Rýhanııat • 09 Qazan, 2019

Vashıngtonda qazaq qolóneriniń tarıhyna arnalǵan sımpozıým ótti

90 retkórsetildi

Vashıngtondaǵy Ulttyq sáýlet mýzeıinde «Qazaqstannyń sándik-qoldanbaly óneri jáne kreatıvtik ekonomıka» atty sımpozıým ótti. Álemdegi aldyńǵy qatarly mýzeılerdiń biri Smıtson ınstıtýtynyń mamandary jáne Á. Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıiniń  jetekshi ǵalymdary men zertteýshileri baıandama jasaǵan óner jármeńkesi AQSh-taǵy Qazaqstan Elshiliginiń qoldaýymen júzege asyp otyr.

О́ziniń bastaý bulaǵyn kóshpeli saq mádenıeti men Uly Jibek jolynan alatyn qazaq halqynyń sándik-qoldanbaly óneri men qol óner buıymdary álem elderinen kelgen mýzeı qaýymdastyǵynyń qyzyǵýshylyǵyn oıatty. Á.Qasteev atyndaǵy óner mýzeıiniń qorynda  murajaı qyzmetkerleriniń birneshe býyny elimizdiń túrli óńirleri men qazaq dıasporalary turatyn shet elderden jyldar boıy jınaǵan, zerttegen qazaq sándik-qoldanbaly óneriniń qomaqty kolleksııasy saqtalǵan. Bul turǵyda atalmysh óner ujymy monografııalar, maqalalar men kórkemsýret albomdaryn jarııalaıtyn, qazaq ónerin indete zertteıtin aldyńǵy qatarly ǵylymı ortalyqtardyń biri ekenin aıta ketken jón.   

– Eki mýzeı birneshe birlesken jobany tabysty atqardy. «Qazaqstannyń sándik-qoldanbaly óneri jáne kreatıvtik ekonomıka» sımpozıýmy álemdegi qazaqtyń halyqtyq qoldanbaly ónerin damytý jóninde «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyndaǵy mańyzdy oqıǵa bolyp otyr. Sımpozıým Craft2Wear Show kórmesi men Qazaqstan Qolónershiler odaǵynyń «Qazaqstan: Táńir jany» qazaq óneri aıasynda ótti. Smıtson ınstıtýtynyń Áıelder komıteti jyl saıyn uıymdastyratyn Sándik-qoldanbaly óner shoýy bedeldi qoldanbaly óner alańy bolǵandyqtan, AQSh pen álemniń tamasha sýretshileri men dızaınerleriniń jumystaryn ekspozısııalaıdy, – deıdi professor Gúlmıra Shalabaeva. 

Álem mádenıetiniń úzdik ónertanýshylary bas qosqan jıynda qazaqtyń sándik-qoldanbaly óneriniń aıryqsha qyrlaryn ashatyn «Qazaq kilemderi – ulttyq mádenı muranyń biregeı bóligi», «Qazaqstan keskindemesindegi kóshpeli órkenıet obrazdary», «Zamanaýı qazaq qoldanbaly ónerindegi jáne dızaınyndaǵy ejelgi sımvoldar», «Qazaqstannyń halyqtyq jáne zamanaýı zergerlik ónerindegi kóshpendilerdiń mádenı dástúrleri», «Uly dala qazynalary: qazaq Týtanhamony» taqyryptarynda oqylǵan baıandamalar  Amerıkanyń ǵylymı qoǵamdastyǵyna Uly dala órkenıetimen tereńirek tanysýǵa múmkindik berdi. Smıtson ınstıtýtynyń ǵalymdary  Pol Maıkl Teılor, Djasper Vo-Kvozebart, Robert Pontsıoen, Sýpamas Snıtvongze, Inıgo Akosta jáne Djared Koller qazaqstandyq áriptestermen pikirtalasqa túsip, sándik-qoldanbaly ónerdi salystyrmaly taldaýdyń úlgilerin kórsetti.

Sımpozıýmdy uıymdastyrýshy, Azııanyń mádenı tarıhyn zertteý baǵdarlamasynyń dırektory, doktor Pol Maıkl Teılor: «Bul sımpozıým dástúrlerdi jaqyndastyryp, ozyq mádenıetterdi bir arnada toǵystyratyn alań. Jahandyq ónertanýshylar úshin Qazaqstannyń sándik-qoldanbaly ónerin zertteýge jańa múmkindikter týdyryp otyr» dep atap ótti.

«Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy N.Á. Nazarbaevtyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynda aıtylǵandaı, dalalyqtar ejelgi dáýirde kıimder men basqa da túrli zattardy  jasaý úshin teriden, kıizden, jún men zyǵyrdan ázirlengen materıaldardy paıdalandy. Dala órkenıetiniń qorshaǵan álemmen jáne tabıǵatpen úılesimi zamanaýı qoldanbaly óner elementterinde de kórinis tapty. Qazaqstannyń sımvoldarynyń biri – Barys – osynyń aıǵaǵy. «Rýhanı jańǵyrý»  baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda ataýly shara Uly dalanyń dúnıetanymy men halyqtyq qundylyqtardyń, bizdiń babalarymyzdyń tarıhı shejiresiniń bir bólshegi»,- dedi aıtýly sharaǵa qatysqan AQSh-taǵy Qazaqstannyń Tótenshe jáne О́kiletti Elshisi Erjan Qazyhanov.

Sońǵy jańalyqtar

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Keshe

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar