Qazaqstan • 18 Qazan, 2019

Halyq únine qulaq asatyn memleket

37 retkórsetildi

«Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy – bul el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýyna arqaý bolǵan baǵyttardyń biri. Memleket basshysynyń bul tujyrymdamasy kóptegen máselege qozǵaý salyp, qalyń el tarapynan qoldaý taýyp otyr.

Iá, bılik buqaraǵa barynsha jaqyn bolýy kerek. Sheneýnikter aldyna kelgen adamǵa shekesinen qaramaı, qaıta máselesin sheship berýge umtylýy tıis. Prezıdent Joldaýynda aıtylǵan pikir­di mine, osy eki aýyz sózge syı­dy­rýǵa bolady. Bizdi qýantatyny, aı­tyl­­ǵan sóz is júzinde de júzege asyp jatyr. Oǵan mysaldy kóptep keltirýge bolady.

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Joldaýynda mem­lekettik ınstıtýttardyń rólin ny­ǵaıtý, azamattardyń quqyqtary men bo­standyqtaryn qorǵaý, halyqtyń turmys sapasyn jaqsartý máselelerin keńi­nen sóz etti. Joldaýda qazirgi áleý­mettik-ekonomıkalyq jaǵdaıǵa jan-jaqty, tereń taldaý jasap qana qoımaı, onyń sheshý joldaryn da kórsetip berdi.

Prezıdent óz Joldaýynda sot pen quqyq qorǵaý júıesin jetildirýge, bıznesti damytýǵa, qarjy resýrstaryn durys bólýge, halyqqa áleýmettik qol­daý kórsetýge, el aımaqtary ara­syn­da­ǵy teńsizdikti joıýǵa jáne halyqty tolǵan­dyryp júrgen basqa da máselelerge erekshe kóńil bóldi. Naqty mysaldar keltirip, problemalardy sheshýdiń tıimdi joldaryn da usynyp otyr. Mysaly, «7-20-25» baǵdarlamasymen páter alý úshin kóp balaly otbasynyń aılyq tabysy 320 myń teńgeden kem bolmaýy kerek. Bul tabysy az otbasylar páterge qol jetkizýi qıyn degen sóz. Sondyqtan osy jyldan bastap «Baqytty otbasy» atty jańa baǵdarlama usynyldy. Osy baǵdarlama negizinde jyl saıynǵy paıyzdyq ústemaqy 2 jáne bastapqy jarna 10 paıyzdan aspaıdy. Bul aı sa­ıynǵy tólemniń arzan bolýyna yqpal etip, jaǵdaıy ortalaý otbasylardyń bas­panaly bolýyna jol ashady.

Prezıdent bilim berý isine memle­kettiń damýyndaǵy strategııalyq ma­ńyzǵa ıe sala retinde qarap, oqý­lyq­tardyń sapasy, qala men aýyl mek­tepteriniń bilim berýdegi alshaqtyǵy sııaqty máselelerdi oryndy kóterdi. Mem­leket basshysy bilim berý júıe­sine kásiptik baǵdarlaý saıasatyn engizý­di, sol arqyly ony eńbek naryǵynyń sura­nys­taryna beıimdeýdi júktedi. Son­daı-aq Prezıdent jas mamandardy aýylǵa jiberýdiń tetikterin oılas­tyrý kerek ekenin atap ótti. Joǵary ­oqý oryndary jumysynyń sapasy men ǵylymı-zertteýlerdiń tıimdili­gin arttyrý máse­lesin nazardan tys qaldyrmady.

Joldaýdyń taǵy bir kóńil qýantar­lyq tusy, ol – Prezıdenttiń qoǵam men bıliktiń ózara yqpaldasqan is-qımy­lynyń mańyzdy ekenine ekpin berip, azamattardy ashyq dıalogqa shaqyrýy.

Prezıdent sheshimin kútip turǵan máselelerdi de qalys qaldyrǵan joq. Mysaly, sońǵy 5 jylda ataýly áleýmettik kómekti qajet etetinder 77 myń adamnan 1,4 mln adamǵa jetkenin jáne oǵan bólinetin qarjynyń 2017 jyldan bastap 17 ese óskenin atap ótti.

