Qoǵam • 16 Qazan, 2019

«Iаndeks» kompanııasynan shaqyrtý aldy

320 retkórsetildi

Reseılik «Iаndeks» kompanııasynan shaqyrtý alǵan qyzylordalyq jas Dastan Aıtbaımen IT jobalary týrasynda áńgimelespek bolyp, Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń baspasóz qyzmetine habarlasqanbyz. Olar jas ónertapqyshtyń uıaly telefondy qoldanbaıtynyn aıtyp, jaqyndarynyń telefon nómirlerin usyndy. Osylaısha jas ónertapqyshty áńgimege tartqan edik.

10 myń dollarǵa baǵalanǵan joba

Dastan Aıtbaı rasymen-aq eshqandaı áleýmettik jelide joq. Tipti kez kelgen adam kúndelikti aqparat almasýǵa qoldanatyn messendjerlerdi de qoldanbaıdy. Aıtýynsha, onyń bul áreketi ýaqytyn tıimdi paıdalanýymen baılanysty. Ol ýaqytynyń kóp bóligin IT jobalardy ázirleýmen ótkizedi. Onyń bul salaǵa bet burýyna ınnovasııalyq tehnologııalardyń tańǵalarlyq múmkindikteri sebep bolǵan.

Qyzylordalyq jas mektep bitirgen soń, ákim grantyn ıelenip, 2015 jyly Máskeý bolat jáne qorytpalar ınstıtýtynda nanotehnologııalar mamandyǵynda bilim alǵan. Onyń  IT jobalarmen etene aralasýy osy oqý ornynan bastalady. Tehnologııanyń sheksiz múmkindikterin kórgen saıyn, onyń bul salaǵa degen qyzyǵýshylyǵy odan ári arta túsken. Onyń ústine bul oqý ornynda álemniń túkpir-túkpirinen jınalǵan túrli ónertapqyshtar jınalǵan. Ol árbirinen ózine qajet qasıetti jıyp otyrǵan. D.Aıtbaı bir jarym jyldan keıin bul oqý ornynan otbasylyq sebepterge baılanysty Qazaqstanǵa qaıtyp kelgenimen, áli kúnge deıin sol Máskeýdegi áriptes-dostarymen aralasyp turady. Qazir olar birin-biri túrli aqparatpen habardar etedi. Qashyqta otyryp ta birlesip jumys isteıdi.

Qazir D.Aıtbaı Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń jýr­nalıstıka fakýltetiniń 4-kýrs stý­denti. Oqýdy támamdaǵan soń, dál osy maman­dyǵymen qyzmet etemin dep otyr. Ol aq­parattyq tehnologııa salasynyń ishki jaı-kúıin jaqsy bilgendikten, atalǵan sala­ny BAQ-ta keńinen nasıhattaǵysy keledi.

D.Aıtbaıdyń eń áıgili jobasy «Kaf­ka» dep atalady. Ol domeni men hostıngi bar platformalardy qorǵaıtyn antıvırýs esebinde jumys isteıdi. Iаǵnı túrli saıt­tarǵa jasalatyn hakerlik shabýyldarǵa tótep beredi. Jobanyń ereksheligi – kelgen vırýs óz «uıasyna» keri qaıtyp, óz-ózin joıyp jiberedi. О́nertapqyshtyń aı­týynsha, kóptegen elde dál osyndaı hakerlik júıege qarsy jumys isteıtin vırtýaldy antıvırýs joq. Bizge málimi kompıýter nemese noýtbýkke ornatylatyn Kaspersky, Dr.Web syndy antıvırýstar. Olar kompıýterdiń tehnıkalyq qyzmetin ǵana qorǵaıdy. Al «Kafka» saıttyń aqpa­rat­tyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge ar­nalǵan dúnıe. Oǵan mundaı biregeı jobany jasap shyǵarý úshin 3 aıǵa jýyq ýaqyt ket­ken. Kúndelikti ýaqytynyń 6 saǵatyn ar­nap otyrǵan.

Dastan bul jobasyn Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Smart Zholy baǵdarlamasy aıasynda Astana Hub or­talyǵynda qorǵaǵan bolatyn. Sınga­pýr­lyq ınvestorlar men táýelsiz sarapshylar onyń atalǵan jobasyn 10 myń dollarǵa baǵalap, qoldaý kórsetti. Qazir «Kafka» Sıngapýrdaǵy jekemenshik mıkroqarjy ortalyqtarynyń saıttaryna ornatylǵan.

«Kafka» jas mamanǵa jahandyq IT álemine jol ashty deýge ábden bolady. Sebebi jaqynda ony Reseılik «Iаndeks» kom­panııasy jumysqa shaqyrdy. Ol bul shaqyrtýdy qýana qabyl alyp, oqýyn aıaqtaǵan soń 1 jyl kóleminde Máskeýde ju­mys isteımin dep otyr.

 

Safeheadphones – áleýmet úshin

Únemi izdeniste júretin jigit jańa dúnıe oılap tabýdan jalyqqan emes. Ázirlegen ár jobam qoǵamǵa kómegin tıgizip jatsa, mendik maqsattyń oryndalǵany deıdi ol. Onyń árbir jumysy rasynda áleýmettiń tynyshtyǵyn saqtaý úshin jasalady. Qulaqqap taqqan keı turǵyn­dardyń jol apatyna túsip nemese kóliktiń astynda qalǵan oqıǵalaryn jıi estımiz. D.Aıtbaı osyndaı oqıǵalardyń aldyn alý úshin Safeheadphones dep atalatyn qaýipsiz qulaqqap oılap tapty. Bul onyń eń az ýaqytta jasalǵan jobasy kórinedi. Azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etetin qulaqqap nebári bir jarym aıda jasalǵan.

Safeheadphones qulaqqabynyń jumys isteý prınsıpi ońaı. Qulaqqapqa arnaıy qaýipsizdik sıgnaly ornatylǵan. Máselen 15 metr araqashyqtyqtan avtokólikterdiń, jedel-járdem kólikteriniń sıgnaly estilgende qulaqqaptaǵy áýen avtomatty túrde toqtaıdy. Osylaısha, qaýipsiz qulaqqap adam ómirin saqtap qalýǵa sebep bolady.

 

Saqtyqta qorlyq joq

Qazir D.Aıtbaı For life jobasyn ázirlep jatyr. Onyń aıtýynsha, bul joba ónertapqysh úshin eń qıyn, eń mańyzdy, eń paıdaly joba. Sebebi ol daıyn bolǵanda kópke kómegi tıetin birden-bir joba bolmaq. Ol bul jumysyn Nur-Sultan qalasynda bolǵan, kóptiń qabyrǵasyn qaıystyrǵan kóp balaly úıdegi órt oqıǵasynan keıin qolǵa alǵan.

For life jobasy órttiń aldyn alýǵa nemese órt bolǵan jaıdaıda ony quzyrly organdarǵa der kezinde habarlaýǵa kómek­tesedi. Joba boıynsha ǵımarattaǵy baqylaý kameralary ınternetke qosy­lyp, onyń derbes IP mekenjaıy bazaǵa tirkeledi. Jobanyń algorıtminde 5000-ǵa jýyq janyp jatqan ottyń sýreti men 3000-ǵa jýyq vıdeo bar. Eger de meke­me­den 1 kv/m órt tutanatyn bolsa,  ja­san­dy ıntellekt bazadaǵy ottyń sýreti men qosýly turǵan kameradaǵy órttiń sáı­­kes­tigin izdeıdi. Sáıkestik bolǵan jaǵ­daıda jasandy ıntellekt avtomatty túrde jedel-járdem qyzmetine, órt sóndirý­shilerge jáne taǵy da basqa quzyrly or­gandarǵa tótenshe jaǵdaıdy birden habar­laıdy. Sondaı-aq sol mekemedegi jaýapty bir adamnyń telefonyna órt ja­ıynda SMS habarlama jiberedi. Osy­laısha, órtti der kezinde aýyzdyqtaýǵa bolady.

D.Aıtbaıǵa bul jobany jasaý ońaıǵa tús­pegen. О́zge jumystarymen salystyr­ǵanda onyń jasalý merzimi de uzaqqa sozylyp otyr. Otpen jumys isteý qıyn bolýy sebepti For life-ty jandandy­ryp júrgenine 4 aıdan asypty. Dastannyń alǵashqy 3 tapsyrys berýshisi de tabylǵan. Ol Qyzylorda qalasyndaǵy jeke dúken men 2 mekemege baǵdarlamasyn ornatyp ta úlgergen. Sondaı-aq D.Aıtbaı bul baǵ­dar­lamany kóp balaly otbasylar men Uly Otan soǵysynyń ardagerlerine tegin ornatýǵa nıetti.

Atalǵan jobalar ónertapqyshtyń IT salasyndaǵy bastamasy ǵana. Oıǵa al­ǵandary da jetip-artylady. «Qazaq­stannyń 100 jańa esimi» baǵdarlamasynyń 2019 jylǵy qatysýshylary qataryna engen jastyń jańa jobalary da eldiń paıdasyna tıip, qoǵamnyń tynyshtyǵyn saqtary sózsiz.

Sońǵy jańalyqtar

VII PR forýmy Almatyda ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Fermerdiń maýsymdyq tabysy qansha?

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 09:26

MRT alýǵa jarty mıllıard jumsalǵan

Aımaqtar • Búgin, 09:21

Bas basylymnyń baıtaq belesi

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Qaıta oralǵan qumarshyq

Aımaqtar • Búgin, 07:54

Termeshiler tereńnen terbedi

Ádebıet • Búgin, 07:52

Túrik kınolary tegin kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 07:47

«Arý» – kóz arbaǵan kórkemdik álemi

Rýhanııat • Búgin, 07:45

Haziretter qazynasy

Rýhanııat • Búgin, 07:43

«Speshranda» saqtalǵan...

Rýhanııat • Búgin, 07:26

«Tákappar eken qulja alma»

Qoǵam • Búgin, 07:23

Zań kerek!

Ekologııa • Búgin, 07:20

El qurmeti erekshe

100 • Búgin, 07:14

It júgirtip, qus saldy

Aımaqtar • Búgin, 07:12

Senim hám serpin

Rýhanııat • Búgin, 07:09

Ekologııany qorǵaýǵa adaldyq kerek

Ekologııa • Búgin, 07:03

Ǵarysh salasy jańa deńgeıge kóteriledi

Tehnologııa • Búgin, 06:38

Parasattylyq – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Hat qorjyn (14.11.2019)

Ádebıet • Búgin, 06:28

Kúrish suryptary suıylyp barady

Ekonomıka • Búgin, 06:24

Sıpaty bólek kýálik

Qoǵam • Búgin, 06:14

Altyn Adam Afınada

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar