Rýhanııat • 17 Qazan, 2019

Abaı ulaǵaty – urpaqqa amanat

53 retkórsetildi

Ke­ler jyly Uly Abaıdyń me­reıli 175 jyldyǵyn joǵa­ry deńgeıde atap ótý úshin Qa­zaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev atqarylatyn is-sharalar josparyn bekitý týraly Jarlyqqa qol qoı­ǵan bolatyn.

Úkimetke júk­telgen min­det­terdiń ishinde  ̶ Abaı­dyń «Jıdebaı-Bóri­li» mem­lekettik tarı­hı-máde­nı jáne ádebı-me­morıal­dyq qo­ryq mýzeıin ke­shendi jań­ǵyr­tý úshin tıisti sharalar qabyldaýdy tapsyrdy. So­nymen qatar Jarlyqqa sáıkes 2020 jyly Nur-Sul­tan qalasynda Abaı Qu­nan­baıulynyń 175 jyl­dyq mereıtoıyna arnalǵan halyqaralyq ǵy­lymı-prak­tıkalyq konferensııa ótedi dep josparlanyp otyr. Bul rette shet tilderde keńi­nen taraǵan Abaı shyǵar­mala­rynyń aýdar­masyn bas­padan ótkizip, ha­lyqaralyq deńgeıde nasıhattaý mindeti júktelgenin erekshe atap ótý­ge bolady.

Sonymen qatar Abaıdyń 175 jyldyǵyn IýNESKO men TÚRKSOI aıasynda toılaý máselesi pysyqtalmaq. Osyndaı josparly mindet­ter júktelgennen keıin uly hákim Abaıdyń mereıin as­qaq­tatý arqyly qazaq dú­nıe­t­anymy men fılosofııasyna tereń boılaýǵa, ulttyq qun­dy­lyqtarymyzdyń ke­ńi­nen­ nasıhattalýyna basym­dyq berilýi tıis degen oıda­myn. Ásirese, búgingi aqpa­rattyq tehnologııalar aǵyny ústemdik quryp, vırtýaldy álemde ómir súrip jatqan jas urpaqtyń sanasyna Abaı shyǵarmashylyǵy arqyly serpin berip, ulttyq tanym-túsiniktiń jastardyń boıynda kórinis alýy úshin aqyn shyǵarmalaryndaǵy tálim-tárbıe máseleleri ke­ńinen nasıhattalýy tıis. Abaı shyǵarmasynyń saıa baǵynda ósý, tárbıe alý – qazaq halqynyń búgingi ur­paqtarynyń aldaǵy turǵan mindetteriniń biri. Onyń shy­­ǵar­mashylyǵy arqyly jas urpaqtyń kókirek kózin ashyp, Abaıdy álemge tanytý, ony adamzattyń Abaıyna aınaldyrý mindetin júkteý kerek.

Bolashaq jastardyń qo­lynda deımiz de, biraq keler ýaqyttaǵy ulttyq tanym-túsiniktiń bulyńǵyrlanyp, qazaqy qasıetten alshaqtap bara jatqanymyzdy nazardan tys qaldyramyz. Osy rette Abaıdyń ómir jo­lyn­daǵy qııa-qaltarysy, dú­nıetanymy men oı oramdary búgingi jas urpaqqa úlgi bolýy úshin aǵartýshylyq jumystaryna basymdyq berilýi aýadaı qajet. Adam balasyn eńbek etýge, adam­­ger­shilik qasıetterge baý­lýǵa, óner men bilim, ónege men tálim, dostyq-jol­das­tyq, paryz ben qaryz sııaqty izgi qasıetterdi ómirlik ma­ńy­zy bar sheshim qabyldar aldynda oryndy qoldana bilýge tárbıelep, oıdyń ada­my, to­lyq adam bolý úshin neden jı­renip, nege qush­tar bolýy ke­rektigin de taıǵa tańba bas­qan­daı anyq kórsetip ketken edi. «Dúnıe de ózi, mal da ózi, Ǵy­lymǵa kóńil ból­seńiz…», – degen tujy­rymnyń astary bilimniń mańy­zyn aı­qyndaıdy. Onyń ishinde tárbıesiz alynǵan bilimniń emes, adamı qadyr-qasıettiń boıǵa sińip baryp, alynǵan bilimniń mańyzyn meńzeıdi.

Abaı adam bolýǵa umtyl­ǵan árbir jalyndy jastyń bo­ıyna adamgershiliktiń ná­rin, izgi qasıetterge baýlý kerektigin de aıqyndap ket­ken. Uly aqynnyń árbir aıt­­qan sózi – esti adam úshin ósıet-ónegeniń taptyrmas úl­­gisi.

Ustaz retinde aldymyzǵa kelgen jas urpaqtyń gadjetterge tilsiz baılanyp, kókjıegin keńeıtý úshin ınternetten aqyl suraıtyny qynjyltady. Osy rette Abaı­­dyń 175 jyldyq me­reı­­toıy qarsańynda tálim-tárbıesi mol shyǵarmalaryn qoǵam bolyp, jas urpaqqa na­sı­hattaý, túsindirý, aqpa­rat­tandyrý jumystary keńi­nen júrgizilse degen­ pikir bildirgim keledi. Asyl sózdi Abaıdan izdegen urpaqtyń sany artsa, bútin bir tol­qynnyń ultjandy bolyp óserine kúmán joq.

Áıgerim SMAǴULOVA

 

 

Sońǵy jańalyqtar

VII PR forýmy Almatyda ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:45

Fermerdiń maýsymdyq tabysy qansha?

Aımaqtar • Búgin, 09:51

Jánibek aýdanynda et óndirý artty

Aımaqtar • Búgin, 09:26

MRT alýǵa jarty mıllıard jumsalǵan

Aımaqtar • Búgin, 09:21

Bas basylymnyń baıtaq belesi

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Qaıta oralǵan qumarshyq

Aımaqtar • Búgin, 07:54

Termeshiler tereńnen terbedi

Ádebıet • Búgin, 07:52

Túrik kınolary tegin kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 07:47

«Arý» – kóz arbaǵan kórkemdik álemi

Rýhanııat • Búgin, 07:45

Haziretter qazynasy

Rýhanııat • Búgin, 07:43

«Speshranda» saqtalǵan...

Rýhanııat • Búgin, 07:26

«Tákappar eken qulja alma»

Qoǵam • Búgin, 07:23

Zań kerek!

Ekologııa • Búgin, 07:20

El qurmeti erekshe

100 • Búgin, 07:14

It júgirtip, qus saldy

Aımaqtar • Búgin, 07:12

Senim hám serpin

Rýhanııat • Búgin, 07:09

Ekologııany qorǵaýǵa adaldyq kerek

Ekologııa • Búgin, 07:03

Ǵarysh salasy jańa deńgeıge kóteriledi

Tehnologııa • Búgin, 06:38

Parasattylyq – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 06:30

Hat qorjyn (14.11.2019)

Ádebıet • Búgin, 06:28

Kúrish suryptary suıylyp barady

Ekonomıka • Búgin, 06:24

Sıpaty bólek kýálik

Qoǵam • Búgin, 06:14

Altyn Adam Afınada

Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar