Rýhanııat • 11 Qazan, 2019

Áke men bala arasyndaǵy baılanys qandaı?

64 retkórsetildi

Búgingi tańda qoǵamda áke men bala arasyndaǵy baılanystyń báseńdeı túskendeı jaıy baıqalady. Áke tárbıesi bala úshin árqashan mańyzdy hám balanyń bolashaǵyna da negizgi baǵdar bolmaq.

Biraq qoǵamdaǵy áke men bala qatynasynyń qanshalyqty dárejede ekenin anyqtaı qoıý qıyn. Sebebi árbir otbasynda ákeniń róli árqalaı. Alaıda áke men bala arasyndaǵy baılanystyń bekı túsýine belgili bir dárejede balanyń da úlesiniń bar ekenin umytpaý kerek der edik. Rasynda da qazirgi kezde qajetti, qajetsiz aqparattyń bári de bala sanasyna ǵalamtor arqyly sińýde. Mektep oqýshylarynyń árqaısysynda uıaly telefon bar. Munda eń birinshi másele bala ózine qajetti aqparatty túısigimen túsiný arqyly qabyldaý kerek. Áke men balanyń arasyndaǵy baılanystyń da keri ketýine munyń áseriniń bolmaı qoımasy anyq.

Jalpy, áke men bala arasyndaǵy baılanystyń bekı túsýine balanyń anasynyń da qosatyn úlesi az emes. Máselen, Qunanbaı men Abaı arasyndaǵy ǵajap baılanys qara orman qazaqqa málim. Qunanbaıdaı ákeniń synshyldyǵy men qataldyǵynyń ózinen balaǵa degen meıirim kórinedi. Al jas Abaı oqýdan aýylyna kelgende áýeli anasy Uljanǵa amandaspaq bolǵanda, Uljan ananyń balasyna ákesi Qunanbaımen birinshi amandasýy kerektigin aıtýy da ómirdiń uly sabaqtary bolsa kerek. Búgingi tańda ultymyz úshin ózekti máseleniń biri urpaqtar sabaqtastyǵynyń ózegin joǵaltpaý bolyp otyr. Bul arqyly urpaqtyń boıyna tektiliktiń tamyr tartatyny da shyndyq. Jýyrda ǵana Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetinde aǵa býyn men jastardyń arasyndaǵy baılanystyń álsireýine jol bermeý jáne ortaq máselelerden shyǵýdyń joldaryn qarastyrý maqsatynda «Ákeler men balalar» atty ashyq áńgime alańy ótken edi. Rasynda da áke men bala arasyndaǵy árbir sát, árbir dıalog búgin qarym-qatynasqa baılanysty bolsa, keıin minez ben ustanymǵa aınalýy múmkin. Al báriniń jıyntyǵy taǵdyrǵa aınalatynyn túsiný qıyn emes. Bul rette jazýshy-dramatýrg Elen Álimjan jastardy joldan taıdyratyn qulyq ashkózdik pen qulqyn ekenin de aıtady. Iаǵnı sol arqyly ózimbilemdikke uryný da áke sózine qulaq asýdan qalýǵa alyp keledi. Sondyqtan da áke balaǵa bos aqyl aıtqannan góri, ony isimen dáleldeý kerektigin de jetkizdi. Al dramatýrg Bolat Bekjanov bala báribir ákeniń izimen júre almaıtynyn, ómirdiń túrli soqpaqtary ony basqa jolǵa buryp áketýi yqtımal ekenin áńgimeledi.

Áıgili Áziret Áliniń «Balany ózimdeı bol dep emes, ózimdeı bolma dep úıret» degeninde de kóp syr jatqan bolsa kerek. Kemshiliksiz pende joq. Shyny kerek, qazirgi kezde qoǵamda masyldyqtyń da beleń alyp bara jatqany belgili. Balany adal eńbekke baýlýdyń da berekesi ketip bara jatqandaı. Qazirgi kezde memleketten ataýly áleýmettik kómek alý úshin tabysyn jasyrý sııaqty keleńsizdikterdiń de kóptep oryn alýy osynyń aıǵaǵy bolsa kerek. Mundaı kórinisterdiń bári de balanyń psıhologııasyna áser etpeı qoımaıtyny anyq. Ákeniń árbir isi balaǵa baǵyt bolatynyn umytpaýdyń da mańyzdylyǵy joǵary. «Yqylym zamandardan beri jalǵasyn taýyp kele jatqan ákeler men balalar araqatynasy áli kúnge ózekti. Áke men balanyń arasynda órbigen ónegeli tárbıeniń árbir qazaqtyń otbasynda kórinis tabýyn tileımin», deıdi Taraz memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń oqytýshysy, fılolog ǵalym Seısekúl Ismatova.

«Áke – asqar taý» deımiz. Balany jaǵadaǵy quraqqa teńeımiz. Búginde jelkildep ósip kele jatqan jas quraqtyń boı túzeıtin negizgi qubylasy sol asqar taýy bolǵany durys-aq. Deı turǵanmen, ómirdiń túrli ótkelderi arqyly bala boıynda qalyptasatyn minez ben áreket ákeniń tárbıesinen alystatpasa deısiń...

 

Jambyl oblysy

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Izgilik elshisi

Aımaqtar • Búgin, 17:38

Soltústik oblystarda boran bolýy múmkin

Qazaqstan • Búgin, 16:18

Kún energııasy Oralǵa jetti

Aımaqtar • Búgin, 15:46

«Aqyny aq Ertistiń – Qımadıden...»

Rýhanııat • Búgin, 12:46

Fýtbol: Makedonııamen teń oınadyq

Fýtbol • Búgin, 12:24

Kúlki kerýeni № 3

Rýhanııat • Búgin, 11:38

Eń qysqa áńgime. Jandos Júsipbek

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:32

Eń qysqa áńgime. О́mirjan Ábdihalyquly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:29

Eń qysqa áńgime. Baýyrjan Babajanuly

Eń qysqa áńgime • Búgin, 11:24

Dala úni Almatyda bastalady

Rýhanııat • Búgin, 10:19

Tekti sózdiń tóresi Almatydan bastalady

Aımaqtar • Búgin, 10:11

Taǵylymdy tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 09:36

Ǵylym qanatyndaǵy ǵumyr

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Moıynqumǵa ushaq qatynaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:29

«Para berme» chellendji bastaý aldy

Aımaqtar • Búgin, 09:27

Kásipodaq úzdikteri marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:26

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

Uqsas jańalyqtar