Qoǵam • 09 Qazan, 2019

О́zekti máseleler eksheldi

84 retkórsetildi

Prezıdent Q.Toqaev óz Joldaýynda el damýynyń osy úrdisin odan ári jalǵastyrý úshin álem moıyndaǵan Nazarbaev modelin jalǵastyrýdy usyndy. «Elimizdiń damý jolyn búkil álem mo­ıyndap, qazaqstandyq, ıaǵnı Nazarbaev modeli dep atady. Qazir bizge Táýelsizdiktiń jetistikterin eselep, elimizdi damýdyń jańa sapaly kezeńine shyǵarý múmkindigi berilip otyr», dedi ol.

Sondaı-aq Memleket basshysy Úkimet múshelerine memlekettik or­gandar men óńirlerdiń, memle­kettik kompanııalardyń jáne me­ke­melerdiń basshylaryna tıis­ti reformalardy júzege asyrý úshin derbes jaýapkershilik júk­teletinin málimdedi. Sondaı-aq reformany tek reforma úshin júr­gizýge jol berilmeıtinin, ár­bir mınıstrde jáne árbir ákim­de nátıjeli jumystyń negiz­gi kórsetkishteriniń tizimi bolýy tıis ekenin eskertti. Shıki­zat­qa baılanǵan mentalıtetten bas tartyp, ekonomıkany ártarap­tandyrý qajettigin, «Bilim ekonomıkasy», eńbek ónimdiligin art­tyrý, ınnovasııany damytý, jan­dy ıntellektini jahandyq da­mýdyń negizgi faktoryna aınaldyrý kerektigin nazarǵa saldy.

Álem nazaryn aýdarǵan al­qaly jıynda eldiń kókeıinde júrgen kóptegen ózekti máseleler týraly oı saraptaldy. Ásirese jerdiń sheteldikterge satylmaıtyny týraly Prezıdenttiń naqty oıy kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Biraq árbir gektar jer­diń tıimdi paıdalanylýy talap etiledi. Prezıdenttiń qazaq halqynyń memleket qurý­shy ult retindegi rólin bekem­deý, etnosaralyq tatýlyq pen dinara­lyq túsinistikti odan ári damytý, qazaq tiliniń memlekettik til retindegi rólin kúsheıtip, ult­aralyq qatynas tiline aınaldyrý, Konstıtýsııaǵa sáı­kes, azamattar óz oılaryn erkin bildirý quqyǵyna ıe bolý úshin mıtıngiler týraly zańnamany jetildirý qajettigi týraly aıt­qandary da kókeıdegi kóp oıdy dóp basyp otyr.

Adamdarda meıirim men qaıy­rym azaıyp turǵan búgingi álemde bizdiń elimizde de esirtki saýdasy, pedofılııa, jynystyq zorlyq, áıelder men balalarǵa, jeke tulǵalarǵa qatysty jasalatyn aýyr qylmystar boı kórsetip otyr­ǵany belgili. Jol­daýda osyndaı qylmystarǵa qar­sy qoldanylatyn jazalaý sharalaryn qatańdatý týraly másele kóterilip, Úkimetke bul jóninde tapsyrma berilýi óte oryndy is boldy dep bilemiz.

Memleket basshysynyń Jol­daýy­n­da bilim salasyna qatys­ty birqatar ózekti másele­ler sóz boldy. Ásirese orta jáne kásiptik bilim berý sapasyn arttyrýǵa aıryqsha nazar aýdardy. Aýyl men qala mektep­teri arasyndaǵy alshaqtyq áli de úlken, aýyl mektepterinde mu­ǵalim kadrlary jetispeıdi. Jy­lyna orta eseppen elimiz boıynsha 21 myń mektep bitirýshi oqýǵa túse almaı qalady. Ne kásibi, ne jumysy joq bala buzaqylyqqa barmaı qaıtedi. Osyǵan baılanys­ty Prezıdent mektep bitir­gen túlekterdi kásipke baýlý máselesin sóz etti. Sondaı-aq aýyl mektebin bitirgen jastardy shetelderde nemese elimizdiń bel­di oqý oryndaryna túsýge da­ıyn­daýdy usyndy. Mektep oqý­lyq­tarynyń sapasy tómen. Bul máseleni Bilim jáne ǵylym mı­nıstr­ligi sheshýi kerek, dedi Prezıdent.

Shyn máninde de joǵary bi­lim berý salasynda da qor­da­lanǵan máseleler bar. Ýnıversı­tet tú­lekterin jumysqa ornalas­tyrýdyń ortasha kórsetkishi 60 paıyzdan aspaýda. Bul oılandyratyn másele. Joǵary oqý oryndaryndaǵy maman daıarlaý sapasy syn kótermeıtinin aıta kelip básekege tótep bere almaıtyn bilim ordalaryn qysqartý kerek degendi eskertti. Sondaı-aq muǵalim mártebesin kóterý týraly arnaıy zań qabyldanyp jatqanyn, aldaǵy úsh jylda olardyń jalaqysy 2 ese ósetinin aıtty. Prezıdent Qazaqstan ǵy­ly­myn damytýǵa baılanysty da óz oılaryn ortaǵa saldy.

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti­niń professor-oqytýshylar quramy men qyzmetkerleri jáne bar­lyq stýdentteri Prezıdent Jol­daýyn telearnalar men áleýmettik jeli­lerden birge tyńdap, ózara oı bólisti. Olar Joldaýda el­diń kókeıinde kópten júrgen ózekti máse­le­lerdiń qamtylýyn bir aýyz­dan qoldady. «Qazaqstan – or­taq shańyraǵymyz! Men bárińiz­di mereıli mekenimizdi órken­detýge úles qosýǵa shaqy­ramyn! Syn­darly qoǵamdyq dıalog – tatýlyq pen turaqtylyqtyń negizi», degen Memleket basshy­synyń júrek­jar­dy sózi jigeri­mizge jiger qosýda.

 

Takır BALYQBAEV,

Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń rektory, professor

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Prezıdent Asqar Jumaǵalıevti qabyldady

Prezıdent • Búgin, 13:38

Kóshpeli kórmemen tanysty

Abaı • Búgin, 12:57

Abaı – ulttyń ustazy

Abaı • Búgin, 12:44

Aýyr synaq, qıyn suraq

Aımaqtar • Búgin, 12:15

Beıbit jıyn qandaı bolýy kerek?

Aımaqtar • Búgin, 11:28

Túrkistan oblysynda sý tasqyny qaýpi joq

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:20

Konsýldyq kitaphanaǵa syı jasady

Rýhanııat • Búgin, 10:43

Týǵan til – tatýlyq tiregi

Qazaqstan • Búgin, 10:32

Bilim jolynda kedergi bolmaýy kerek

Aımaqtar • Búgin, 10:27

Alǵys – adamdar mereıin ósiredi

Aqtóbe • Búgin, 09:26

Qala ákimi qoǵamdyq qabyldaý ótkizdi

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Fınaldyq básekeden tys qaldy

Sport • Búgin, 08:00

Chernyshev dıvızıonynda top jardy

Hokkeı • Búgin, 07:57

Zákı Ýálıdı Toǵan. «Estelikter»

Rýhanııat • Búgin, 07:47

Halqyma alǵysym sheksiz

Rýhanııat • Búgin, 07:42

Basqosýlardy toqtatý kerek

Medısına • Búgin, 07:36

Saqtyqqa salǵyrt qaramańyz

Qoǵam • Búgin, 07:34

Indet táýekeli joǵary

Qoǵam • Búgin, 07:32

Koronavırýs qalaı taraıdy?

Medısına • Búgin, 07:31

Ádildikti tý etken azamat

Tanym • Búgin, 07:30

Boqty kóterilisi

Tarıh • Búgin, 07:28

Etnosaıasattyń ózekti tustary

Saıasat • Búgin, 07:24

Elordalyq oqýshylar tegin júredi

Qoǵam • Búgin, 07:21

Azamattyq qoǵamnyń aıtary bar

Saıasat • Búgin, 07:14

О́zara qurmet pen syılastyq meıramy

Rýhanııat • Búgin, 07:12

Dástúrli ınvestısııanyń desi artty

Ekonomıka • Búgin, 07:09

Jer telimi nege ıgerilmeı tur?

Qoǵam • Búgin, 07:07

Toı – halyq qazynasy

Tanym • Búgin, 07:04

Qaısarlyq qaǵıdaty

Rýhanııat • Búgin, 06:59

Brest qamalyn qorǵaǵan Bekpanov

Tanym • Búgin, 06:55

Qazaq jaýyngerine kórsetilgen qurmet

Rýhanııat • Búgin, 06:54

Perne syry

Tanym • Búgin, 06:52

Erekshe óner aksııasy

Aımaqtar • Búgin, 06:50

Abaı álemi adastyrmaıdy

Abaı • Búgin, 06:48

Zamana shejiresi

Tanym • Búgin, 06:43

«Jambyl meniń jaı atym...»

Tanym • Búgin, 06:39

Ilıa Ilın Olımpıadaǵa bara ala ma?

Aýyr atletıka • Búgin, 06:37

Uqsas jańalyqtar