Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy №228
Sársenbi, 13 naýryz 2013 6:24
2013 jylǵy 12 naýryz Astana, Úkimet Úıi
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasattyń 2013 jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttary týraly málimdemesi týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasaty týraly eldiń qalyń jurtshylyǵyn habardar etý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasatynń 2013 jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttary týraly málimdemesi maquldansyn.
2. Osy qaýly qol qoıylǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa tıis.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.Ahmetov.
Sársenbi, 13 naýryz 2013 6:24
2013 jylǵy 12 naýryz Astana, Úkimet Úıi
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasattyń 2013 jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttary týraly málimdemesi týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasaty týraly eldiń qalyń jurtshylyǵyn habardar etý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasatynń 2013 jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttary týraly málimdemesi maquldansyn.
2. Osy qaýly qol qoıylǵan kúninen bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýǵa tıis.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri S.Ahmetov.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 12 naýryzdaǵy № 228 qaýlysymen maquldanǵan
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ekonomıkalyq saıasattyń 2013 jylǵa arnalǵan negizgi baǵyttary týraly málimdemesi
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti (budan ári – Úkimet) men Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń (budan ári – Ulttyq Bank) 2012 jyly júrgizgen ekonomıkalyq saıasaty álemdik ekonomıkadaǵy ahýaldyń keri áserine qaramastan, elde ekonomıka damýynyń oń serpinin qamtamasyz etýge jáne makroekonomıkalyq jáne áleýmettik turaqtylyqty saqtaýǵa múmkińdik berdi.
Aldyn ala baǵalaý boıynsha 2012 jyly JIО́-niń naqty ósýi 5,0 %-dy qurady, ónerkásip óniminiń óndirisi 0,5 %-ǵa ósti.
Ekonomıka salalaryndaǵy oń serpin jáne eldegi joǵary tutynýshylyq suranys qyzmet kórsetý salasynyń 10 %-ǵa ósýine yqpal etgi.
Jyldyq mándegi ınflıasııa deńgeıi 6,0 %-dy qurady, bul 2011 jyldyń qorytyndysynan 1,4 paıyzdyq tarmaqqa tómen.
Eldiń halyqaralyq rezervi 17,9 %-ǵa ósip, 86,0 mlrd. AQSh dollaryn qurady, onyń ishinde Ulttyq qordyń shetel valıýtasyndaǵy aktıvteri 32,4 %-ǵa, 57,8 mlrd. AQSh dollaryna deıin ósti.
Bank sektory qaıta qalpyna kelýdiń turaqty serpinin kórsetýde. О́tken jyly bankterdiń aktıvteri 8,2 %-ǵa ósti, kredıtter qólemi 13,0 %-ǵa ulǵaıdy, depozıtter 7,2 %-ǵa ósti.
2012 jyly «Ǵitsh» agenttigi Qazaqstannyń egemendi kredıt reıtıngin «VVV+»-qa deıin kóterdi, bul batys elderindegi daǵdarys jaǵdaıynda elimizdiń kredıttik qabilettiligin kýálandyrady.
Respýblıkalyq bıýdjettiń tapshylyǵy 906,5 mlrd. teńgeni nemese JIО́-ge shaqqanda 3%-dy qurady.
2012 jyly syrtqy saýda aınalymy 9,8 %-ǵa ulǵaıdy. Aldyn ala baǵalaý boıynsha tólem teńgeriminiń aǵymdaǵy shotynyń profısıti 8.8 mlrd. AQSh dollaryn qurady.
Ekonomıkanyń ósýine el azamattarynyń áleýmettik ál-aýqaty barabar jaqsarýda. Halyqtyń naqty aqshalaı tabysy 6,8%-ǵa ósti, naqty jalaqy 6,9%-ǵa artty, ortasha aılyq ataýly jalaqy 101 myń teńgeden asty.
Jumyssyzdyq deńgeıi jeltoqsanda 5,3 % deńgeıinde qalyptasty.
Indýstrııalandyrý kartasyn, Bıznestiń jol kartasy-2020 sátti iske asyrý ekonomıkanyń ósýin qoldaýǵa jáne qosymsha jumys oryndaryn qurýǵa múmkindik berdi.
Qol jetkizilgen nátıjelerge qaramastan, álemdik ekonomıkadaǵy ahýaldyń nasharlaýy ekonomıkanyń ornyqty ósýin qamtamasyz etý jónindegi mindetterdi oryndaýǵa qaýip tóndirýi múmkin.
Daǵdarystan keıingi eleýli qaıta qalpyna kelýden keıin álemdik ekonomıka taǵy da báseńdedi. Jahandyq ósýdiń tómen qarqyny 2020 jylǵa deıin boljanýda. Halyqaralyq valıýta qory 2013 jylǵy álemdik ekonomıkanyń ósýin 3,5% deńgeıinde boljap otyr, bul ótken jylǵy deńgeıden (3,2%) shamaly ǵana joǵary. Ǵitch Ratings halyqaralyq agenttigi de 2013 jyly álemdik ekonomıka ósýiniń boljamyn budan buryn jarııalanǵan 2,6 % boljammen salystyrǵanda 2,4 %-ǵa deıin tómendetti. Sonymen qatar, álemdik ekonomıkadaǵy turaqsyzdyqtyń Qazaqstanǵa keri áseri 2012 jylmen salystyrǵanda birshama tómen bolýy kútilýde.
Osyndaı jaǵdaılarda Memleket basshysynyń 2012 jylǵy 14 jeltoqsandaǵy «Qazaqstan-2050» Ctrategııasy: qalyptasqan memlekettiń jańa saıası baǵyty» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynyń negizgi erejelerin eskere otyryp, 2013 jyly ekonomıkalyq saıasattyń negizgi baǵyttary mynalar bolady:
pragmatıkalyq ekonomıkalyq saıasat júrgizý;
ártaraptandyrý negizinde ekonomıkany jańǵyrtý;
3) áleýmettik jańǵyrtý jáne jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamyn qalyptastyrý;
teńgerimdelgen óńirlik damý;
tıimdi memlekettik basqarý júıesin qalyptastyrý;
halyqaralyq ıntegrasııa jáne ózara is-qımyl.
Pragmatıkalyq ekonomıkalyq saıasat ekonomıkany ártaraptandyrý, keń aýqymdy kásipkerlikti tartý, ınnovasııalardy jandandyrý jáne jańa jumys oryndaryn qurý arqyly ekonomıkanyń serpindi ósýin 6% deńgeıinde qamtamasyz etýge baǵyttalatyn bolady.
Makroekonomıkalyq turaqtylyq jańa salyq-bıýdjet saıasatyn jáne ekonomıkalyq ósý úshin qolaıly ınflıasııa deńgeıin ustap turý esebinen qamtamasyz etiledi.
Memlekettik qarjy turaqtylyǵyn jáne shıkizatqa álemdik baǵanyń quldyraýy kezinde bıýdjettiń ornyqtylyǵyn arttyrý maqsatynda teńgerimdelgen bıýdjet saıasaty júrgiziledi.
Memlekettik boryshty shamaly deńgeıde ustaý jáne memlekettik qarjy turaqtylyǵy úshin bıýdjet tapshylyǵyn jáne JIО́-ge qatysty munaı emes tapshylyqtyń ósýin ustap turý josparlanýda. Kvazımemlekettik sektor boryshynyń ósýine baqylaý qamtamasyz etiledi.
Kepildendirilgen transfert kóleminde qor qarajatyn paıdalanýdy shekteý arqyly Ulttyq qorda munaı kiristerin jınaqtaý saıasaty jalǵasatyn bolady.
Salyq saıasaty ekonomıka damýyn yntalandyrýshy quraldardyń biri bolady jáne áleýmettik baǵyttylyqqa ıe bolady. Salyqtyq jeńildikterdiń tıimdiligin arttyrý, ekonomıkanyń shıkizat emes sektorlaryn jáne ınnovasııalardy damytýdaǵy yntalandyratyn rólin kúsheıtý maqsatynda 2013 jyly qoldanystaǵy salyqtyq jeńildikterge revızııa júrgiziledi.
Ornyqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý úshin ekonomıkany jańartý jáne ártaraptandyrý negizinde eldiń básekege qabilettiligin nyǵaıtý jalǵasyn tabady.
Ekonomıkany jańǵyrtýdyń negizi eldi Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn iske asyrýdy jalǵastyrý, klasterlik tásildi engizý jáne basty róli sapaly adamı faktordyń rólin jáne mánin kúsheıtý bolatyn aqparattyq qoǵamdy damytý úshin negiz qurý bolyp tabylady. Úkimet Respýblıkalyq ındýstrııalandyrý kartasynyń iri jobalaryn iske asyrýǵa shoǵyrlanady.
Infraqurylymdyq ıntegrasııany qamtamasyz etý úshin Qazaqstannan tys jerlerinde óndiristik kóliktik-logıstıkalyq obektiler, óńirde birlesken kásiporyndar qurylatyn bolady.
2020 jylǵa deıingi eldiń agroónerkásiptik keshenin damytýdyń jańa baǵdarlamasy sheńberinde agrarlyq sektordyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa jáne aýyl ekonomıkasyn damytýǵa baǵyttalǵan aýyl sharýashylyǵyn aýqymdy jańǵyrtý bastalady.
Eldiń tabıǵı resýrstaryn utymdy paıdalanýǵa negizdelgen ornyqty ekonomıkalyq ósýdi qamtamasyz etý maqsatynda jasyl ekonomıkaǵa kóshýdiń uzaq merzimdi strategııasy ázirlenýde. Osy jumys sheńberinde tabıǵı jáne sý resýrstaryn basqarýdyń, energııany kóp qajet etýdi tómendetý men ekonomıkanyń energııa tıimdiligin arttyrýdyń, jańartylatyn energııa kózderin dampý men qorshaǵan ortanyń lastanýyn tómendetýdiń qaǵıdattyq jaǵynan jańa júıesin qalyptastyrý bastalady.
Baqylaý-ruqsat berý praktıkasynyń júıesin ońtaılandyrý arqyly bıznes-ahýaldy jaqsartý boıynsha jumys jalǵastyrylady. Azamattardyń qaýipsizdigine tikeleı yqpal etpeıtin barlyq ruqsattar habarlandyrýlarmen almastyrylady.
«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde naqty jumys oryndaryn qurýǵa baǵdarlaı otyryp, shaǵyn jáne orta bıznesti kásipkerlikti memlekettik qoldaý sharalarymen qamtýdy keńeıtý jónindegi jumys jalǵasady.
Eldiń ekonomıkalyq ósýiniń negizgi faktory ekonomıkanyń shıkizattyq emes sektoryna ınvestısııalardy tartý bolýy tıis. Úkimet elde qolaıly ınvestısııalyq ahýaldy qurýǵa shoǵyrlanady.
Ekonomıkanyń áleýmettik mańyzy bar sektorlaryna ınvestısııalardy yntalandyrý maqsatynda bıýdjettik jáne konsessııalyq zańnamaǵa qajetti ezgerister engizý arqyly memlekettik-jeke menshik áriptestik tetikterin paıdalanýdy jetildirý jalǵasatyn bolady.
Ekonomıkanyń ósýin eskere otyryp, azamattardyń ómir súrý sapasynyń standarttaryn kezeń-kezeńimen joǵarylatý úshin tıisti negizdemelik zańmen reglamentteletin eń tómengi áleýmettik standarttar júıesin qalyptastyrý jumysy júrgizilýde.
Azamattardyń zeınetaqy jınaqtarynyń saqtalýyn jáne kóbeıýin arttyrý maqsatynda Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory qurylatyn bolady.
Ázirlenip jatqan daǵdarysqa qarsy den qoıýdyń jol kartasy sheńberinde Jumyspen qamtý-2020 baǵdarlamasyn iske asyrý quraldaryn keńeıtý daǵdarys bastalǵan jaǵdaıda jumyspen qamtýdy jáne ekonomıkanyń ósýin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin «Qoljetimdi turǵyn úı-2020» baǵdarlamasyn iske asyrý jalǵasyn tabady.
О́ńirlik saıasat ekonomıkalyq ósý ortalyqtary: aglomerasııalar, 2-deńgeıdegi tirek qalalardy (oblys ortalyqtary) jáne 3-deńgeıdegi qalalardy (monoqalalar jáne shaǵyn qalalar), sondaı-aq tirek eldi mekenderdi qalyptastyrýǵa baǵyttalady. Monoqalalardy damytý baǵdarlamasyn iske asyrý belsendi fazaǵa kóshedi.
Osy jyly memlekettik basqarý júıesinde eleýli reformalardy iske asyrý jalǵasatyn bolady. Jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytý tujyrymdamasyn iske asyrý úshin tómengi basqarý deńgeıleriniń qarjylyq derbestiligin keńeıtý, tómengi deńgeıdegi ákimderdi máslıhattardyń saılaýyn engizý, sondaı-aq jergilikti mańyzy bar máselelerdi sheshýdegi halyqtyń rólin arttyrý úshin tıisti zań jobasy ázirlenetin bolady.
Memlekettik basqarý deńgeıleri arasynda ókilettikterdiń arajigin ajyratý máseleleri boıyshpa Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyn qabyldaý qaıtalaýǵa jol bermeýge, sondaı-aq jekelegen ókilettikterdi ortalyqtan óńirlerge berýge múmkindik beredi.
Halyqqa jáne bızneske kórsetiletin memlekettik qyzmetterdiń sapasyn arttyrý jónindegi jumys jalǵasatyn bolady. Memlekettik qyzmetti odan ári kásibılendirýge jáne árbir qyzmetker jumysynyń tıimdiligin arttyrýǵa basa nazar aýdarylatyn bolady.
Memlekettik aktıvterdi basqarý tıimdiligin arttyrý sheńberinde kvazımemlekettik sektor sýbektilerin ońtaılandyrý jónindegi jumys júrgizilip, memleket qatysatyn jekeshelendirýge jatatyn kásiporyndar tizbesi aıqyndalady. Budan basqa, «Halyqtyq IRO» baǵdarlamasy odan ári damytylady.
Qazaqstan ekonomıkasyn Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistik (budan ári – BEK) jáne Keden odaǵy (budan ári – KO) sheńberindegi ıntegrasııa sharttaryna beıimdeý maqsatynda taýarlardyń ımporty men eksporty kezindegi kedergilerdi joıý, sondaı-aq otandyq óndirýshilerdiń múddelerin qorǵaý jáne ilgeriletý boıynsha kúsh-jiger salynady.
Aǵymdaǵy jyl KO jáne BEK tetikteriniń qalyptasýy úshin mańyzdy bolady. Alda BEK quqyqtyq bazasyn damytý jónindegi kúntizbelik jospardy iske asyrý, KO jáne BEK halyqaralyq sharttaryn kodıfıkasııalaý, ıntegrasııalyq prosesterdi odan ári damytý baǵyttaryn pysyqtaý boıynsha jumystyń negizgi kólemin oryndaý tur.
Astanada EKSPO-2017 Halyqaralyq kórmesin ótkizý jónindegi uıymdastyrý is-sharalary sheńberinde Halyqaralyq kórme bıýrosynyń Atqarýshy komıtetinde tirkeý dereknamasynyń tusaýkeseri ótip bekitiledi.
Ulttyq Bank Qazaqstan Respýblıkasynda baǵa turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan tıimdi aqsha-kredıt saıasatyn júrgizetin bolady.
Budan basqa, Ulttyq Bank qarjy sektorynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge járdemdesý, qarjy qyzmetterin tutynýshylardyń quqyǵyn qorǵaýdy kúsheıtý jáne olardyń qarjylyq saýattylyq deńgeıin joǵarylatý jónindegi jumysyn jalǵastyrady.
Aqsha-kredıt saıasaty salasynda 2013 jylǵa arnalǵan negizgi perspektıvalyq baǵyt ótimdilikti usyný/alý boıynsha turaqty tetikterge, ashyq naryqtaǵy operasııalarǵa arnalǵan tásilder ózgerisi sheńberinde transmıssııalyq tetikterdi kezeń-kezeńimen jetildirý bolyp tabylady.
Valıýtalyq saıasat qazaqstandyq ekonomıkanyń ishki jáne syrtqy básekege qabilettiligi arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etýge baǵyttalatyn bolady. Ulttyq Banktiń ishki valıýtalyq naryqqa qatysýy ekonomıkanyń odan ári turaqty damýy úshin qajetti jaǵdaıdy qamtamasyz ete otyryp, eń az bolyp qalady.
Qarjy sektorynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge járdemdesý sheńberinde bankter aktıvteriniń tómen sapasynyń problemalaryn sheshý jónindegi jumys júrgiziletin bolady. Ulttyq Bank bankterdiń kúmándi jáne úmitsiz aktıvterdi osyndaı aktıvterdi basqarýǵa mamandandyrylǵan uıymdarǵa satýy (berýi) boıynsha qajetti jaǵdaılar jasaýdy, sondaı-aq úmitsiz bereshekti keshirý tártibin jeńildetetin tetikti engizýdi qamtıtyn sharalar keshenin iske asyrýdy jalǵastyratyn bolady. Úmitsiz bereshekti «tazartý» boıynsha erte den qoıý jáne ýaqtyly sharalar qabyldaý maqsatynda 2013 jyldan bastap bankterdiń nesıe portfelindegi jumys istemeıtin qaryzdardyń úlesine shekti mán engiziledi, ol 2013 jylǵy 1 qańtardan bastap 20 %-dan, 2014 jylǵy 1 qańtardan bastap 15 %-dan aspaıdy.
Bank sektorynyń turaqty jumys isteýi, sondaı-aq kredıttik belsendiliktiń ósýi ekonomıkanyń basym sektorlaryn odan ári damytýǵa jáne kredıtteýdi keńeıtý men ekonomıkalyq ósýdi yntalandyrýǵa yqpal etetin bolady.
2013 jyly Úkimet pen Ulttyq Bank júrgizetin ekonomıkalyq saıasat 6 % deńgeıindegi ornyqty ekonomıkalyq ósýdi jáne ınflıasııa aıasyn nysanaly 6-8% deńgeıinde saqtaýdy kamtamasyz etýge múmkindik beredi.
