Rýhanııat • 18 Qazan, 2019

Sabaqtastyq hám sapasyzdyq

117 retkórsetildi

Qazaq tarıhyndaǵy azattyq úshin arpalystyń, eldik úshin kúrestiń ǵasyrlar boıy birizdilikpen jalǵasyp, ulttyq dástúr sabaqtastyǵynyń arqasynda egemendikke qol jetkizdik emes pe?! Endigi jerde sol sabaqtastyq dástúri memle­kettilikti nyǵaıtýǵa baǵyttalsa kerek-ti.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ta Qazaqstan halqyna arnaǵan Jol­daýynda «Qazir bizge táýelsizdiktiń jetis­tikterin eselep, elimizdi damýdyń jańa sapaly kezeńine shyǵarý múmkindigi berilip otyr. Biz buǵan Elbasy saıasatynyń sabaqtastyǵyn saqtap, júıeli reformalar júrgizý arqyly qol jetkize alamyz» dedi. Iаǵnı sabaqtastyq jalǵasady degendi qadap aıtty.

Áıtse de, Memleket basshysy aıtqan sabaq­tastyq dástúri keıbir kerenaý keńselerdegi kejegesi keri tartqan basshylardyń kesirinen kenjelep qala ma dep qorqamyz. О́ıtkeni ózin ót-e-e jaqsy kóretin ulyqtardyń deni belgili bir laýazymǵa qol jetkizgennen keıin ózgeristi salany damytýǵa degen talap­tan emes, kabınetindegi stoldardyń orna­lasýynan bastaıtyn kórinedi. Qalaı tursa, olaı tursyn, eń bastysy, burynǵy mınıstrdikindeı nemese ákimdikindeı bolmaýy tıis. Sosyn jańa mınıstrdiń nemese ákimniń kelesi qadamy ujymdy qaıta qurylymdaýǵa aýysady. Mınıstrliktiń, ákimdiktiń atqaratyn qyzmeti sol burynǵy, ózgergen emes, ózgeretini ishki qurylym ǵana. Al odan keıingi áńgimeniń álqıssasy qazirgi ákimge nemese mınıstrge, ıaǵnı jańa basshyǵa baryp tireledi. Burynǵy basshylardyń atyn ataý – kúná. Kúná bolmaǵan kúnde, ondaıdy eske salsań, «karerańa krest qoıylady». Al ósemin deıtin ortańqol sheneýnikterge bul úlken múmkindik. Eks-basshynyń artynan topyraq shashyp, «buryn-sońdy mundaı kere­met kezeń bolǵan emes» dep saıraı bergin. Jolyń ońǵarylady, jalaqyń joǵarylaıdy, jańa basshylyqtyń saǵan degen senimi arta túsedi...

Al biraq osyndaı kartınadan keıin sabaqtastyq týraly qandaı áńgime qozǵaýǵa bolady? Ár basshy ózgergen saıyn atalǵan salada «ózine ǵana tán úrdis» qaıtalana beretin bolsa, eldiń damýy, órkenıetti qoǵam, aldyńǵy qatarly otyz eldiń qatarynan kóriný jóninde aıtýdyń ózi artyq. Bul kezinde Keńes ókimetiniń irgetasyn qalaǵan Lenınniń «Eki adym ilgeri, bir adym keıin» degen ustanymynyń ózi bizdiń ulyqtarymyzdyń ospadarsyz áreketiniń qasynda ájeptáýir ilgerileý bolyp kórinedi.

Joǵaryda aıtqan qaıta qurylymdaý keıbir basshylardyń súıikti tásili. Ataýdan qutylýdyń «ádemi joly» bul. Naryq zamanyna sáıkes neshe túrli menshik túrleri bar ǵoı qazir, sonyń kezekti bir qalybyna salyp jiberse, mekemeniń ataýy ózgerip shyǵa keledi. Osydan birshama ýaqyt buryn bir óner ordasynyń basshylyǵy uly Abaı ataýynan osylaı «qutylsa», elimizdegi bir zań ınstıtýty da menshik túrin ózgertý arqyly jańa ataýmen jeńil qaýyshty. Jaqynda taǵy bir jaıttan habardar boldyq, elimizge belgili bir ýnıversıtette atalǵan joǵary oqý ornyn uzaq jyl basqarǵan rektor atyndaǵy aýdıtorııany «kelmeske jiberipti». Tarıhty ózderinen bastaǵysy kelgen bolar, bálkim?!. Al siz sabaqtastyq sapa týraly aıtasyz...

Árıne kózi tirisinde talanttylardy, qabilettilerdi elemeý oıyny burynnan bar. Bul ásirese Keńes ókimeti tusynda keremet óristegen edi. «Kereksiz», «izdeýsiz» janǵa aınalǵan tulǵa ózin-ózi «jep tynady». Bas­qalaı aıtqanda, boıynda jany bar, biraq tiri ólikke aınalady. Rýhy myqtylar ǵana shydap baǵady, aýyr synaqta shyńdalyp, asqaqtaı túsedi!

Keńes Odaǵy tusynda Ortalyqtyń dege­nine kónbegen, «partııanyń túzý jolymen júrmegen» tulǵalar shalǵaıdaǵy óńir­lerge «aıdaýǵa» jiberildi. Kezinde basqa emes Máskeýdegi myqtylarǵa, Ortalyq Komıtettiń basshylyǵyna qarsy shyqqan Jumabek Táshenov Qazaq KSR-i Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy laýazymynan Shymkent oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasarlyǵyna tómendetildi. Qazaq jerin bólshekteýge jol bermeı, ultynyń erteńi úshin joǵary laýazymdy tárk etti. Osyndaı qadamǵa ekiniń biri bara alar ma? Alash perzentteriniń barlyǵy Táshenov sııaqty júrek jutqan bolsa, qazaq dalasy «júz ulttyń laboratorııasyna» aınalmas ta edi ǵoı. Aldyńǵy tolqyn halqynyń aldyndaǵy óz mindetin múltiksiz oryndasa, 1986 jyldyń jeltoqsanynda alańǵa shyǵyp, soıyl men soqqyǵa jyǵylar ma?!

Qalaı bolǵanda da ár urpaq óziniń paryzyn qaltqysyz oryndap, sabaqtastyq sapa dástúri úzilmeı jalǵasqanda ǵana eldiń erteńine degen senimi nyǵaıady. Sonda ǵana órkenıetti elderdiń ortasynan oıyp turyp oryn alarymyz haq!

 

Sońǵy jańalyqtar

Jetistikke jetken jandardy dáripteıdi

Aımaqtar • Búgin, 12:42

Inklıýzıvti qoǵam qurý úshin...

Qoǵam • Búgin, 12:21

Erikti jastar erkin formatta pikir almasty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 12:05

Almatyda qurylys qarqyndy júrip jatyr

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:33

Tálimi zor, ǵıbraty mol jıyn

Aımaqtar • Búgin, 11:18

Danyshpan toıyna bir tamshy úles

Abaı • Búgin, 10:36

Habarsyz ketken kásipker izdestirilýde

Aımaqtar • Búgin, 10:24

Jumyrtqa nege qymbattaıdy?

Ekonomıka • Búgin, 09:27

О́ner mýzeıindegi ózgeshe kórmeler

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Alısa – Arqa tósinde

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Abaı rýhy – Almaty tórinde

Abaı • Búgin, 08:00

Bıik parasat ıesi

Rýhanııat • Búgin, 07:56

Medısınalyq baqylaýǵa alynǵan

Aımaqtar • Búgin, 07:52

Qaýip seıilmedi, saqtyq kúsheıdi

Aımaqtar • Búgin, 07:49

Kemedegi qazaqstandyqtar elge qashan keledi?

Medısına • Búgin, 07:39

Jańa zań jaǵdaıdy jaqsartady

Rýhanııat • Búgin, 07:37

Pedagog mártebesin pedagog kóteredi

Qoǵam • Búgin, 07:35

Burynǵydan uǵynyqty jazylǵan

Qoǵam • Búgin, 07:32

Salyq zańnamasyn jıi buzatyn salalar

Saıasat • Búgin, 07:30

Geologııalyq barlaý jandanady

Úkimet • Búgin, 07:25

«Jasyl» jobalarǵa jol ashyq

Qarjy • Búgin, 07:21

30 mln tonnaǵa jýyq munaı óndirdi

Ekonomıka • Búgin, 07:18

Almaqtyń da salmaǵy bar

Ekonomıka • Búgin, 07:15

«Sypaıy júr de, sharýa oıla»

Rýhanııat • Búgin, 07:13

Teatr jylynan ne kútemiz?

О́ner • Búgin, 07:08

Elektr qýaty qymbattaıdy

Qoǵam • Búgin, 07:06

Avtobýs az, jol uzaq

Qoǵam • Búgin, 07:02

Abaı jáne Marjanı dúnıetanymy

Rýhanııat • Búgin, 06:58

Qalamger qoltańbasy

Tanym • Búgin, 06:58

Uqsas jańalyqtar