Bıyl 4 qyrkúıekte shymkenttik bir top ata-ana mektep jetispeýshiligi saldarynan monshada bilim alyp jatqan balalarynyń erteńine alańdap, qala ákimdigi men bilim basqarmasyna talap qoıǵan bolatyn.
«Bul jer sanıtarlyq talaptarǵa saı emes. О́rt qaýipsizdigi saqtalmaǵan. Buryn monsha bolǵan jerde qalaı bala oqytamyz?», degen ýáj aıtyp, shaǵymdanǵan-tuǵyn.
Tarqatyp aıtar bolsaq, Shymqalanyń Nursát shaǵyn aýdanyndaǵy №80 mektep-lıseıiniń negizgi ǵımaratyndaǵy oqýshy sany shamadan tys kóp bolǵandyqtan, mektep basshylyǵy qosymsha ǵımarat izdegen jáne ózge nysan tappaǵan soń buryn monsha bolǵan ǵımarattyń ıesimen kelisimge kelgen. Nátıjesinde 1 qyrkúıek kúni mektep resmı túrde ashylyp, dalada qalǵan 700-ge tarta oqýshy sonda bilim alýǵa májbúr bolǵan. Biraq ata-analar bul jerde balalaryn oqytýǵa qarsy bolǵan. Sondaı-aq Taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń mamandary da mekteptiń talapqa saı kelmeıtinin aıtyp, barlyq oqýshyny kóshirý kerektigin habarlaǵan.
Alaıda, daıyn turǵan sý jańa mektep ǵımaraty bolmaǵandyqtan qalalyq bilim basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Aıgúl Tekebaeva №80 mekteptiń 700-ge tarta oqýshysyn №132 mektepke ýaqytsha aýystyratyn bolyp sheshti. Balalarǵa yńǵaıly bolý úshin, mektepke avtobýspen tasymaldap, ustazdar da sol bilim uıasyna baryp dáris oqıtyn bolǵan edi. Tipti balalardyń jas ereksheligin eskere kele №132 mektepke tek joǵary synyptyń oqýshylary ǵana baratyn bolyp sheshildi.
Alaıda, bul máseleniń túpkilikti sheshimi emes. Shaharda bala týý kórsetkishi artyp, ósim kólemi kóbeıgeni belgili. Demek, keler jańa oqý jylynda birinshi synypqa baratyn oqýshylardyń qataryn esepke alar bolsaq, qala úshin kezek kúttirmeıtin sharýa – jańa mektep ǵımaratyn salý bolyp tur.
О́kinishtisi, monsha men mektep arasyn jol qylyp, sabylǵan oqýshy men sandalǵan muǵalimniń qanshama ýaqyty men kúsh-jigeri osy eki ortada joǵalyp jatyr. Erteń keń, jaryq synypqa qoly jetpegen osy qarakózderdiń oqý úlgerimi týraly kim esep beredi? Oılanarlyq jaǵdaı...
1200 orynǵa laıyqtalǵan №80 mektepte qazir 4500 oqýshy 3 kezekte bilim alyp jatyr. Shymkent qalalyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentiniń basshysy Ábdimanap Tólebaevtyń aıtýynsha, atalǵan nysannyń sanıtarlyq normalarǵa sáıkestigi týraly ruqsat qaǵazy joq. Sondaı-aq 1200 orynǵa laıyqtalǵan bilim uıasynda 4500 balany oqytý zańbuzýshylyqqa jatatynyn aıtady. О́rt qaýipsizdigi, taǵy basqa tilsiz jaýdan keler apatty eskersek, bul ýájdiń durys ekenine kóz jetedi. Keıbir ata-analar balalaryn úı irgesindegi jyly uıasynan aıyrýǵa qarsy. «Alda-jalda jazataıym jaǵdaı bolsa jaýapkershilikti kim arqalaıdy?» dep kúıinip otyr olar.
Aıǵaı-shýdyń astynda qalyp, ata-ananyń ashýyn týdyrǵan monsha qojaıyny burynǵy kir-qoń jýatyn ǵımaratty 2 mln 800 myń teńgege jalǵa bergen eken. Atalǵan qarjyny salalyq basqarma esebinen alar kezde, jańa oqý jylynda zańdyq talaptarǵa saı bilim berý mekemesi retinde paıdalanýǵa berýge ýáde bergen kórinedi.
Qalada qansha bilim uıasynyń ǵımaraty jalǵa alynyp jatqany týraly qolymyzǵa naqty málimet túspedi. Degenmen jalǵa alýǵa bólingen qarjyny únemdeı bilse, shaǵyn bilim uıalaryn salýǵa bolmas pa edi degen oıǵa qaldyq.
Ata-analar daýynan soń Nur Otan partııasynyń músheleri men ǵımaratty jalǵa berýshi jáne jaýapty basqarma mamandary bas qosqan bolatyn.
