Qoǵam • 09 Qazan, 2019

«Parasat» jýrnalynyń jaǵdaıy qıyn

60 retkórsetildi

Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulovaǵa

Qurmetti

Aqtoty Rahmetollaqyzy!

Taıaýda Sizdiń atyńyzǵa jazýshy Q.Jumadilovtiń jazǵan hatyna den qoıyp, ile-shala jaýap bergenińizge rıza bolǵan oqyrman retinde men de birer usynys-pikir bildirgim keledi. Ol «Parasat» jýrnalynyń qıyn jaǵdaıy. Sizdiń aty­ńyzǵa hat joldaý sebebimiz, «Pa­ra­sat» bolyp ózgergen bu­ryn­ǵy «Má­denıet jáne tur­mys» jýrnaly Mádenıet mınıstrliginiń organy bolatyn. Áne bir kezde tırajy 520 myń bolǵan «Mádenıet jáne turmys» («Parasat») jýrnalynyń qazir jabylýǵa shaq turǵany aıanyshty. Sál taratyp aıtsaq, birinshi sany ótken ǵasyrdyń 1958 jylǵy shilde aıynda jaryq kórgen «Mádenıet jáne tur­mys» jýrnaly halyqqa ke­ńinen tarap, ár úıden taby­latyn dárejege jetken bolatyn. Bastaýynda Musa Dinishev, Sapar Baıjanov, Abaı Beısenbaevtaı belgili tulǵalar bolǵan basylym 1990-jyldardan bastap qojyrap, tırajy kúrt azaıdy. Oǵan jýrnal ataýynyń «Parasat» bolyp ózgerýiniń de áseri boldy.

Áıtse de, bertinge deıin on shaqty myń dana aınalasynda shyǵyp keldi. Osy kúnde bir myńnan aspaıdy. 1995-2008 jyldar aralyǵynda Mem­lekettik syılyqtyń laýreaty, kórnekti jazýshy, marqum Baqqoja Muqaev basqarǵan tusta jýrnal bedelin saqtap, bılik ókilderi nazarda ustady. Oǵan jýrnalǵa jáne bas redaktor B.Muqaevqa berilgen joǵary marapattar, Elbasynyń quttyqtaýlary, jan-jaqty qoldaý-qýattaý, yqylas-peıil, janashyrlyq kýá. Sol kezderde jýrnal janynan kórkem ádebı kitaptar shyǵaratyn baspa jumys istep, biraz avtordyń týyndylary jaryq kórdi. Biri – qazirgi Prezıdent Qasym-Jo­mart Toqaevtyń ákesi, belgili jazýshy Kemel Toqaev týraly tuńǵysh estelikter jınaǵy. Jınaq shyqqan soń, Jazýshylar odaǵynda tusaýkeser ótip, oǵan bastan-aıaq qatysqan Qasym-Jomart Kemeluly atalmysh kitap­tyń redaktory retinde ma­ǵan rızalyq bildirip, bir danasyn qoltańba jazyp tabystady (ol saqtaýly).

Endi negizgi aıtarymyzǵa kelsek, Baqqoja ómirden ótken soń «Parasat» jýrnalynyń jaǵ­daıy quldyraǵan ústine qul­dyrap, búginde qaýipti halge jetti, jabylýǵa shaq tur. Eshkimnen, esh jerden kómek-járdem joq. Baqqojadan keıin bolǵan bas redaktorlar Erǵalı Saǵat, Serik Sary­baev jýrnaldy saqtaýǵa bar kúsh­terin saldy. Ásirese, alty jyl boıy óz qarjysyna shyǵarǵan Serik Sarybaevqa alǵystan bólek sóz joq. Odan keıingi Qa­nat Tórebaı da sol kepti kıdi.

«Parasattyń» jabylýy – men elý bes jyldan beri qyzmet etip kele jatqan – sol baıaǵy «Mádenıet jáne turmys» jýrnaly qurdymǵa ketip, joıylady degen sóz. Ony da aıta keteıik, tırajy bir myń danadan aspaıtyn búgingi «Parasat» jýrnaly mazmuny, kórkemdik jaǵynan joǵary deńgeıde. Qazirgi tańda barsha qazaq basy­lymynyń jaǵdaıy máz emes. Qazir respýblıkaǵa taralatyn kez kelgen basylymnyń tıra­jy aýdandyq gazetterden tómen.

«Parasatty» saqtaýǵa bola ma? Bizdińshe, bolatyndaı. Al­dymen, shama kelgenshe qar­jylaı kómek qajet. Odan soń, JShS-lerdiń biriniń quzyryna berse de teris bolmas edi. Basqa da múmkindikterdi de qaras­tyrýǵa bolar edi.

Qurmetti Aqtoty Rah­me­tol­la­­qyzy! Osynaý muń-na­­lany Sizdiń atyńyzǵa joldaý sebebimiz, bir kezdegi aty dúrildegen, ár qazaq otbasy jazdyryp alyp, tóbelerine kótergen «Mádenıet jáne tur­mys» jýrnaly o basta resmı túrde Mádenıet mınıstrliginiń organy bolǵanyn aıttyq. Sol úshin durys qabyldarsyz dep senemiz. Bar úmit sizde.

 

Zákir ASABAEV,

Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń  múshesi, «Qurmet» ordeniniń ıegeri

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Saılaý Tóleý

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Erbol Boranshy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Kúlaına Orazbekqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanǵazy Jumaǵul

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Qurmanjan Qasymjanuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Nurlan Qabdaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Dáýir belesiniń avtory

Ádebıet • Keshe

Minez jumbaqtyǵy

Ádebıet • Keshe

Áýezovtiń jalǵasy

Ádebıet • Keshe

Ǵasyr epopeıasy

Rýhanııat • Keshe

Til tirligi – tilge muqtajdyqta

Rýhanııat • Keshe

Talastan shyqqan dıplomat

Rýhanııat • Keshe

О́risi keń, óreli

Rýhanııat • Keshe

Hat qorjyn (22.10.2019)

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar