Qoǵam • 09 Qazan, 2019

О́zekti máseleler eksheldi

34 retkórsetildi

Prezıdent Q.Toqaev óz Joldaýynda el damýynyń osy úrdisin odan ári jalǵastyrý úshin álem moıyndaǵan Nazarbaev modelin jalǵastyrýdy usyndy. «Elimizdiń damý jolyn búkil álem mo­ıyndap, qazaqstandyq, ıaǵnı Nazarbaev modeli dep atady. Qazir bizge Táýelsizdiktiń jetistikterin eselep, elimizdi damýdyń jańa sapaly kezeńine shyǵarý múmkindigi berilip otyr», dedi ol.

Sondaı-aq Memleket basshysy Úkimet múshelerine memlekettik or­gandar men óńirlerdiń, memle­kettik kompanııalardyń jáne me­ke­melerdiń basshylaryna tıis­ti reformalardy júzege asyrý úshin derbes jaýapkershilik júk­teletinin málimdedi. Sondaı-aq reformany tek reforma úshin júr­gizýge jol berilmeıtinin, ár­bir mınıstrde jáne árbir ákim­de nátıjeli jumystyń negiz­gi kórsetkishteriniń tizimi bolýy tıis ekenin eskertti. Shıki­zat­qa baılanǵan mentalıtetten bas tartyp, ekonomıkany ártarap­tandyrý qajettigin, «Bilim ekonomıkasy», eńbek ónimdiligin art­tyrý, ınnovasııany damytý, jan­dy ıntellektini jahandyq da­mýdyń negizgi faktoryna aınaldyrý kerektigin nazarǵa saldy.

Álem nazaryn aýdarǵan al­qaly jıynda eldiń kókeıinde júrgen kóptegen ózekti máseleler týraly oı saraptaldy. Ásirese jerdiń sheteldikterge satylmaıtyny týraly Prezıdenttiń naqty oıy kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Biraq árbir gektar jer­diń tıimdi paıdalanylýy talap etiledi. Prezıdenttiń qazaq halqynyń memleket qurý­shy ult retindegi rólin bekem­deý, etnosaralyq tatýlyq pen dinara­lyq túsinistikti odan ári damytý, qazaq tiliniń memlekettik til retindegi rólin kúsheıtip, ult­aralyq qatynas tiline aınaldyrý, Konstıtýsııaǵa sáı­kes, azamattar óz oılaryn erkin bildirý quqyǵyna ıe bolý úshin mıtıngiler týraly zańnamany jetildirý qajettigi týraly aıt­qandary da kókeıdegi kóp oıdy dóp basyp otyr.

Adamdarda meıirim men qaıy­rym azaıyp turǵan búgingi álemde bizdiń elimizde de esirtki saýdasy, pedofılııa, jynystyq zorlyq, áıelder men balalarǵa, jeke tulǵalarǵa qatysty jasalatyn aýyr qylmystar boı kórsetip otyr­ǵany belgili. Jol­daýda osyndaı qylmystarǵa qar­sy qoldanylatyn jazalaý sharalaryn qatańdatý týraly másele kóterilip, Úkimetke bul jóninde tapsyrma berilýi óte oryndy is boldy dep bilemiz.

Memleket basshysynyń Jol­daýy­n­da bilim salasyna qatys­ty birqatar ózekti másele­ler sóz boldy. Ásirese orta jáne kásiptik bilim berý sapasyn arttyrýǵa aıryqsha nazar aýdardy. Aýyl men qala mektep­teri arasyndaǵy alshaqtyq áli de úlken, aýyl mektepterinde mu­ǵalim kadrlary jetispeıdi. Jy­lyna orta eseppen elimiz boıynsha 21 myń mektep bitirýshi oqýǵa túse almaı qalady. Ne kásibi, ne jumysy joq bala buzaqylyqqa barmaı qaıtedi. Osyǵan baılanys­ty Prezıdent mektep bitir­gen túlekterdi kásipke baýlý máselesin sóz etti. Sondaı-aq aýyl mektebin bitirgen jastardy shetelderde nemese elimizdiń bel­di oqý oryndaryna túsýge da­ıyn­daýdy usyndy. Mektep oqý­lyq­tarynyń sapasy tómen. Bul máseleni Bilim jáne ǵylym mı­nıstr­ligi sheshýi kerek, dedi Prezıdent.

Shyn máninde de joǵary bi­lim berý salasynda da qor­da­lanǵan máseleler bar. Ýnıversı­tet tú­lekterin jumysqa ornalas­tyrýdyń ortasha kórsetkishi 60 paıyzdan aspaýda. Bul oılandyratyn másele. Joǵary oqý oryndaryndaǵy maman daıarlaý sapasy syn kótermeıtinin aıta kelip básekege tótep bere almaıtyn bilim ordalaryn qysqartý kerek degendi eskertti. Sondaı-aq muǵalim mártebesin kóterý týraly arnaıy zań qabyldanyp jatqanyn, aldaǵy úsh jylda olardyń jalaqysy 2 ese ósetinin aıtty. Prezıdent Qazaqstan ǵy­ly­myn damytýǵa baılanysty da óz oılaryn ortaǵa saldy.

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti­niń professor-oqytýshylar quramy men qyzmetkerleri jáne bar­lyq stýdentteri Prezıdent Jol­daýyn telearnalar men áleýmettik jeli­lerden birge tyńdap, ózara oı bólisti. Olar Joldaýda el­diń kókeıinde kópten júrgen ózekti máse­le­lerdiń qamtylýyn bir aýyz­dan qoldady. «Qazaqstan – or­taq shańyraǵymyz! Men bárińiz­di mereıli mekenimizdi órken­detýge úles qosýǵa shaqy­ramyn! Syn­darly qoǵamdyq dıalog – tatýlyq pen turaqtylyqtyń negizi», degen Memleket basshy­synyń júrek­jar­dy sózi jigeri­mizge jiger qosýda.

 

Takır BALYQBAEV,

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, professor

 

ALMATY

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Elıtaly kezeńge joldama aldy

Sport • Búgin, 09:58

Eki qola medal enshiledi

Boks • Búgin, 09:57

«Barystyń» qarqyny qatty

Hokkeı • Búgin, 09:52

Kıprdi de jeńe almadyq...

Fýtbol • Búgin, 09:51

Galbadrah bolmasa qaıter edik?!

Sport • Búgin, 09:49

«Qara altyndy» qapysyz aǵyzǵan

Qazaqstan • Búgin, 09:44

Qyz áýlıe

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Qaıtalanbas qymyz dámi

Qazaqstan • Búgin, 09:33

Rýhanı jańǵyrǵan aýyl

Rýhanııat • Búgin, 09:28

Ekijaqty kelisimge qol qoıyldy

Qazaqstan • Búgin, 09:26

Tálim men tájirıbe ushtasqan uıa

Qazaqstan • Búgin, 09:10

Jambyldyqtardyń jarqyn jobasy

Aımaqtar • Búgin, 08:36

Joshy ulysynyń joǵalǵan shaharlary

Rýhanııat • Búgin, 08:31

Úılestirý keńesiniń kezekti basqosýy

Qazaqstan • Búgin, 08:27

Túgel túrkini túgendegen

Álem • Búgin, 08:20

Katonqaraǵaıdy qalaı saqtap qalamyz?

Qazaqstan • Búgin, 08:12

«Dostastyq vızasyn» engizýdi usyndy

Prezıdent • Búgin, 08:03

Taldyqorǵanda 5 myń aǵash otyrǵyzyldy

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Keı óńirlerde aýa-raıy ózgeredi

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Iesiz zyndan. Dıdar AMANTAI

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Senatorlar senbilikke shyqty

Qazaqstan • 12 Qazan, 2019

Uqsas jańalyqtar