«Bizdiń negizgi máselemiz – keleshek urpaqtyń qaýipsizdigi men jaqsy ómir súrip, sapaly bilim alýy. Sondyqtan joǵarǵy synyptyń oqýshylaryn ýaqytsha kóshirip, 1 aıdyń kóleminde tazalyq, jaryqtandyrý jumystaryn talapqa saı etip oryndaıyq. Ǵımaratty jalǵa berýshi kásipker osyǵan kelisip, bizdiń aldymyzda ýáde berse», dep usynys tastaǵan edi partııanyń qalalyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Bahadyr Narymbetov.
Al menshik ıesi Dostııar Sarbasov ǵımaratta qysqa ýaqyt ishinde atalǵan jumystardyń barlyǵyn júrgizip, talapqa saı etýge sóz bergenimen, ýádesi ýaqytynan keshikti. Endi bul ǵımarat oqý jylynyń ekinshi toqsanynda daıyn bolmaq.
Menshik ıesiniń málimdeýinshe, «Myń bala» (atalǵan ǵımaratqa osylaı at berilgen) dál qazir oqýshylardy qabyldaýǵa 90 paıyzǵa daıyn. Jetekshi partııa ókilderiniń aıtýlarynsha, taza aýyz sý, ájethana sanıtarlyq normalarǵa saı bolǵanymen, bir jarym myńdaı bala oqıtyn nysanda ystyq tamaq pen beınebaqylaý kamerasyn ornatý isi sheshilmegen eken. Sonymen qatar «jyldamdyq báseńdetkish» (lejachıı polıseıskıı) qoıý jáne kósheni jaryqtandyrý jumystary aldaǵy eki aptanyń ishinde atqarylmaq.
Qarataý aýdanynyń bas sanepıdemıology Eralhasyn Túktibaıdyń aıtýynsha, ǵımarat týraly áli ótinish túspegen. Dese de tıisti talaptar tolyq rettelse, ótinishti qanaǵattandyrýǵa bolady dep otyr. Bir sózben aıtqanda, burynǵy monsha resmı túrde áli mektepke aınala qoıǵan joq.
Bıyl shahar basshysy Erlan Aıtahanovtyń qatysýymen ótken Tamyz keńesinde salanyń jaýapty ókilderi «jańa oqý jylyna tolyq daıynbyz» degen edi. Al mektep jetispeýshiligi saldarynan týyndaǵan aıǵaı-shýdan keıin daıyndyq jumystaryn qaıtadan pysyqtaý qajettiligi kórinip qaldy.
Búginde Shymkent qalasynda ózekti taqyryp – úsh aýysymdy mektep máselesi. Mektep jetispeýshiligi saldarynan monshany panalaǵan oqýshylardyń jaǵdaıy osyǵan dálel. Qyrkúıek aıynda qala ákimi úsh aýysymda bilim beretin 15 mekteptiń (qyrkúıekte 4 jańa mektep pen 1 mekteptiń qosymsha qurylysy aıaqtaldy) bar ekenin aıtyp, bul mektepterdiń máselesin bıýdjetke qarap otyrmaı jeke ınvestorlardy tartý arqyly sheshý jáne osy baǵyttaǵy jumysty jandandyrý qajet ekenin aıtqan bolatyn. Ári Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýda aıtqan bilim berý sapasyn jaqsartý boıynsha bergen tapsyrmasyn júzege asyrý boıynsha keńinen sóz qozǵaǵan edi. Sodan beri qalada «men ult erteńi, urpaq bolashaǵy úshin mektep salamyn», degen kásipker nemese ınvestordy kórmedik. Ázirge bul kezekti jıynda aıtylǵan usynys qana bolyp tur.
Al qalǵan 14 úsh aýysymdy mekteptiń sanıtarlyq tazalyq, órt qaýipsizdigi, qysqa daıyndyq jumystaryn qysqa ýaqyt ishinde rettemese taǵy da bir daýdyń shyqpasyna kim kepil? Ázirge turǵyndar urpaǵym qatardan qalmasyn dep monshada da oqýǵa da kónip otyr. О́ıtkeni Shymkent qalasynyń Nursát shaǵyn aýdanyndaǵy buryn monsha bolǵan ǵımarattaǵy mektep oqý jylynyń ekinshi toqsanynda qoldanysqa beriletin boldy. Bul sheshim №80 mektep-lıseıiniń atalǵan ǵımaratynda Nur Otan partııasy Shymkent qalasy fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary Bahadyr Mádáliulynyń basqarýymen jáne qalalyq bilim bólimi, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmet, ádilet departamenti, mektep basshylyǵy, ǵımarat ıesi men qalalyq qamqorshylyq keńes músheleriniń qatysýymen ótken jıynda qabyldandy.
P.S. Aıtpaqshy, 2019 jyly Shymkent qalasynyń bilim salasyna 77 mlrd teńgeden astam qarjy bólinip, byltyrǵymen salystyrǵanda 26 paıyzǵa artypty. Demek, jas urpaqqa salar ınvestısııa kóbeıgen, záýlim-záýlim mektep salar qarjy bar degen sóz. Endi kemshilikti joıý úshin Elbasynyń «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasy, Prezıdenttiń Joldaýda aıtqan urpaqtyń sapaly bilim alýy boıynsha jumystar qolǵa alynatyn kún de alys bolmas…
ShYMKENT