Elimizdegi qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý men ultaralyq baılanysty jetildiretin til máselesine de erekshe toqtalyp, bul jóninde: «Elimiz­degi etnostyq toptardyń tili men máde­nıetin damytýǵa jaǵdaı jasaı bere­miz. Qazaq tiliniń memlekettik til re­tindegi róli kúsheıip, ultaralyq qaty­nas tiline aınalatyn kezeńi keledi dep esep­teımin. Biraq mundaı dárejege jetý úshin bárimiz dańǵaza jasamaı, jumyla jumys júrgizýimiz kerek» dedi.

Osy tárizdi ózekti, sheshimin kútip turǵan máselelerdiń bar ekenin ashyq aıta kele, olardy sheshýdiń utymdy joldaryn usynǵan Memleket basshysy endi Úkimet pen ákimderdiń qyz­meti negizinen halyqtyń turmysyn jaqsartýǵa qosqan úlesi boıynsha baǵalanatynyn eskertti.

Árıne qalyń eldiń júregine jol tabý da ońaı emes. Ol úshin bılik pen halyq arasynda ashyq dıalogqa qurylǵan altyn kópir bolýy kerek. Osy jaǵyna kóbirek kóńil bólip júrgen Qasym-Jomart Toqaev kóp ýaqytyn buqaramen kezdesýge, ashyq-jarqyn pikir almasýǵa, eldiń jaǵdaıymen jaqynnan tanysýǵa arnap júr.

Q.Toqaevtyń Memleket basshysy retindegi qyzmetiniń eń basty ereksheligi – onyń ár sózi, ár qadamy, ár sheshimi jáne árbir isi arqyly halyqqa jaqyndaýǵa umtylýy.

Prezıdenttiń ulyqtaý rásiminen keıin arada eki apta óter-ótpes Arys qalasynda tótenshe jaǵdaı oryn alǵany belgili. Apat búkil halyqtyń qabyrǵasyn qaıystyryp, ondaǵan myń adam baspanasynan aıyrylyp, evakýasııalyq beketterdi panalap jatqan qıyn sátte Q.Toqaev elordada tynysh otyra almady. Dereý Shym­kentke ushyp kelip, evakýasııalyq bekette halyqtyń jaǵdaıyn surap, qamkóńil elge basý aıtty. Jarylys kezinde jaraqat alǵandardy izdep aýrýhanaǵa bardy, áli qaýiptiń beti qaıtpaǵanyna qaramastan aspannan snarıad jaýyp turǵan, otqa oranǵan Arys qalasyna baryp, jaǵdaıdy óz kózimen kórdi.

Qıyn shaqta janynan tabylǵan, biraýyz jyly sózin aıamaı súıenish bolǵan Prezıdentke tek arystyqtar ǵana emes, búkil Qazaq eli dán rıza boldy. Kópshilik «Toqaev Arysqa jańadan saılanǵan, oń-solyn endi tanyp kele jatqan Prezıdent retinde baryp, naǵyz halyqtyq kóshbasshy retinde oraldy» dep pikir bildirip jatty. Búginde Prezıdent Q.Toqaevtyń Arys qalasynyń turǵyndaryna bergen ýádesi oryndaldy. Qalany qalpyna keltirý jumystary tolyq aıaqtalýǵa jaqyn. Bılik eshkimdi qıyn jaǵdaıda qaldyrmaýǵa kúsh salyp jatyr.

Qasym-Jomart Toqaevtyń taǵy bir keleli, júıeli, sóz etýge turarlyq isi – qaryzdyń qursaýynda qalǵan kóp­­ balaly otbasylarǵa jeńildik ja­sa­­ǵany. Iаǵnı, nesıesin tóleı almaı júr­­gen bes júz myńnan astam qazaq­stan­­dyqtyń qaryzyna Prezıdent Jar­ly­ǵy­men keshirim jasaldy. Bul shyn má­ninde eshkim kútpegen jeńildik edi. Bank aldyndaǵy bereshegin óteı al­maı júrgen myńdaǵan adam bir kúnde moı­nyndaǵy qaryzynyń qamy­tyn sheship, jeńildep qaldy. Osy azamat­tar­dyń ár­qaı­sysynyń 300 myń teńgelik borysh­tyq júktemesi óteldi. Bul bir rettik is-shara bolǵanymen, bılik halyqtyń betaldy qaryzǵa batýy­nyń aldyn alý maqsatynda basqa da sheshim­der qabyldap jatyr. Qazir tutyný­shylyq nesıe berýdiń talaptaryn kúsheıtý, nesıe berýdiń sharttaryn tutyn­ýshynyń yńǵaıyna qaraı jeńildetý maqsatynda zań jobalary ázirlenýde.

Sondaı-aq qyrkúıek aıynda Prezı­denttiń jastar kadrlyq rezervine irikteý bastaldy. Bul bastama bilikti ári bilimdi jastardyń eldi damytý, mem­­leketti basqarý isine belsendi ara­­lasýyna jol ashýymen qundy. Munan bólek 6 qyrkúıekte Prezıdent Q.Toqaevtyń bastamasymen qurylǵan Ult­tyq qoǵamdyq senim keńesiniń al­ǵashqy otyrysy ótti. Onda eldegi qor­dalanǵan problemalar ashyq talqyǵa salynyp, aldaǵy reformalardyń jos­paryn qurý boıynsha júıeli jumys bastaldy. Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi – Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstandy demokratııa dańǵylyna qaraı bastaıtyn senimdi ári tóte joly dep aýyz toltyryp aıta alamyz.

Jalpy, azamattyq qoǵam qalyptas­tyrýdyń alǵysharttary mine, osyndaı is-áreketterden bastaý alsa kerek. Kez kelgen adamǵa teńdik tanytyp, keńdik kórsetý eń aldymen adamnyń sanalylyǵyn bildiredi. Al sanaly adamdarmen ómir de mándirek bolady. Júrekterge jol tabý, kisiniń kóńilinen shyǵý – qazaqqa tán qasıet desek, bizdiń qazaq osynaý qasıetimen kóp nárseni ońtaıly sheship otyrǵan. «Janymdy alsań da peıilimdi alma» degen qonaqjaı halyq osynaý keńpeıil kóńiliniń, jomart júreginiń arqasynda nebir aýmaly-tókpeli qıyn-qystaý kezeńderden aman ótti. Qorshaǵan ortaǵa qurmetpen qarap, bir-biriniń jan-júregin aıtqyzbaı-aq túsinisetin elderde ǵana bereke bolady. Endeshe Prezıdent Joldaýy júktegen mindetterge jaýapkershilikpen qarap, ondaǵy aıtylǵan árbir sózdiń astaryna úńilip, maǵynasyna mán beretin bolsaq jáne onyń oryndalýyna bárimiz birdeı atsalyssaq, biz úshin mańyzdy qujatta aıtylǵan «halyq únine qulaq asatyn memleket» bolýdyń da aýyly alys emes.

 

Aman JAIYMBET,

jýrnalıst

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanǵa sheteldik bankter keledi

Ekonomıka • Búgin, 10:23

Qostanaı fılarmonııasyna 75 jyl toldy

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Jańa úlgidegi kólikter

Qoǵam • Búgin, 09:08

Balýandar Tarazda bas qosady

Kúres • Búgin, 08:31

Grand Slam jarysynda beldesedi

Sport • Búgin, 08:30

Meksıkalyqtyń qarsylasy atanýy múmkin

Kásipqoı boks • Búgin, 08:29

Oqyrmanmen oı bólisti

Rýhanııat • Búgin, 08:17

Ortsaılaýkomdaǵy semınar-trenıng

Qoǵam • Búgin, 08:11

Qazaq baspasóziniń piri atandyń

Qoǵam • Búgin, 07:54

Qııanatqa qarsy turǵan gazet

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Jemqorlyq jerge qaratady

Qoǵam • Búgin, 07:48

«Bir synaǵan jamandy...»

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Erli-zaıyptylardyń erligi

Aımaqtar • Búgin, 07:43

Dostyq úıindegi bıznes-forým

Qoǵam • Búgin, 07:39

El ıgiligin eselegen jan

Rýhanııat • Búgin, 07:32

Memleket bankterge qolushyn soza ma?

Qoǵam • Búgin, 07:25

Eń qymbat ulttyq brendter

Álem • Búgin, 07:23

Teńgeniń tegeýrini

Qarjy • Búgin, 07:21

Senim kapıtaly

Ekonomıka • Búgin, 07:18

Qoǵamǵa otbasy ınstıtýty qajet

Qoǵam • Búgin, 07:15

191 myń adam júıege qashan engiziledi?

Medısına • Búgin, 07:07

Qor aldynda úlken mindetter tur

Qazaqstan • Búgin, 07:04

Uqsas jańalyqtar