Qoǵam • 10 Qazan, 2019

Shetelde tegin oqýǵa bolady

22 retkórsetildi

Álemniń 50 memleketinen 300-ge jýyq ýnıversıtet mamandary qatysqan aýqymdy sharada sheteldik joǵary oqý oryndarynyń ókilderi óz baǵdarlamalaryn tanystyryp, jergilikti jastarǵa shetelde bilim alýdyń joldaryn túsindirdi.

Kórmege kelgen sarap­shy­lar­­dyń pikirinshe, qazirgi tańda eý­ro­­palyq 200-deı ýnıversıtet qazaqstandyq stýdentterge gra­nt bólip otyr. Iаǵnı 20 myń qa­zaqstandyqtyń Eýropa elde­rin­de bilimin jetildirýge múm­kin­­digi bar. Búginde 150 myń ot­an­dasymyz syrt memlekette oqyp jatyr. 2025 jylǵa deıin olar­dyń sany 400 myńǵa jetýi múm­kin. Halyqaralyq bilimmen júıeli aınalysyp júrgen sarapshy Janbolat Meldeshov mundaı shara qazaq jastarynyń sapaly bilim alýyna jaqsy múmkindik bere­tinin aıtady.

– Bizdegi mektep túlekteriniń 34 paıyzy ǵana joǵary bilim­men qamtylady. Shetelde bul kórsetkish 50 paıyzdy quraıdy. Eger Qazaqstan álem elderindegi osyndaı kórsetkishke qol jet­kiz­­se, qazirgi tańda otandyq JOO-larda 800 myńnan asa stýdent oqýy kerek edi. Birinshiden, jo­ǵary bilim alýshylardyń bar­­lyǵy birdeı qazaqstandyq ýnı­­versıtetterge syımaıdy. Ekin­shiden, bizdegi keı JOO-lardyń sapasy kóńil kón­shit­peıdi. Úshinshi bir sebep, eli­miz­de keıbir mamandyqtar daıar­lanbaıdy. Bárinen buryn halyq­aralyq bilim halyqaralyq deńgeıdegi maman bolýǵa jaǵdaı jasaıdy. Fransııa týrızmdi tegin oqytady, Germanııa ınjenerlik mamandarǵa grant bóledi. Nege osyndaı múmkindikti paıdalanyp, balalarymyzdy oqytyp almasqa! Bizde dıplomy bar adam kóp, biraq biraz salada maman jetispeıdi. Mundaı máseleni sheshýdiń bir joly – sheteldiń qymbat oqýyna qaltadan qarjy tólemeı, tegin qol jetkizip, sura­nys­taǵy maman bolý. Al osyndaı múmkindikterdi jastarymyz bile bermeıdi, – deıdi J.Meldeshov.

Kórmeni uıymdastyryp otyr­ǵan Bolashaq Development Fund tóraǵasy Almas Satylǵanov sharanyń jyl saıyn ótkiziletinin jetkizdi.

– Osy kórmege shetelde oqy­ǵy­sy keletinder ózi qalaǵan mem­le­ketiniń ýnıversıtetterimen qarym-qatynas ornatyp, olar­dyń paıdaly keńesimen bola­shaq­ta sol elderge barýyna múmkindik alyp jatyr. Byltyr 5 myń qazaq­­standyq sheteldik ýnıversıtetterge oqýǵa tústi, – deıdi uıym­dastyrýshy.

Aıta keteıik, sharany qolǵa alǵan kommersııalyq emes uıym adam kapıtalyn damy­tý, bilim berý ortasyn jaq­sar­tý maq­sa­tyn­da Qazaqstan jas­tarynyń kásibıligi men shyǵar­ma­shylyǵyn nyǵaıtýdy, sonymen qatar álem­dik ýnıversıtetter men jergi­lik­ti joǵary oqý oryn­darynyń tájirıbe almasýyn kózdeıdi.

1807 jyly qurylǵan Germa­nııa­daǵy FHWS tehnıkalyq ýnı­versıtetiniń Shyǵys Eýropa boıynsha úılestirýshisi Natalıa Kýdelıa qazaqstandyq jastardyń bilimge degen qushtarlyǵy qýan­tar­lyq ekenin aıtady.

