Kaspıı memle­ket­tik tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıteti alyp aýmaqqa qanatyn jaıyp, jańa úlgidegi jataq­hana salǵanymen qýantady. Bul jańa jataqhanadan bólek atal­ǵan oqý ornynyń qalanyń ózge shaǵyn aýdan­darynda stýdentterge jáne ýnıversıtet qyzmetkerlerine arnalǵan jataqhanalarynyń bar bolýy da jetistik.

Alaıda ýnıversıtettiń №1, №2, №3 stýdentter jataqhanasyn baqylaý barysynda №2 jataq­ha­na­da 1 adamǵa 6 sharshy metr kólem tıe­sili bolsa, munda stýdentter turyp jatqan 112 bólmeniń 66-nda bul talap saqtalmaǵany, naq­ty­raq aıt­saq,  kólemi 14 sharshy metr ból­mede 3 adamnan turyp jat­qa­­ny anyqtaldy. Sondaı-aq №3 ja­taqhanada barlyq standarttar saqtalǵanymen, ýnıversıtet tarapynan uıymdastyrylǵan ashanada kassalyq apparat joq bolyp shyqty. Eseptegish quraldardyń, kassalyq  apparattardyń bolmaýy sybaılas jemqorlyq táýe­kelderiniń kórinisi bolyp taby­la­tyndyqtan, bul da bir kemshilik re­tinde tirkeldi.

Al tirligin tap-tuınaqtaı rettep alǵan aýdandaǵy jataqhanalar ózgelerge úlgi bolýǵa laıyqty deýge bolady.   Qaraqııa aýdanynda ornalasqan Qaraqııa kásiptik kolledjine qarasty stýdentter jataq­hanasynda standarttardyń to­­lyqtaı saqtalǵany jáne stýdent mem­­leket esebinen tegin turatyny, barlyq jaǵdaıy jasalǵany belgili boldy.

Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Mańǵystaý oblysy boıynsha departamenti ókilderi júrgizilgen monıtorıng barysynda anyqtalǵan kemshilikter boıynsha usynys joldap, tıisti sharalar qoldanylatynyn jetkizdi.

Stýdentter jataqhanalarynda irili-usaqty máseleler bar. Túıt­kil­derdiń tasada qalmaı, óz sheshimin taýyp otyrýy – jastarǵa jasalǵan qamqorlyqtyń bir kórinisi bolmaq.

 

Jumysshynyń jaıy qalaı?

Keshegi stýdent  –  búgingi jas maman. Ustazdar aldynan jaýap­ker­shi­ligi mol qyzmet sahnasyna shyǵa kelý jas mamanǵa az synaq emes. Al qalada turaqty mekenjaıynyń bolmaýy – materıaldyq qana emes, psıhologııalyq turǵydan aýyr júk. Jumys tapppaı bir qınalyp, jumysqa ornalasqan soń, tapqan azdy-kópti tabysynyń biraz bóligin jaldamaly páteraqy úshin tóleıtin olar bul tyǵyryqtan shyǵar joldy tappaı daǵdarady. Jas mamannan bólek qarapaıym jumysshynyń  jaǵdaıy da nazarǵa iligýge tıis tus.

Mańǵystaý oblysynyń eńbek naryǵyndaǵy shıelenisti tómen­de­tý jáne halyqtyń jumyspen qamtylýyna yqpal etý maqsatynda «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy» sheńberinde qo­sym­sha kómek retinde Mań­ǵys­taý oblysynyń jumyspen qam­tý­dy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bastamasymen baǵdarlamany jú­ze­ge asyrý úshin 2015 jyldyń 3 aqpanynda Mańǵystaý oblysy ákim­di­giniń №16 qaýlysymen «Jańa serpin» ortalyǵy» kommýnaldyq mem­lekettik mekemesi qurylǵan bo­latyn. Baǵdarlama negizinen óńir­degi barlyq ınvestısııalyq jo­balardy qajet kadrlarmen qamtamasyz etýdi júzege asyra oty­ryp, jumyssyz aza­mattarǵa ke­ńes, zań kómegin be­rý, azamattardy jumyspen qamtý, memlekettik baǵdarlamalarǵa qatysý jóninde habardar etip, jumyssyz halyq arasynda kásipkerliktiń damýyna járdemdesýdi kózdeıdi. Atalǵan baǵdarlama biraz azamattyń óz ju­mysy men qonysyn tabýyna sep boldy. Ásirese «Jańa ser­pin» mekemesine qarasty ja­taq­hanalar úısiz-kúısiz adam­dar­­dyń jaǵdaıyna sál de bolsa jamaý bolǵany anyq. Búginde qara­ma­ǵyn­daǵy eki jataq­ha­na­ny ózge oqý oryndarynyń ıeligine bergen bul mekemege qarasty  Aqtaý qalasyndaǵy  «Shyǵys-1» sha­ǵyn aýdany №35 ǵımaratta orna­las­qan jataqhanada 455 adam turady, onyń ishinde 76 adam otbasyly.  Jataqhanaǵa oblystyń  shalǵaı  aýdandary  men  aýyldarynan  kelip  jumysqa  ornalasqan  azamattar, sondaı-aq oblysta tapshy bolǵandyqtan ózge óńirlerden kelgen áleýmettik suranysqa ıe mamandar  ornalastyrylǵan.

Jataqhana  jaılylyǵy men on­da­ǵy tártiptiń saqtalý zańdylyǵy jaıly aıtý – úısizderdiń baspana máselesin túbegeıli sheshý bolyp tabylmaıdy. Sondyqtan stýdentterdiń ja­taq­ha­nasyn zamanaýı úlgide ja­saq­taý jáne aılyǵy shaıly­ǵy­nan aspaıtyn qarapaıym ju­mys­shy­lardyń jataqhana ǵana emes, túbe­geı­li baspana  máselesin sheshýde tyń baǵyt tabý qajet-aq.

 

Mańǵystaý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar