Eldiń mańdaıaldy aqsaqaly Tileýbergen Qudaıbergenulyn jas-kári bári tanıdy. Eshkim aldyn kesip ótpeıdi. Aqsaqaldyń aıtýynsha, bir atadan jalǵyz. Qudaı: «On bala bereıin be, on balaǵa tatıtyn bir bala bereıin be?», deıdi eken pendesine. Mine, sol on balaǵa tatyǵan jan Tileýkeń. Ákesi Qudaıbergen úsh jasynda er turmandy ákelýge jumsaǵanda sheshesi Hatsha: «Áli kishkene emes pe? Býyny qatpaǵan balany aýyr nársege jumsamańyzshy» degende ákesi: «О́mirge beıim bolyp, pisip-jetilsin! Ulymda sharýań bolmasyn!» dep qatty tyıyp tastapty. «Osy sóz meniń ómirlik baǵyt-baǵdarymdy aıqyndady. Eshqashan da aýyr jumystan qashqan emespin. Sonyń arqasynda qazir bizdiń jıhazdarymyzdy Italııaǵa deıin úlken suranyspen alyp jatyr. 280 aýyldasymdy jumyspen qamtyp otyrmyn» deıdi Tileýbergen Qudaıbergenuly.
Jýyrda Shornaq aýylyndaǵy Aıtjanov atyndaǵy mektepte belgili kásipker Tileýbergen Qudaıbergenov atyndaǵy aǵylshyn pánine arnalǵan bólme ashyldy. Jergilikti jıhaz ónimin Qazaqstannan tys Eýropa elderi de qyzyǵa satyp alyp otyrǵan kásiporynnyń ataǵy alysqa ketken. Altyn sapaǵa saı ónimimen ǵana emes, óziniń úlgili otbasy retindegi mesenattyq isteriniń ózi bir kitapqa júk bolarlyq otaǵasy Tileýbergen Qudaıbergenov BUU «Qurmet belgisi» ordeniniń Qazaqstandaǵy tuńǵysh ıegeri, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń, Túrkistan qalasynyń qurmetti azamaty.
Tileýbergen Qudaıbergenuly – Aıtjanov atyndaǵy mekteptiń turaqty demeýshisi. О́tken jyly otyz balany qys qarsańynda jyly kıimmen qamtamasyz etse, bıyl da turmysy tómen otbasylaryndaǵy elý balany kıindirýge qam qylyp otyr. Batyr tulǵaly, etek-jeńi keń, alaqany ashyq, naǵyz dalanyń sal-serisi deýge turarlyq, eńbeginiń zeınetin kórip otyrǵan aqsaqal, aǵylshyn tili bólmesiniń tórinen oryn alyp, nyq otyr. Búginde jasy seksenge kelip qalsa da, áli shıraq aqsaqaldy quttyqtap Qyzylorda óńirinen kelgender de bar.
Polısııa polkovnıgi Tórebeı Saparbaevtyń aıtýynsha, Tileýkeń óz qarjysyna osy Shornaqtan «Sýnaq ata» meshitin saldyrǵan. О́ńirdegi barlyq merekelik sharanyń demeýshiligin kóteredi. Ary da, deni de, júregi de taza, aqkóńil aqsaqaldyń darııa darqan minezin kópshilik súıedi. Qurmetteıdi. Qonaqtaryn qapsyra qushaqtap, kúrekteı alaqanymen qysa otyryp «Eńbektiń arqasynda osy qolymdy Nursultan Nazarbaev, Islam Kárimov, Asqar Aqaev qysqan», dep marqaıyp otyrady.
Qazirgi tańda 300 oryndyq mektepte 748 bala oqýda. Mektep dırektory aýyl aqsaqaldarynyń basyn qosyp, óz kúshterimen 200 oryndyq bastaýysh mekteptiń smetalyq josparyn jasap qoıǵanyn habarlady. Alaıda, Shornaq aýyldyq okrýginde 4 mektep pen bir mektep-ınternat bolǵanymen sońǵy jyldary óńirge kóship kelýshiler men bala týý sanynyń artýyna oraı, ol da tarlyq etetin túri bar. Osyny aqyldasa kele aýyl aqsaqaldary 1200 oryndyq záýlim mektep saldyrtýǵa bátýalasty. Sebebi Túrkistan oblys ortalyǵy bolǵandyqtan oǵan irgeles aýyldar da zamanaýı deńgeıde damýǵa tıisti. Onyń syrtynda aldaǵy bes-on jylda qanatyn keńge jaıǵan Túrkistanǵa on shaqyrymdaǵy qosylǵaly turǵan aýyldyń ınfraqurylymy joǵary bolýy kerek. Aýyldyń qarqyndy damýyna Túrkistannyń qasynda bolýy, Batys Eýropa – Batys Qytaı halyqaralyq avtojolynyń ári temir jol stansasynyń jaqyndyǵy yqpal etedi. Syrdarııanyń tıip turǵanynyń da jyl boıy jasyl jelekke bólenýine ıgi áseri bar. Eńbekshil adamnyń isi tabysqa bastaıtyndyǵyn ımanı áreketterimen ónege kórsetip otyr. Eýrazııalyq qurlyqtaǵy Qazaqstannyń aǵylshyn tilinsiz álemdik jahandaný úderisine erkin kire almaıtynyn uqqan shornaqtyqtar arnaıy bólmeni jabdyqtaýdy Tileýbergen Qudaıbergenulyna tapsyrǵan edi. Ony tııanaqty atqarǵan janǵa aýyldastary dán rıza. Aýyldastarynyń qurmetine bólengen aqsaqal da qazaqy shapan kıip, marqaıyp qaldy. «Bir adam qazǵan qudyqtan myń adam sý ishedi» degen mine, osy.
Eskendir ERTAI
Túrkistan oblysy,
Shornaq aýyly
