Sondaı-aq Memleket basshysy Úkimet múshelerine memlekettik organdar men óńirlerdiń, memlekettik kompanııalardyń jáne mekemelerdiń basshylaryna tıisti reformalardy júzege asyrý úshin derbes jaýapkershilik júkteletinin málimdedi. Sondaı-aq reformany tek reforma úshin júrgizýge jol berilmeıtinin, árbir mınıstrde jáne árbir ákimde nátıjeli jumystyń negizgi kórsetkishteriniń tizimi bolýy tıis ekenin eskertti. Shıkizatqa baılanǵan mentalıtetten bas tartyp, ekonomıkany ártaraptandyrý qajettigin, «Bilim ekonomıkasy», eńbek ónimdiligin arttyrý, ınnovasııany damytý, jandy ıntellektini jahandyq damýdyń negizgi faktoryna aınaldyrý kerektigin nazarǵa saldy.
Álem nazaryn aýdarǵan alqaly jıynda eldiń kókeıinde júrgen kóptegen ózekti máseleler týraly oı saraptaldy. Ásirese jerdiń sheteldikterge satylmaıtyny týraly Prezıdenttiń naqty oıy kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Biraq árbir gektar jerdiń tıimdi paıdalanylýy talap etiledi. Prezıdenttiń qazaq halqynyń memleket qurýshy ult retindegi rólin bekemdeý, etnosaralyq tatýlyq pen dinaralyq túsinistikti odan ári damytý, qazaq tiliniń memlekettik til retindegi rólin kúsheıtip, ultaralyq qatynas tiline aınaldyrý, Konstıtýsııaǵa sáıkes, azamattar óz oılaryn erkin bildirý quqyǵyna ıe bolý úshin mıtıngiler týraly zańnamany jetildirý qajettigi týraly aıtqandary da kókeıdegi kóp oıdy dóp basyp otyr.
Adamdarda meıirim men qaıyrym azaıyp turǵan búgingi álemde bizdiń elimizde de esirtki saýdasy, pedofılııa, jynystyq zorlyq, áıelder men balalarǵa, jeke tulǵalarǵa qatysty jasalatyn aýyr qylmystar boı kórsetip otyrǵany belgili. Joldaýda osyndaı qylmystarǵa qarsy qoldanylatyn jazalaý sharalaryn qatańdatý týraly másele kóterilip, Úkimetke bul jóninde tapsyrma berilýi óte oryndy is boldy dep bilemiz.
Memleket basshysynyń Joldaýynda bilim salasyna qatysty birqatar ózekti máseleler sóz boldy. Ásirese orta jáne kásiptik bilim berý sapasyn arttyrýǵa aıryqsha nazar aýdardy. Aýyl men qala mektepteri arasyndaǵy alshaqtyq áli de úlken, aýyl mektepterinde muǵalim kadrlary jetispeıdi. Jylyna orta eseppen elimiz boıynsha 21 myń mektep bitirýshi oqýǵa túse almaı qalady. Ne kásibi, ne jumysy joq bala buzaqylyqqa barmaı qaıtedi. Osyǵan baılanysty Prezıdent mektep bitirgen túlekterdi kásipke baýlý máselesin sóz etti. Sondaı-aq aýyl mektebin bitirgen jastardy shetelderde nemese elimizdiń beldi oqý oryndaryna túsýge daıyndaýdy usyndy. Mektep oqýlyqtarynyń sapasy tómen. Bul máseleni Bilim jáne ǵylym mınıstrligi sheshýi kerek, dedi Prezıdent.
Shyn máninde de joǵary bilim berý salasynda da qordalanǵan máseleler bar. Ýnıversıtet túlekterin jumysqa ornalastyrýdyń ortasha kórsetkishi 60 paıyzdan aspaýda. Bul oılandyratyn másele. Joǵary oqý oryndaryndaǵy maman daıarlaý sapasy syn kótermeıtinin aıta kelip básekege tótep bere almaıtyn bilim ordalaryn qysqartý kerek degendi eskertti. Sondaı-aq muǵalim mártebesin kóterý týraly arnaıy zań qabyldanyp jatqanyn, aldaǵy úsh jylda olardyń jalaqysy 2 ese ósetinin aıtty. Prezıdent Qazaqstan ǵylymyn damytýǵa baılanysty da óz oılaryn ortaǵa saldy.
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professor-oqytýshylar quramy men qyzmetkerleri jáne barlyq stýdentteri Prezıdent Joldaýyn telearnalar men áleýmettik jelilerden birge tyńdap, ózara oı bólisti. Olar Joldaýda eldiń kókeıinde kópten júrgen ózekti máselelerdiń qamtylýyn bir aýyzdan qoldady. «Qazaqstan – ortaq shańyraǵymyz! Men bárińizdi mereıli mekenimizdi órkendetýge úles qosýǵa shaqyramyn! Syndarly qoǵamdyq dıalog – tatýlyq pen turaqtylyqtyń negizi», degen Memleket basshysynyń júrekjardy sózi jigerimizge jiger qosýda.
Takır BALYQBAEV,
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, professor
ALMATY