– Nazarbaev zııatkerlik mek­te­­­biniń túlekteri jan-jaqty damy­ǵan. Aǵylshyn tilin jetik meńgergen. Olardyń oqýǵa qush­tar­lyǵy da joǵary. Ásirese fızıka, matematıka pánderinen alǵyr ekenin baıqadyq. Bıyl bizdiń ýnıversıtetimizge 30-ǵa jýyq qazaq stýdenti keldi. Áli de qujat tapsyryp jatqandar bar. Aldaǵy ýaqytta bizdiń ýnıversıtettegi sheteldik stýdentter sany 150-deı bolsa, sonyń úshten biri qazaqstandyqtar bolady dep jos­parlap otyrmyz, – deıdi N.Kýdelıa.

Sharada shet memlekette bilim alýdyń joldary ǵana emes, sıfr­ly tehnologııa, bilim júıe­sin jetildirý máseleleri talqy­lan­dy. Semınarlar men trenıngter uıymdastyryldy. Bilim kórme­sine kelýshiler arnaıy grant­tar men jeńildikter týraly ta­nym­dyq aqparat aldy. AQSh, Ulybrıtanııa, Eýropa men TMD elderiniń ozyq ýnıver­sı­tet­te­rinen kelgen kórme aldaǵy kúnderi elimizdiń birneshe qala­synda jalǵasyn tappaq. Naq­ty­raq aıtsaq, Shymkentte 8-9 qazan (Rixos Khadisha), Almatyda 11-13 qazan (Balýan Sholaq atyndaǵy Sport jáne Mádenıet kesheni), Atyraýda 14 qazan (Sultan Palace), Oralda 15 qazan (Hadısha Bókeeva atyndaǵy qazaq drama teatry) jáne Aqtóbede 16 qazan (О́ner ortalyǵy) kúnine josparlanyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Eń qysqa áńgime. Aldabergen Kempirbaı

Eń qysqa áńgime • Búgin, 13:00

Eń qysqa áńgime. Erkeǵalı Beısenov

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:42

Eń qysqa áńgime. Kógedaı Shámerhan

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:39

Eń qysqa áńgime. Jasulan Serik

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:37

Eń qysqa áńgime. Aqjol Qalshabek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:28

Eń qysqa áńgime. Nurbek Nurjanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 12:24

Elbasy Takeo Kavamýramen kezdesti

Prezıdent • Búgin, 11:34

Saǵynaıdyń beıiti tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 10:52

Aqmolanyń astyǵyna suranys mol

Aımaqtar • Búgin, 10:22

Kúlki kerýeni № 7

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

Qazaqstan • Búgin, 10:09

Atalmaı nege qalsyn Musa aty?!

Rýhanııat • Búgin, 10:01

«Astana» Nıderlandqa attandy

Sport • Búgin, 08:53

Jaqsy dástúr jalǵasady

Rýhanııat • Búgin, 08:49

Alashtanýshy ǵalymnyń belesi

Rýhanııat • Búgin, 08:47

Igilikti eńbek ıesi

Qoǵam • Búgin, 08:46

Namazaly Omashuly: El shejiresi

Rýhanııat • Búgin, 08:42

Taraz shaharyndaǵy tamasha tún

Aımaqtar • Búgin, 08:39

Tuńǵysh Til forýmy ótedi

Qoǵam • Búgin, 08:36

Patrıarhtyń oryndalǵan paryzy

Rýhanııat • Búgin, 08:33

Kedergisiz keleshek

Qoǵam • Búgin, 08:31

Endi mekenjaı anyqtamasyn suramaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:29

Joshy hanǵa eskertkish ornatylady

Rýhanııat • Búgin, 08:24

Qazaqtardyń atqa miný mádenıeti

Qazaqstan • Búgin, 08:22

Eýrony satyp alýshylar kóbeıdi

Ekonomıka • Búgin, 08:20

AQR: 14 bankti «saýyqtyrý» kerek pe?

Ekonomıka • Búgin, 08:15

Eń qysqa áńgime. Omarbek Nurdáýlet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kúlki kerýeni № 6

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Aıbek Erejep

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly    

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Ásel Asqarqyzy

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Maǵjan Qalymbekuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Edil Anyqbaı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar