Qazaqstan • 23 Qazan, 2019

Uly dalanyń tarıhy qaıta jańǵyrýda

31 retkórsetildi

Búginde otandyq ǵalymdar men ádebıetshiler «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń aıasynda   kóptegen jańalyqtar ashýda.

«Búgin Almatyda ótken «Uly dalanyń jeti qyry» atty Elbasy maqalasyn talqylaýǵa arnalǵan dóńgelek ústel basynda ózekti ǵylymı zertteýler tyńǵylyqty talqylandy,  dep habarlaıdy Almaty qalasy ákimdiginiń baspasóz bólimi. Halyq jazýshysy  Oljas Súleımenov sóziniń álqısasyn 50 jyldan beri túrki, slavıan, german sózderdiniń shyǵý tegin ár jerlerden izdep, etımologııamen aınalysyp kele jatqanymen  bastady.  Kezdesken túrik sózderin apenın tilinen izdestirgen. Sońynda apenın latynnan buryn paıda bolǵan dep tujyrymǵa kelipti.

«Bul áńgimelerden Abylaı han, ál-Farabı sekildi 8 uly esimdi kórýge bolady. Osyndaı babalarymyzdyń ál-Farabı grek elinniń mádenıeti jazylǵan Baǵdattaǵy eki kitapty taýyp, birinshi arab tiline, keıin latyn tiline aýdarǵan. Osy eńbeginiń arqasynda grekterdi Eýropalyqtar tanyp, ál-Farabı «álemniń ekinshi ustazy» atanǵan», deıdi Oljas Súleımenov.

«Uly dalanyń jeti qyry» arqyly ata-babalarymyzdyń murasyn tereń túrde qaıta uǵyný – jas  urpaq úshin mańyzdy qaınar kóz. Ǵalymdar qazaq halqynyń osy ýaqytqa deıin kezdespegen derekterin talqy barysynda ortaǵa saldy. Al, tarıhshy Zııabek Qabyldınovtyń sózimen aıtqanda Reseı men London muraǵattarynan alynǵan Abylaı han jáne onyń eldi basqarýy jaıly jańa faktilerine erekshe den qoıyldy. «Muraǵat materıalyn qarasaq, Ýálı Abylaıdan kem bolmaǵan. Sultanmámet Sultandy tipti atamadyq. Sultanmámet Sultan London arhıvinde Abylaıdan keıin ekinshi orynda tur. Mine, monografııa shyǵaryldy, materıaldar kóp. Bir sózben aıtqanda, osy tulǵalarymyzdy muraǵattyń negizinde zerttep, nasıhattap, zerdelep, búkil álemúge pash etýimiz kerek, ózimizidiń patrıottyq rýhymyzdy kóterýimiz kerek-taǵy búkil álemge qazaqtyń kim ekenin moıyndatý kerek», - dedi Sh.Ýálıhanov atyndaǵy tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń dırektory Zııabek Qabyldınov

Bul joba elimizde bolǵan barlyq mańyzdy faktiler týraly aqparat alýǵa jáne týrızmdi damytýda mańyzdy ról atqarmaq. Qazaq halqynyń uly qaıratkerleriniń esimderi men jetistikterin saqtap, umytpaý – elimizdiń erteńi úshin jasalyp jatqan ıgi is.

Sońǵy jańalyqtar

Aqyn-jazýshylar Aqtóbede bas qosty

Rýhanııat • Búgin, 11:25

Egemendikter elge shyqty

Qazaqstan • Búgin, 11:19

Elorda ortalyǵynda avtokólik órtendi

Qazaqstan • 15 Qarasha, 2019

MMA: Jastardyń Bahreınde baǵy jandy

Sport • 15 Qarasha, 2019

Baspasóz róli – basty másele

Ádebıet • 15 Qarasha, 2019

Elordada Farıza Ońǵarsynova kóshesi ashyldy

Qazaqstan • 15 Qarasha, 2019

Qazaqstanǵa sheteldik bankter keledi

Ekonomıka • 15 Qarasha, 2019

Qostanaı fılarmonııasyna 75 jyl toldy

Rýhanııat • 15 Qarasha, 2019

Jańa úlgidegi kólikter

Qoǵam • 15 Qarasha, 2019

Uqsas jańalyqtar