Medısına • 21 Qazan, 2019

Qyzylsha aýrýyna qyraǵylyq qajet

15 retkórsetildi

Sońǵy 3 jylda elimizde týberkýlezben syrqattanýshylyq kórsetkishi 1,1 esege tómendedi. Sóıtip bul aýrýdyń qaýpi azaıdy. Bul týraly Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Bas memlekettik sanıtarlyq dáriger Jandarbek Bekshın málimdedi.

Onyń aıtýynsha, elimizde kóp­tegen ınfeksııalyq aýrý­lar boıynsha turaqty epıdemıo­logııalyq jaǵdaı baıqalady.

«Respýblıka halqynyń arasynda 2019 jyldyń 9 aıynda adam úshin asa qaýipti sanalatyn oba, dıfterııa, polıomıelıt, trıhınellez, vısseraldy leısh­manıoz sekildi 9 dertpen syrqattaný jaǵdaılary tirkel­gen joq. О́tken jyldyń osy ke­zeńimen salystyrǵanda 35 nozologııa boıynsha syrqattaný kórsetkishi, onyń ishinde A vı­rýstyq gepatıti 2,1 ese, menıngo­kokokk ınfeksııasy 41,3%, jiti vırýstyq gepatıt 49,61%, enterobıoz 29,8%, salmonellez 22%, tumaý 12,5%, JRVI 9,4%, tynys alý aǵzalarynyń tý­ber­kýlezi 8,5%, epıdemııalyq parotıt 8%-ǵa tómendedi», dedi J.Bek­shın.

Al 2018 jyldyń qory­tyn­dysy boıynsha kóptegen dárige tózimdi týberkýlezdi emdeý tıimdiligi 79,5%-dy qurady jáne álemdegi eń úzdikterdiń biri bolyp tabyldy. Qazaqstanda kóptegen dárige tózimdi týberkýlezben aýyratyn naýqastardyń sany jyl saıyn azaıyp keledi. Sońǵy 5 jylda 2013 jylǵy 10455-ten 2018 jyly 7282-ge deıin, ıaǵnı  30%-ǵa azaıdy.

Týberkýlezdi erte anyqtaý maqsatynda Qazaqstanda halyq­aralyq standarttarǵa sáıkes keletin qazirgi zamanǵy ádister engizildi. Osy rette atap óterlik jaı, táýelsiz Qazaqstan óz tarıhynda birinshi ret epıdemııalyq qaýipti aımaqtan shyqty.

Degenmen, qyzylsha boıynsha epıdemıologııalyq jaǵdaıda alańdatarlyq oqıǵalar bar eken­digin aıta ketken jón. Sondyqtan J.Bekshın bul máselege barynsha ekpin túsire sóıledi.

Osyǵan oraı qabyldanǵan sharalar nátıjesinde syrqatta­ný­shy­lyqtyń tómendeý úrdisi baıqaldy. Máselen, qyrkúıek aıynda res­pýblıka boıynsha qyzylshamen syr­qattaný naýryz aıymen salys­tyrǵanda 6,7 ese tómendedi.

Búginde qyzylshamen syrqat­ta­nýdyń 10 896 jaǵdaıy tirkel­di. Syrqattanýshylyq kóbine egilmegen balalar ara­synda tirkeledi, olar syrqattaný­shy­lyqtyń 60,4%-yn qurady.

Qyzylshamen aýyrý res­pýb­lıkanyń barlyq aımaǵynda tirkeldi. Eń kóp syrqattaný Nur-Sultan qalasynda oryn aldy, munda 3 myńnan astam adam aýyrdy. Myńnan astam jaǵdaı Shymkent qalasy men Mańǵystaý oblysynda tirkeldi.

Bıyl elimiz boıynsha qyzyl­shadan 19 adam qaıtys bolsa, onyń 17-si – bala. Bul balalar qyzylshaǵa qarsy egý sharalary­nan ótpegen. Oshaqtarda epıde­mııa­­ǵa qar­sy is-sharalar júrgi­zi­lý­de, 18 myńnan astam adam egildi.

Qyzylshaǵa qarsy vaksınasııa byltyrǵy sáýir aıynan bas­talǵan bolatyn. Alaıda kóptegen adamdar bul máselege salǵyrt qaraýda. Aýyrǵandardyń 60%-yn vaksınasııadan ótpegen adamdardyń quraǵany sonyń naqty kórinisi.

Sondaı-aq aýyrǵandardyń eleýli bóligin vaksınasııalaýǵa jasy jetpegen náresteler qu­raý­da. Qyzylshaǵa qarsy egý sá­bı­­diń 9-10 aılyq kezinen bas­tap júrgizile bastaıdy. Bul má­sele boıynsha ata-analardyń ek­ti­rýden bas tartýy nemese sal­ǵyrt­tyǵy jıi kezdesedi. Mi­ne, osy­nyń saldarynan 1400 ná­res­­te aýyrǵan. Mundaı jaǵdaı qy­­zyl­­shanyń órshýiniń basty sebebi.

J.Bekshın qyzyl­sha­men kú­res álem boıynsha jú­rip jat­qan­yn atap ótti. Má­se­len, Eýro­panyń ózinde 130 myń adam osy naýqasqa shaldy­ǵyp, 70-ten astamy qaı­tys bol­ǵan. Sondyqtan Fran­sııa, Ita­lııa sekildi elderde adam­­darǵa ektirýdi mindetteıtin zańdar qabyldanǵan. Keıbir elderde, sonyń ishinde AQSh-ta vaksı­nasııadan ótpegen balalar men jas­tar mektepter men ınstıtýttarǵa jiberilmeıdi. Tipti keıbir elderde sharadan bas tartqany úshin ata-analardy túrmege otyrǵyzý jaǵdaıy da kezdesedi. Elimizde qyzylshadan 19 adamnyń qaıtys bolý oqıǵasy bul másele boıynsha ata-analar men qoǵamnyń jaýapkershiligi tómendegendigin kórsetedi. Keńes zamanynda mundaı jaǵdaıǵa jol berilmeıtin.

J.Bekshın kúnniń sýytýyna oraı tumaýǵa uqsaıtyn vırýstyq aýrý­lardyń bas kóterýi múmkin ekendigin eskertti. JRVI bo­ıynsha 2019 jyly bıýdjet qarajaty esebinen 1 mlrd 600 mln teńgeden astam somaǵa Reseıde óndirilgen «GRIPPOL +» vaksınasynyń 1,8 mln dozasy satyp alyndy, bul ótken jylmen salystyrǵanda 300 myń dozaǵa artyq. Vaksına quramynda aldaǵy maýsymnyń tumaý shtamdary bar.

Qazir respýblıka boıynsha 590 621 adam tumaýǵa qarsy egildi. Vaksınadan keıingi as­qy­nýlar anyqtalǵan joq.

 

Sońǵy jańalyqtar

Sý basý qaýpi joq

Qoǵam • Búgin, 07:40

MÁMS: qanatqaqty joba oń nátıjesin berdi

Medısına • Búgin, 07:34

Baspanaly bolyp, baqytqa bólendi

Baǵdarlamalar • Búgin, 07:32

Ábishtanýdyń áz álipbıi

Rýhanııat • Búgin, 07:20

Ajyramas dúnıeniń adamy...

Rýhanııat • Búgin, 07:17

Syrdaǵy dostyq merekesi

Aımaqtar • Keshe

Kúlki kerýeni № 19

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar