Rýhanııat • 18 Qazan, 2019

Sabaqtastyq hám sapasyzdyq

108 retkórsetildi

Qazaq tarıhyndaǵy azattyq úshin arpalystyń, eldik úshin kúrestiń ǵasyrlar boıy birizdilikpen jalǵasyp, ulttyq dástúr sabaqtastyǵynyń arqasynda egemendikke qol jetkizdik emes pe?! Endigi jerde sol sabaqtastyq dástúri memle­kettilikti nyǵaıtýǵa baǵyttalsa kerek-ti.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta Qazaqstan halqyna arnaǵan Jol­daýynda «Qazir bizge táýelsizdiktiń jetis­tikterin eselep, elimizdi damýdyń jańa sapaly kezeńine shyǵarý múmkindigi berilip otyr. Biz buǵan Elbasy saıasatynyń sabaqtastyǵyn saqtap, júıeli reformalar júrgizý arqyly qol jetkize alamyz» dedi. Iаǵnı sabaqtastyq jalǵasady degendi qadap aıtty.

Áıtse de, Memleket basshysy aıtqan sabaq­tastyq dástúri keıbir kerenaý keńselerdegi kejegesi keri tartqan basshylardyń kesirinen kenjelep qala ma dep qorqamyz. О́ıtkeni ózin ót-e-e jaqsy kóretin ulyqtardyń deni belgili bir laýazymǵa qol jetkizgennen keıin ózgeristi salany damytýǵa degen talap­tan emes, kabınetindegi stoldardyń orna­lasýynan bastaıtyn kórinedi. Qalaı tursa, olaı tursyn, eń bastysy, burynǵy mınıstrdikindeı nemese ákimdikindeı bolmaýy tıis. Sosyn jańa mınıstrdiń nemese ákimniń kelesi qadamy ujymdy qaıta qurylymdaýǵa aýysady. Mınıstrliktiń, ákimdiktiń atqaratyn qyzmeti sol burynǵy, ózgergen emes, ózgeretini ishki qurylym ǵana. Al odan keıingi áńgimeniń álqıssasy qazirgi ákimge nemese mınıstrge, ıaǵnı jańa basshyǵa baryp tireledi. Burynǵy basshylardyń atyn ataý – kúná. Kúná bolmaǵan kúnde, ondaıdy eske salsań, «karerańa krest qoıylady». Al ósemin deıtin ortańqol sheneýnikterge bul úlken múmkindik. Eks-basshynyń artynan topyraq shashyp, «buryn-sońdy mundaı kere­met kezeń bolǵan emes» dep saıraı bergin. Jolyń ońǵarylady, jalaqyń joǵarylaıdy, jańa basshylyqtyń saǵan degen senimi arta túsedi...

Al biraq osyndaı kartınadan keıin sabaqtastyq týraly qandaı áńgime qozǵaýǵa bolady? Ár basshy ózgergen saıyn atalǵan salada «ózine ǵana tán úrdis» qaıtalana beretin bolsa, eldiń damýy, órkenıetti qoǵam, aldyńǵy qatarly otyz eldiń qatarynan kóriný jóninde aıtýdyń ózi artyq. Bul kezinde Keńes ókimetiniń irgetasyn qalaǵan Lenınniń «Eki adym ilgeri, bir adym keıin» degen ustanymynyń ózi bizdiń ulyqtarymyzdyń ospadarsyz áreketiniń qasynda ájeptáýir ilgerileý bolyp kórinedi.

Joǵaryda aıtqan qaıta qurylymdaý keıbir basshylardyń súıikti tásili. Ataýdan qutylýdyń «ádemi joly» bul. Naryq zamanyna sáıkes neshe túrli menshik túrleri bar ǵoı qazir, sonyń kezekti bir qalybyna salyp jiberse, mekemeniń ataýy ózgerip shyǵa keledi. Osydan birshama ýaqyt buryn bir óner ordasynyń basshylyǵy uly Abaı ataýynan osylaı «qutylsa», elimizdegi bir zań ınstıtýty da menshik túrin ózgertý arqyly jańa ataýmen jeńil qaýyshty. Jaqynda taǵy bir jaıttan habardar boldyq, elimizge belgili bir ýnıversıtette atalǵan joǵary oqý ornyn uzaq jyl basqarǵan rektor atyndaǵy aýdıtorııany «kelmeske jiberipti». Tarıhty ózderinen bastaǵysy kelgen bolar, bálkim?!. Al siz sabaqtastyq sapa týraly aıtasyz...

Árıne kózi tirisinde talanttylardy, qabilettilerdi elemeý oıyny burynnan bar. Bul ásirese Keńes ókimeti tusynda keremet óristegen edi. «Kereksiz», «izdeýsiz» janǵa aınalǵan tulǵa ózin-ózi «jep tynady». Bas­qalaı aıtqanda, boıynda jany bar, biraq tiri ólikke aınalady. Rýhy myqtylar ǵana shydap baǵady, aýyr synaqta shyńdalyp, asqaqtaı túsedi!

Keńes Odaǵy tusynda Ortalyqtyń dege­nine kónbegen, «partııanyń túzý jolymen júrmegen» tulǵalar shalǵaıdaǵy óńir­lerge «aıdaýǵa» jiberildi. Kezinde basqa emes Máskeýdegi myqtylarǵa, Ortalyq Komıtettiń basshylyǵyna qarsy shyqqan Jumabek Táshenov Qazaq KSR-i Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy laýazymynan Shymkent oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasarlyǵyna tómendetildi. Qazaq jerin bólshekteýge jol bermeı, ultynyń erteńi úshin joǵary laýazymdy tárk etti. Osyndaı qadamǵa ekiniń biri bara alar ma? Alash perzentteriniń barlyǵy Táshenov sııaqty júrek jutqan bolsa, qazaq dalasy «júz ulttyń laboratorııasyna» aınalmas ta edi ǵoı. Aldyńǵy tolqyn halqynyń aldyndaǵy óz mindetin múltiksiz oryndasa, 1986 jyldyń jeltoqsanynda alańǵa shyǵyp, soıyl men soqqyǵa jyǵylar ma?!

Qalaı bolǵanda da ár urpaq óziniń paryzyn qaltqysyz oryndap, sabaqtastyq sapa dástúri úzilmeı jalǵasqanda ǵana eldiń erteńine degen senimi nyǵaıady. Sonda ǵana órkenıetti elderdiń ortasynan oıyp turyp oryn alarymyz haq!

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanǵa sheteldik bankter keledi

Ekonomıka • Búgin, 10:23

Qostanaı fılarmonııasyna 75 jyl toldy

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Jańa úlgidegi kólikter

Qoǵam • Búgin, 09:08

Balýandar Tarazda bas qosady

Kúres • Búgin, 08:31

Grand Slam jarysynda beldesedi

Sport • Búgin, 08:30

Meksıkalyqtyń qarsylasy atanýy múmkin

Kásipqoı boks • Búgin, 08:29

Oqyrmanmen oı bólisti

Rýhanııat • Búgin, 08:17

Ortsaılaýkomdaǵy semınar-trenıng

Qoǵam • Búgin, 08:11

Qazaq baspasóziniń piri atandyń

Qoǵam • Búgin, 07:54

Qııanatqa qarsy turǵan gazet

Rýhanııat • Búgin, 07:49

Jemqorlyq jerge qaratady

Qoǵam • Búgin, 07:48

«Bir synaǵan jamandy...»

Aımaqtar • Búgin, 07:46

Erli-zaıyptylardyń erligi

Aımaqtar • Búgin, 07:43

Dostyq úıindegi bıznes-forým

Qoǵam • Búgin, 07:39

El ıgiligin eselegen jan

Rýhanııat • Búgin, 07:32

Memleket bankterge qolushyn soza ma?

Qoǵam • Búgin, 07:25

Eń qymbat ulttyq brendter

Álem • Búgin, 07:23

Teńgeniń tegeýrini

Qarjy • Búgin, 07:21

Senim kapıtaly

Ekonomıka • Búgin, 07:18

Qoǵamǵa otbasy ınstıtýty qajet

Qoǵam • Búgin, 07:15

191 myń adam júıege qashan engiziledi?

Medısına • Búgin, 07:07

Qor aldynda úlken mindetter tur

Qazaqstan • Búgin, 07:04

Uqsas jańalyqtar